Nakaz zapłaty wobec osoby chorej psychicznie – jak się bronić?

Przedawnienie długu zaciągniętego w banku

W pierwszej kolejności należy zbadać dług pod kątem instytucji przedawnienia. Pomocna jest również weryfikacja przedawnienia roszczenia bankowego, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy starej pożyczki lub nakazu zapłaty wydanego kilka lat wcześniej.

Zgodnie z art. 117 Kodeksu cywilnego roszczenia majątkowe co do zasady ulegają przedawnieniu. Roszczenia przedsiębiorców, w tym banków i firm pożyczkowych, przedawniają się zazwyczaj po upływie 3 lat, licząc od dnia wymagalności roszczenia.

Trzeba jednak pamiętać, że bieg przedawnienia może zostać przerwany, np. przez wniesienie pozwu, wszczęcie egzekucji albo uznanie długu przez dłużnika. Po każdym skutecznym przerwaniu termin przedawnienia biegnie od początku.

W praktyce oznacza to, że sam fakt zawarcia umowy kilka lat wcześniej nie zawsze oznacza jeszcze przedawnienie roszczenia. Należy sprawdzić daty wypowiedzenia umowy, wcześniejszych postępowań sądowych oraz czynności komorniczych.

Sprzeciw od nakazu zapłaty

Jeżeli sąd wydał nakaz zapłaty, konieczne jest złożenie sprzeciwu albo zarzutów w ustawowym terminie. W większości spraw termin wynosi 14 dni od doręczenia nakazu. Brak reakcji może doprowadzić do uprawomocnienia się orzeczenia i wszczęcia egzekucji komorniczej.

W sprzeciwie należy szczegółowo opisać stan zdrowia osoby chorej psychicznie oraz dołączyć dostępne dowody, w szczególności:

• dokumentację leczenia psychiatrycznego,
• historię hospitalizacji,
• orzeczenie o niepełnosprawności,
• postanowienie o ubezwłasnowolnieniu, jeśli zostało wydane,
• opinie lekarzy lub zaświadczenia medyczne.

Warto również zapoznać się z procedurą, jaką przewiduje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, ponieważ sposób obrony zależy od rodzaju postępowania oraz treści doręczonego orzeczenia.

Choroba psychiczna a ważność umowy pożyczki

Zgodnie z art. 82 Kodeksu cywilnego nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to między innymi choroby psychicznej, głębokiego upośledzenia umysłowego czy innych poważnych zaburzeń psychicznych.

Sąd każdorazowo bada jednak konkretny stan faktyczny. Samo rozpoznanie choroby psychicznej nie przesądza jeszcze automatycznie o nieważności umowy. Kluczowe jest ustalenie, czy w chwili podpisywania umowy dana osoba rzeczywiście nie była zdolna do świadomego działania.

W praktyce bardzo często sąd korzysta z opinii biegłego psychiatry. Istotne znaczenie mają wcześniejsze hospitalizacje, leczenie farmakologiczne, dokumentacja medyczna oraz zeznania członków rodziny lub opiekunów.

Jeżeli wcześniej wydano już wobec tej samej osoby nakaz zapłaty albo prowadzono inne postępowania, warto przeanalizować także wcześniejsze orzeczenia. Czasami pomocny okazuje się również artykuł dotyczący sytuacji, gdy pojawia się nakaz zapłaty sprzed lat.

Czy nieważność umowy zwalnia całkowicie z obowiązku zapłaty?

Nawet jeśli sąd uzna umowę pożyczki za nieważną, wierzyciel może nadal próbować dochodzić zwrotu wypłaconych środków na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego osoba, która bez podstawy prawnej uzyskała korzyść majątkową kosztem innej osoby, może zostać zobowiązana do jej zwrotu.

W niektórych sytuacjach możliwe jest jednak powołanie się również na art. 409 Kodeksu cywilnego, jeżeli osoba chora psychicznie nie jest już wzbogacona i nie mogła racjonalnie przewidywać obowiązku zwrotu środków. Ocena takich okoliczności zależy jednak od konkretnej sprawy oraz zgromadzonych dowodów.

Jak przygotować się do sprawy sądowej?

W sprawach dotyczących osób chorych psychicznie bardzo duże znaczenie ma szybkie zgromadzenie dokumentów i zachowanie terminów procesowych. Warto przygotować:

• kopię nakazu zapłaty wraz z kopertą doręczeniową,
• pełną dokumentację medyczną,
• orzeczenia o niepełnosprawności lub ubezwłasnowolnieniu,
• informacje o wcześniejszych postępowaniach sądowych,
• dokumenty dotyczące pożyczki lub kredytu.

Im wcześniej zostanie przygotowana strategia procesowa, tym większa szansa na skuteczną obronę przed roszczeniem.

FAQ

Czy osoba chora psychicznie może skutecznie podważyć umowę pożyczki?

Tak, jeżeli w chwili podpisywania umowy znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji. Wymaga to jednak przedstawienia odpowiednich dowodów.

Ile czasu jest na sprzeciw od nakazu zapłaty?

Co do zasady 14 dni od doręczenia nakazu. Termin zależy jednak od rodzaju postępowania oraz sposobu doręczenia pisma.

Czy ubezwłasnowolnienie automatycznie unieważnia umowę?

Nie zawsze. Duże znaczenie ma moment zawarcia umowy oraz zakres ubezwłasnowolnienia. Sąd analizuje każdą sprawę indywidualnie.

Czy wierzyciel może żądać zwrotu pieniędzy mimo nieważności umowy?

Tak, w niektórych sytuacjach wierzyciel może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Czy warto skorzystać z pomocy prawnika?

Tak, ponieważ sprawy dotyczące nieważności oświadczeń woli i zaburzeń psychicznych wymagają odpowiedniego przygotowania dowodów oraz zachowania terminów procesowych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Art. 82, art. 117, art. 118, art. 123, art. 405 oraz art. 409 Kodeksu cywilnego.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.