Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Wykreślenie dożywotnika z ksiąg wieczystych

Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska

Jeżeli nieruchomość z uwzględnieniem ograniczonego prawa rzeczowego oszacowana jest na 180 000 zł, to czy przy wylicytowaniu nieruchomości za podaną kwotę „dożywotnik” jest nadal wpisany w księgach wieczystych, czy ten zapis w dziale III zostaje wykreślony i dożywotnik nie może rościć żadnych praw? Jeżeli cena nie osiągnie ceny szacunkowej, to czy nabywca jest zobowiązany prawnie do utrzymywania dożywotnika, który na danym przykładzie ma obecnie 26 lat? Jak wykreślić pełnoprawnie dożywotnika z ksiąg wieczystych?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wykreślenie dożywotnika z ksiąg wieczystych

Wygaśnięcie praw i roszczeń do nieruchomości

Zgodnie z art. 1000 Kodeksu postępowania cywilnego:

„§ 1. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji.

§ 2. Pozostają w mocy bez potrącenia ich wartości z ceny nabycia:

1) prawa ciążące na nieruchomości z mocy ustawy;

2) (uchylony)

3) służebność drogi koniecznej oraz służebność ustanowiona w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budowli lub innego urządzenia;

4) służebność przesyłu.

§ 3. Pozostają również w mocy ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru albo nie ujawnione w ten sposób, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed terminem licytacji, użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami lub jeżeli nieruchomość nie jest hipotekami obciążona albo jeżeli wartość użytkowania, służebności i praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia. Jednakże w wypadku ostatnim wartość tych praw będzie zaliczona na cenę nabycia”.

Zobacz też: Wykreślenie egzekucji z księgi wieczystej

Prawa dożywotnika

A zatem pomimo faktu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu nieruchomości przez sąd, prawa dożywotnika pozostaną w mocy, gdy:

  • prawo dożywotnika zostało ujawnione w treści księgi wieczystej, lub
  • dokumenty wykazujące prawo dożywotnika, zostały złożone do zbioru dokumentów księgi wieczystej (prowadzonych przy każdej księdze wieczystej) pod warunkiem, że zgłoszenie tych praw nastąpiło najpóźniej na trzy dni przed terminem licytacji.

A zatem prawo dożywotnika pozostaje w mocy, jeżeli są spełnione ww. warunki (jeden z nich) oraz gdy prawu temu przysługuje prawo pierwszeństwa przed wszystkimi hipotekami ustanowionymi na nieruchomości lub wartość praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia (wyższa wartość niż wartość praw z dożywocia). W tym wypadku wartość tych praw będzie zaliczona na cenę nabycia i uwzględniona na rzecz nabywcy przy podziale. Zatem wartość tych praw zalicza się na cenę (cenę obniża się o wartość tych praw). W związku z tym, jeśli cena uzyskana z licytacji będzie niższa niż wartość praw dożywotnika, wtedy prawo z dożywocia wygasa, ale tylko, gdy nie zostało wpisane w księdze wieczystej lub zgłoszone na 3 dni przed licytacją oraz gdy przysługuje mu pierwszeństwo przed wpisanymi hipotekami jeśli takowe występują.

Przeczytaj też: O ile służebność obniża wartość nieruchomości

Prawa dożywotnika ujawnione w KW nieruchomości

Skoro pisze Pan, że owe prawo jest wpisane w KW, to nie ulegnie wykreśleniu. Prawo dożywocia, które jest ujawnione w księdze wieczystej, korzysta bowiem ze specjalnej ochrony i to nawet wtedy, gdy dojdzie do przysądzenia własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji. Jeśli bowiem prawa dożywotnika są ujawnione w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, to pozostają w mocy, jeśli dodatkowo jest spełniony któryś z warunków, tj.:

  • albo przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami – dotyczy to praw wpisanych do księgi wieczystej lub złożonych do zbioru dokumentów (zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece: „o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu”) – wartości tych praw nie zalicza się wówczas na cenę nabycia;
  • albo nieruchomość nie jest obciążona hipotekami – wówczas także wartości tych praw nie zalicza się na cenę nabycia;
  • albo wartość prawa dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia, przy uwzględnieniu wszystkich należności, którym zgodnie z art. 1025 przysługuje pierwszeństwo przy podziale (podkreślam jednak, że wartość tych praw musi znaleźć pełne pokrycie, bowiem w przypadku częściowego tylko pokrycia w cenie nabycia prawa te wygasają, a w ich miejsce powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia).

W przypadku spełnienia jednej z ww. przesłanek prawo z dożywocia utrzyma się mimo przejścia własności nieruchomości na nowego właściciela. Na nowym nabywcy będą zatem spoczywały wszelkie obowiązki związane z obciążeniem nieruchomości dożywociem.

Wykreślenie dożywotnika – za zgodą obu stron

Niemniej, umowa dożywocia może być również za zgodą obu stron rozwiązana zarówno za rekompensatą: wynagrodzeniem, jak i bez rekompensaty (decydują strony). Uczynić to można wówczas w formie umowy sporządzonej aktem notarialnym i wówczas wykreślić dożywocie z KW.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

praworolne.info

Szukamy prawnika »