Egzekucja z udziału w spadku – kiedy komornik może zająć odziedziczoną nieruchomość?

Egzekucja ułamkowego udziału w nieruchomości

Co do zasady udział w nieruchomości może być przedmiotem egzekucji komorniczej. Wynika to z art. 1004 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym do egzekucji z ułamkowej części nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości.

W praktyce sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy nieruchomość wchodzi jeszcze w skład niepodzielonego spadku. Zgodnie z art. 779 K.p.c. do prowadzenia egzekucji ze spadku przed działem spadku potrzebny jest tytuł wykonawczy przeciwko wszystkim spadkobiercom. Jeżeli wierzyciel posiada tytuł wyłącznie przeciwko jednemu ze spadkobierców, możliwości egzekucji są ograniczone.

Oznacza to, że do czasu działu spadku komornik co do zasady nie może od razu przeprowadzić klasycznej egzekucji z konkretnego udziału w nieruchomości należącego do jednego spadkobiercy.

Dział spadku na żądanie wierzyciela

Brak działu spadku nie oznacza jednak pełnej ochrony przed wierzycielem. Wierzyciel może bowiem zająć prawo dłużnika do żądania działu spadku, a następnie sam wystąpić do sądu z wnioskiem o podział majątku spadkowego.

Po przeprowadzeniu działu spadku możliwe staje się skierowanie egzekucji do konkretnego składnika majątku albo udziału, który przypadł dłużnikowi. W praktyce wierzyciele alimentacyjni często korzystają z tego rozwiązania.

O pełnym mechanizmie egzekucji ze spadku piszemy w osobnym artykule.

Kiedy komornik może prowadzić egzekucję z odziedziczonej nieruchomości?

Po dziale spadku sytuacja zmienia się zasadniczo. Jeżeli dłużnik otrzyma konkretną nieruchomość albo udział w nieruchomości, wierzyciel może skierować do niego egzekucję.

Komornik może wtedy dokonać zajęcia udziału w nieruchomości, a następnie doprowadzić nawet do sprzedaży udziału w drodze licytacji komorniczej. W określonych przypadkach możliwe jest również zajęcie odziedziczonej nieruchomości.

Jeżeli w wyniku działu spadku dłużnik otrzyma spłatę od pozostałych spadkobierców, komornik może zająć także taką wierzytelność.

Wierzyciel może ponadto uzyskać informacje o majątku spadkowym z różnych źródeł, m.in. z ksiąg wieczystych, ewidencji gruntów, akt sądowych albo od innych uczestników postępowania.

Egzekucja ułamkowego udziału w nieruchomości a prawa współwłaściciela

Egzekucja z udziału w nieruchomości nie oznacza automatycznie sprzedaży całej nieruchomości należącej do wszystkich współwłaścicieli. Co do zasady przedmiotem egzekucji jest wyłącznie udział należący do dłużnika.

W praktyce jednak taka sytuacja może powodować problemy dla pozostałych współwłaścicieli, zwłaszcza gdy dochodzi do licytacji udziału lub sporów o korzystanie z nieruchomości. O obronie współwłaściciela nieruchomości piszemy oddzielnie.

Uzupełniająco warto również przeczytać artykuł dotyczący zajęcia spadku po rodzicach.

FAQ

Czy komornik może od razu sprzedać udział w spadku?

Nie zawsze. Przed działem spadku możliwości egzekucji są ograniczone i zależą m.in. od tego, przeciwko komu wierzyciel posiada tytuł wykonawczy.

Czy brak wpisu do księgi wieczystej chroni przed komornikiem?

Nie. Komornik lub wierzyciel mogą uzyskać informacje o nabyciu spadku także z innych źródeł, np. z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Czy wierzyciel może wymusić dział spadku?

Tak. Po zajęciu prawa do żądania działu spadku wierzyciel może sam wystąpić do sądu o przeprowadzenie działu.

Czy komornik może zająć tylko udział dłużnika?

Co do zasady egzekucja obejmuje wyłącznie udział należący do dłużnika, a nie udziały pozostałych współwłaścicieli.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.) – art. 779 oraz art. 1004.

2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.