- Jeżeli na jednym rachunku bankowym dochodzi do kilku zajęć komorniczych, bank powinien ustalić, czy powstał zbieg egzekucji.
- Alimenty korzystają z uprzywilejowanej kolejności zaspokojenia zgodnie z art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego.
- Bank nie powinien samodzielnie rozdzielać środków pomiędzy komorników, gdy kwota na rachunku nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich zajęć.
- W przypadku nieprawidłowego przekazania środków można złożyć reklamację do banku i zawiadomić komornika prowadzącego egzekucję.
Zbieg egzekucji na rachunku bankowym
Do zbiegu egzekucji dochodzi wtedy, gdy ten sam składnik majątku dłużnika – np. rachunek bankowy – zostaje zajęty przez więcej niż jednego komornika. W praktyce często dotyczy to sytuacji, gdy jedna egzekucja prowadzona jest z tytułu kredytu lub pożyczki, a druga dotyczy zaległych alimentów. W praktyce warto też wiedzieć, jak negocjować z wierzycielem po wszczęciu egzekucji, aby uzgodnić realne raty lub ograniczenie zajęcia. Uzgodniony z wierzycielem plan spłaty w egzekucji komorniczej może ułatwić ograniczenie zajęć, choć sam w sobie nie wiąże komornika.
W opisanej sytuacji znaczenie ma nie tylko moment pierwszego zajęcia rachunku, ale również to, czy w chwili przekazywania pieniędzy bank wiedział już o kolejnym zajęciu. Jeżeli środki zgromadzone na koncie nie wystarczały na zaspokojenie obu egzekucji, bank co do zasady powinien wstrzymać przekazanie pieniędzy do czasu rozstrzygnięcia zbiegu przez komorników.
O szerszym kontekście zbiegu egzekucji u dwóch komorników warto pamiętać szczególnie wtedy, gdy zajęcia pochodzą z różnych kancelarii komorniczych.
Gdy wierzyciel kieruje egzekucję także do innych składników majątku dłużnika, znaczenie może mieć również egzekucja z nieruchomości, zwłaszcza przy ocenie kolejności czynności komornika, kosztów i możliwych sposobów obrony.
Zbieg może dotyczyć nie tylko rachunku bankowego, lecz także innych wierzytelności przysługujących dłużnikowi. Przykładem jest egzekucja z najmu i czynszu, gdy kilku wierzycieli kieruje zajęcie do należności płaconych przez najemcę.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Pierwszeństwo alimentów a egzekucja z rachunku
Należności alimentacyjne korzystają z uprzywilejowanej pozycji przy podziale sum uzyskanych z egzekucji. Wynika to z art. 1025 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym alimenty są zaspokajane przed większością innych należności.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że komornik alimentacyjny zawsze przejmuje sprawę albo że bank może sam przekazać środki wyłącznie na alimenty. Najpierw należy ustalić, który komornik prowadzi dalszą egzekucję po powstaniu zbiegu.
Zgodnie z art. 889 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli rachunek został zajęty w dwóch lub większej liczbie postępowań, a środki nie wystarczają na spłatę wszystkich należności, bank powinien wstrzymać wypłatę i poinformować komorników o zbiegu.
Kiedy bank nie powinien przekazywać pieniędzy?
Jeżeli środki na rachunku nie pozwalają na pełne zaspokojenie wszystkich wierzycieli, bank nie powinien samodzielnie decydować o podziale pieniędzy. W praktyce powinien poczekać na rozstrzygnięcie zbiegu pomiędzy komornikami.
W opisanym stanie faktycznym istotne jest więc ustalenie:
- czy drugi komornik zdążył skutecznie zająć rachunek przed przekazaniem środków,
- czy bank miał wiedzę o zbiegu egzekucji,
- czy środki wystarczały na pokrycie obu zajęć.
Jeżeli bank wiedział już o drugim zajęciu alimentacyjnym, a mimo tego przekazał całość środków wyłącznie pierwszemu komornikowi, mogą istnieć podstawy do reklamacji i żądania wyjaśnień.
