- Pełnoletność dziecka nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego ani umorzenia egzekucji komorniczej.
- Po ukończeniu 18 lat dziecko samo staje się wierzycielem procesowo uprawnionym do działania w sprawie alimentów.
- Co do zasady bieżące alimenty powinny być przekazywane bezpośrednio pełnoletniemu dziecku, chyba że udzieli ono pełnomocnictwa innej osobie.
- Zaległości alimentacyjne sprzed pełnoletności nadal mogą być egzekwowane, jeżeli wynikają z tytułu wykonawczego.
- Dłużnik może poinformować komornika o pełnoletności dziecka i zażądać uporządkowania danych wierzyciela oraz rachunku do wpłat.
Alimenty zaległe i bieżące
Na wstępie trzeba odróżnić alimenty bieżące od zaległości alimentacyjnych. Gdyby sprawa dotyczyła wyłącznie bieżących alimentów, wstrzymanie egzekucji bywa prostsze. W określonych sytuacjach dłużnik może złożyć do depozytu sądowego sumę odpowiadającą świadczeniom za 6 miesięcy i zobowiązać się do regulowania bieżących alimentów bezpośrednio na rzecz uprawnionego.
Przed skierowaniem zaległości do egzekucji znaczenie ma prawidłowe wezwanie do zapłaty alimentów i rozdzielenie świadczeń bieżących od zaległych.
Jeżeli jednak istnieje zaległość alimentacyjna, sama pełnoletność dziecka nie kończy egzekucji. Komornik nadal może prowadzić egzekucję zaległych kwot, odsetek i kosztów, o ile wynikają one z tytułu wykonawczego i wniosku wierzyciela.
Zobacz też: wycofanie egzekucji alimentów
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Osiągnięcie pełnoletności przez dziecko
W przypadku uzyskania przez uprawnionego pełnoletności, przy zachowaniu prawa do dalszej alimentacji, wypłata świadczenia powinna następować bezpośrednio jemu. Nie trzeba do tego osobnego orzeczenia sądu opiekuńczego. Do wykazania uprawnienia do osobistego odbioru świadczeń wystarczają zwykle dokumenty potwierdzające pełnoletność i tożsamość dziecka.
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 14/77, wskazano, że w przypadku uzyskania przez uprawnionego pełnoletności, przy zachowaniu prawa do dalszej alimentacji, wypłata świadczenia może nastąpić wyłącznie jemu bezpośrednio.
Z dniem ukończenia 18 lat przez dziecko ustaje władza rodzicielska matki lub ojca. W postępowaniu egzekucyjnym dłużnikiem jest zobowiązany rodzic, natomiast wierzycielem z tytułu alimentów jest dziecko. Wcześniej małoletnie dziecko działało przez przedstawiciela ustawowego, najczęściej przez drugiego rodzica. Jeżeli komornik potrąca należności z renty, emerytury albo innych świadczeń, warto dodatkowo sprawdzić, jakie ograniczenia obejmuje egzekucja z renty i świadczeń.
Przeczytaj też: depozyt przy egzekucji alimentów
Po uzyskaniu pełnoletności uprawnione dziecko może samodzielnie podejmować decyzje dotyczące bieżących i zaległych alimentów. Egzekucja nie musi ograniczać się do pensji zobowiązanego; gdy posiada on prawa w spółce, możliwa jest także egzekucja z udziałów wspólnika.
Nie wiesz, czy komornik powinien dalej prowadzić egzekucję?
Zapytaj prawnika online ›Opisz sprawę i dołącz pisma od komornika, jeżeli je posiadasz
Wniosek matki o egzekucję alimentów
Dłużnik może złożyć do komornika pisemną informację, że dziecko jest już pełnoletnie, a egzekucja była dotychczas prowadzona na wniosek przedstawiciela ustawowego. Z chwilą osiągnięcia pełnoletności przez dziecko rodzic opiekujący się nim traci ustawowe prawo do pobierania alimentów w jego imieniu.
Nie oznacza to jednak automatycznego zakończenia postępowania. Pełnoletnie dziecko może samo kontynuować egzekucję albo udzielić matce pełnomocnictwa do dalszego działania. Wtedy praktyczna sytuacja dłużnika może się nie zmienić, zwłaszcza w zakresie zaległości, odsetek i kosztów egzekucyjnych.
Uzyskanie pełnoletności dotyczy przede wszystkim sfery procesowej, czyli samodzielności dziecka jako wierzyciela. Nie powoduje samo przez się utraty mocy tytułu wykonawczego ani wygaśnięcia obowiązku zapłaty alimentów. Dotychczasowe czynności egzekucyjne zachowują znaczenie, a postępowanie może toczyć się dalej już z pełnoletnim uprawnionym.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak pełnoletność dziecka może wpływać na dalszą egzekucję alimentów.
Agata miała 17 lat, gdy jej ojciec przestał regularnie płacić alimenty. Matka złożyła wniosek do komornika i egzekucja została wszczęta. Po ukończeniu 18 lat Agata wystąpiła do komornika o przekazywanie świadczeń bezpośrednio na jej rachunek. Po przedstawieniu dokumentu tożsamości i danych rachunku komornik zmienił odbiorcę bieżących wpłat.
Michał skończył 18 lat, ale nadal uczył się w szkole średniej. Komornik prowadził egzekucję zaległych i bieżących alimentów na wniosek matki. Michał udzielił matce pełnomocnictwa do dalszego odbierania pieniędzy i kontaktu z komornikiem. W takiej sytuacji egzekucja mogła być kontynuowana, choć formalnie uprawnionym wierzycielem był już pełnoletni Michał.
Dłużnik alimentacyjny dowiedział się, że córka jest pełnoletnia, a komornik nadal wskazuje w pismach matkę jako osobę odbierającą świadczenie. Zamiast wstrzymywać wpłaty, dłużnik złożył do komornika pisemny wniosek o wyjaśnienie, kto aktualnie działa jako wierzyciel i na jaki rachunek należy regulować alimenty. Dzięki temu uniknął zarzutu samowolnego zaprzestania płatności.
Podsumowanie
Pełnoletność dziecka nie kończy automatycznie obowiązku alimentacyjnego ani egzekucji komorniczej. Zmienia się przede wszystkim to, że dziecko może samodzielnie działać jako wierzyciel i wskazać własny rachunek do wpłat.
Jeżeli egzekucja była wcześniej prowadzona na wniosek matki lub ojca jako przedstawiciela ustawowego, warto uporządkować tę kwestię pisemnie u komornika. Dłużnik nie powinien samodzielnie zaprzestawać płatności tylko dlatego, że dziecko skończyło 18 lat, szczególnie gdy istnieją zaległości alimentacyjne.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93.
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59.
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1977 r., sygn. akt III CZP 14/77.
