Egzekucja z dochodów z działalności gospodarczej i umowy B2B

Egzekucja z konta firmowego przedsiębiorcy

Komornik może prowadzić egzekucję zarówno z majątku osobistego przedsiębiorcy, jak i z rachunku firmowego prowadzonego dla jednoosobowej działalności gospodarczej. W praktyce działalność gospodarcza osoby fizycznej nie tworzy odrębnego majątku od majątku prywatnego właściciela firmy.

Jeżeli wierzyciel wskaże rachunek firmowy jako sposób egzekucji, bank po otrzymaniu zajęcia blokuje środki znajdujące się na rachunku do wysokości zadłużenia. Na rachunku firmowym co do zasady nie obowiązuje typowa kwota wolna od zajęcia przewidziana dla rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych osób fizycznych.

Nie oznacza to jednak, że komornik może dowolnie przejąć wszystkie środki bez uwzględnienia charakteru działalności. Przedsiębiorca może wykazać, że część pieniędzy jest przeznaczona na obowiązkowe należności publicznoprawne albo wypłatę wynagrodzeń pracowników. W takiej sytuacji warto przedstawić komornikowi dokumenty dotyczące podatków, składek ZUS czy list płac.

W przypadku zajęcia prywatnego rachunku bankowego nadal obowiązuje kwota wolna na rachunku osobistym, która podlega zmianom wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia.

Umowa B2B a ochrona przed egzekucją

W praktyce coraz częściej zdarzają się sytuacje, gdy osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje pracę wyłącznie dla jednego podmiotu, otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie i utrzymuje się wyłącznie z takiej współpracy. Dotyczy to m.in. pielęgniarek kontraktowych, informatyków, grafików czy specjalistów IT.

W takich przypadkach sądy i komornicy coraz częściej przyjmują, że dochód z umowy B2B może korzystać z ochrony podobnej do wynagrodzenia za pracę. Znaczenie ma zwłaszcza to, czy świadczenie ma charakter powtarzalny, osobisty i służy utrzymaniu dłużnika.

Oznacza to, że przy egzekucji niealimentacyjnej powinny być odpowiednio stosowane ograniczenia wynikające z art. 87 i art. 87¹ Kodeksu pracy. W praktyce może to oznaczać pozostawienie części środków potrzebnych do podstawowego utrzymania.

Warto jednak pamiętać, że nie dzieje się to automatycznie. Często konieczne jest złożenie do komornika odpowiedniego pisma oraz wykazanie, że wpływy z działalności mają charakter regularnego wynagrodzenia za osobistą pracę.

W kontekście ochrony wynagrodzenia warto zapoznać się także z zasadami dotyczącymi egzekucji przy umowie zlecenie oraz zasadami opisującymi szczegółowe potrącenia z pensji.

Egzekucja z faktur i wpływów od kontrahenta

Komornik może prowadzić egzekucję także z wierzytelności przysługujących przedsiębiorcy wobec kontrahentów. W praktyce oznacza to możliwość zajęcia należności wynikających z wystawionych faktur.

Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu kontrahent może być zobowiązany do przekazywania należnych środków bezpośrednio komornikowi zamiast przedsiębiorcy. Dotyczy to również stałych rozliczeń realizowanych co miesiąc.

Więcej informacji o sytuacji zajęcia wynagrodzenia z faktury można znaleźć w osobnym opracowaniu.

Kiedy można składać skargi lub wnioski do komornika?

Jeżeli egzekucja prowadzona jest w sposób naruszający przepisy albo pozbawia przedsiębiorcę środków niezbędnych do życia, możliwe jest podjęcie działań prawnych. W zależności od sytuacji można złożyć:

• wniosek o ograniczenie egzekucji,
• wniosek o zwolnienie części środków spod zajęcia,
• skargę na czynności komornika,
• powództwo przeciwegzekucyjne.

Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny. Znaczenie mają m.in. rodzaj długu, wysokość dochodów, liczba kontrahentów oraz sposób prowadzenia działalności.

FAQ

Czy komornik może zająć cały rachunek firmowy?

Co do zasady rachunek firmowy nie korzysta z ustawowej kwoty wolnej od zajęcia. Możliwe jest jednak żądanie pozostawienia środków przeznaczonych na podatki, składki ZUS lub wynagrodzenia pracowników.

Czy działalność gospodarcza daje taką samą ochronę jak etat?

Nie zawsze. Ochrona podobna do wynagrodzenia za pracę może być stosowana głównie wtedy, gdy działalność ma charakter osobisty i stanowi stałe źródło utrzymania.

Czy komornik może zająć faktury wystawione kontrahentowi?

Tak. Komornik może zająć wierzytelności wynikające z faktur i zobowiązać kontrahenta do przekazywania pieniędzy bezpośrednio do kancelarii komorniczej.

Czy można ograniczyć egzekucję z działalności gospodarczej?

Tak, ale wymaga to zwykle złożenia odpowiedniego wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających charakter dochodów oraz sytuację życiową przedsiębiorcy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego – przepisy o egzekucji sądowej
3. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 kwietnia 2001 r., sygn. akt K 11/00

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.