Eksmisja osoby niepełnosprawnej po licytacji komorniczej – jakie prawa chronią dłużnika?

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności i przejęcie mieszkania przez nabywcę

Po zakończeniu licytacji komorniczej sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości. Zgodnie z art. 999 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocne postanowienie przenosi własność nieruchomości na nabywcę oraz stanowi podstawę do wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej.

Jednocześnie takie postanowienie jest tytułem wykonawczym pozwalającym na wprowadzenie nabywcy w posiadanie nieruchomości oraz opróżnienie lokalu bez konieczności prowadzenia osobnego procesu o eksmisję.

W praktyce oznacza to, że nowy właściciel może skierować sprawę bezpośrednio do komornika. Nie oznacza to jednak, że osoba niepełnosprawna może zostać natychmiast usunięta z mieszkania bez żadnej ochrony prawnej.

Warto też wiedzieć, jak wyglądają dalsze etapy po licytacji, ponieważ samo zakończenie przetargu nie oznacza jeszcze natychmiastowej utraty lokalu.

Prawo osoby niepełnosprawnej do lokalu socjalnego

Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów sąd co do zasady nie może odmówić prawa do lokalu socjalnego osobie niepełnosprawnej, obłożnie chorej albo spełniającej inne ustawowe przesłanki ochrony, chyba że taka osoba może zamieszkać w innym lokalu.

Dotyczy to między innymi:

• osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności,
• osób całkowicie niezdolnych do pracy,
• emerytów i rencistów spełniających kryteria pomocy społecznej,
• kobiet w ciąży,
• osób bezrobotnych,
• osób przewlekle chorych.

Jeżeli komornik ustali, że eksmisja dotyczy osoby objętej ochroną, powinien zawiadomić ją o możliwości wystąpienia do sądu z pozwem o ustalenie prawa do lokalu socjalnego. W takim przypadku postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone.

Wezwanie do opuszczenia mieszkania przez komornika

Zgodnie z art. 1046 Kodeksu postępowania cywilnego komornik najpierw wzywa dłużnika do dobrowolnego opuszczenia lokalu w wyznaczonym terminie. Dopiero po jego bezskutecznym upływie może podjąć dalsze czynności egzekucyjne.

Na tym etapie komornik bada między innymi:

• czy dłużnik ma prawo do innego lokalu,
• czy w lokalu mieszkają osoby objęte ochroną ustawową,
• czy istnieją przesłanki do przyznania lokalu socjalnego lub tymczasowego pomieszczenia.

Jeżeli osoba eksmitowana nie ma dokąd się wyprowadzić, komornik może wystąpić do gminy o wskazanie tymczasowego pomieszczenia. Wobec osób szczególnie chronionych przepisy ograniczają możliwość eksmisji do noclegowni lub schroniska.

W niektórych sprawach pojawiają się również proces przybicia i przysądzenia, które wydłużają zakończenie postępowania egzekucyjnego.

Wprowadzenie nabywcy w posiadanie mieszkania

Po uzyskaniu prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności nabywca może domagać się fizycznego wydania lokalu. W praktyce zdarzają się jednak sytuacje, w których procedura się komplikuje, zwłaszcza gdy pojawiają się problemy spadkowe albo śmierć dłużnika.

W takich sytuacjach mogą wystąpić komplikacje przy zmianie właściciela, które wpływają na możliwość skutecznego przejęcia nieruchomości.

Jeżeli po sprzedaży nieruchomości pozostaną środki po spłacie wierzycieli i kosztów egzekucji, co do zasady przypadają one byłemu właścicielowi. Warto sprawdzić, jak rozliczana jest nadwyżka ze sprzedaży mieszkania.

Czy komornik może wyrzucić osobę niepełnosprawną „na bruk”?

W praktyce przepisy przewidują ochronę przed eksmisją „na bruk” dla określonych grup osób. Sama niepełnosprawność nie blokuje jednak całkowicie egzekucji. Jeżeli dłużnik ma możliwość zamieszkania w innym lokalu albo sąd odmówi prawa do lokalu socjalnego, eksmisja może zostać przeprowadzona.

Kluczowe znaczenie ma szybka reakcja po otrzymaniu zawiadomienia od komornika. Brak działania może doprowadzić do utraty możliwości dochodzenia prawa do lokalu socjalnego.

FAQ

Czy osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności zawsze otrzyma lokal socjalny?

Nie zawsze. Sąd bada również, czy taka osoba może zamieszkać w innym lokalu oraz jaka jest jej sytuacja życiowa i majątkowa.

Ile czasu jest na złożenie pozwu o ustalenie prawa do lokalu socjalnego?

Co do zasady roszczenie należy zgłosić w ciągu 6 miesięcy od zawiadomienia przez komornika o możliwości wystąpienia do sądu.

Czy nowy właściciel musi osobno pozywać o eksmisję?

Nie. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności stanowi podstawę do przeprowadzenia egzekucji wydania nieruchomości.

Czy komornik może eksmitować osobę chorą do schroniska?

Wobec osób objętych szczególną ochroną ustawową przepisy ograniczają możliwość eksmisji do noclegowni lub schroniska.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – Dz.U.
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. IV CSK 238/09

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.