Pomocny może być również artykuł wyjaśniający mechanizm zajęcia rachunku przez komornika, ponieważ kolejność działań banku ma w takich sprawach kluczowe znaczenie.
Który komornik prowadzi dalszą egzekucję?
Przy zbiegu egzekucji znaczenie ma również właściwość komornika oraz moment dokonania zajęcia rachunku bankowego. Co do zasady dalsze prowadzenie egzekucji przejmuje komornik właściwy według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Nie można jednak utożsamiać pierwszeństwa alimentów z automatycznym przejęciem sprawy przez komornika alimentacyjnego. Uprzywilejowanie alimentów dotyczy przede wszystkim kolejności podziału środków.
W praktyce przydatny bywa także kontekst priorytetu wpływów na koncie, zwłaszcza gdy na rachunek wpływają wynagrodzenie, emerytura albo świadczenia częściowo wolne od egzekucji.
W przypadku osób pobierających kilka rodzajów świadczeń jednocześnie problem może dodatkowo komplikować zbieg egzekucji z dwóch źródeł.
Jak złożyć reklamację do banku?
Jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości przekazania pieniędzy przez bank, warto złożyć reklamację na piśmie. W reklamacji należy wskazać:
- daty zajęć rachunku przez poszczególnych komorników,
- informację o zbiegu egzekucji,
- wysokość środków znajdujących się na rachunku,
- powołanie się na art. 889 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego.
Równolegle można zwrócić się do komornika prowadzącego sprawę z wnioskiem o wyjaśnienie sposobu rozdysponowania środków oraz o przekazanie informacji dotyczących rozstrzygnięcia zbiegu.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda zbieg egzekucji na rachunku bankowym i jakie znaczenie mają terminy zajęć oraz reakcja banku.
Pan Michał miał zajęte konto z tytułu niespłaconej pożyczki. Po kilku dniach drugi komornik przesłał do banku zajęcie alimentacyjne. Na rachunku znajdowało się jedynie 1800 zł. Bank mimo informacji o drugim zajęciu przekazał całość środków pierwszemu komornikowi. Dłużnik złożył reklamację, wskazując, że bank powinien był wstrzymać przekazanie pieniędzy do czasu rozstrzygnięcia zbiegu.
Pani Anna otrzymywała na konto wynagrodzenie oraz świadczenie emerytalne. Jeden komornik prowadził egzekucję kredytu, drugi alimentów. Bank wstrzymał wypłatę środków po otrzymaniu drugiego zajęcia i zawiadomił obu komorników o zbiegu. Dopiero po ustaleniu właściwego organu środki zostały podzielone zgodnie z zasadami pierwszeństwa alimentów.
Pan Robert dowiedział się o zajęciu alimentacyjnym dopiero po przekazaniu pieniędzy przez bank pierwszemu komornikowi. Po analizie dokumentów okazało się jednak, że drugie zajęcie wpłynęło do banku już po wykonaniu przelewu. W takiej sytuacji reklamacja wobec banku najczęściej nie będzie skuteczna, ponieważ w chwili realizacji zajęcia formalnie nie istniał jeszcze zbieg egzekucji.
FAQ
Czy alimenty zawsze mają pierwszeństwo przed kredytem?
Tak, alimenty korzystają z uprzywilejowanej kolejności zaspokojenia zgodnie z art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdą sprawę przejmuje komornik alimentacyjny.
Czy bank może sam zdecydować, któremu komornikowi przekazać pieniądze?
Jeżeli występuje zbieg egzekucji i środków jest za mało na spłatę wszystkich należności, bank powinien wstrzymać przekazanie pieniędzy i poinformować komorników o zbiegu.
Czy można reklamować działanie banku?
Tak. Reklamacja może być zasadna szczególnie wtedy, gdy bank miał wiedzę o zbiegu egzekucji, a mimo tego przekazał środki tylko jednemu komornikowi.
Czy komornik może zająć całe środki na rachunku?
Nie zawsze. W zależności od rodzaju wpływów na konto mogą obowiązywać kwoty wolne od zajęcia albo ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie wynagrodzenia, emerytury lub świadczeń socjalnych.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – art. 773(1), art. 889, art. 1025 – ISAP
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe – ISAP
