Wycofanie egzekucji komorniczej alimentów po spłacie długu

Kto może wycofać egzekucję alimentów od komornika?

W postępowaniu egzekucyjnym zasadniczą rolę odgrywa wierzyciel. Przy alimentach wierzycielem jest osoba uprawniona do alimentów, a jeżeli jest to małoletnie dziecko, w praktyce działa za nie przedstawiciel ustawowy, najczęściej matka albo ojciec dziecka. To ta osoba może zwrócić się do komornika z wnioskiem o umorzenie egzekucji, ograniczenie egzekucji albo jej zawieszenie.

Zgodnie z art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego organ egzekucyjny umarza postępowanie w całości albo w części na wniosek wierzyciela. Z kolei art. 820 K.p.c. pozwala wierzycielowi żądać zawieszenia postępowania, chyba że wniosek zmierzałby jedynie do przedłużenia egzekucji. W praktyce oznacza to, że dłużnik powinien przede wszystkim porozumieć się z wierzycielem i uzyskać od niego pisemny wniosek do komornika.

Jeżeli matka dziecka albo pełnoletnie dziecko nie ma zaufania do dłużnika, może nie chcieć całkowitego umorzenia egzekucji. Wtedy rozwiązaniem pośrednim bywa zawieszenie postępowania albo ograniczenie egzekucji, na przykład tylko do zaległych kwot, kosztów lub odsetek. Wniosek powinien wskazywać sygnaturę sprawy komorniczej, dane stron oraz jednoznaczne żądanie: umorzenia, zawieszenia albo ograniczenia egzekucji.

Zobacz również: jak przestać płacić alimenty przez komornika

Czy spłata zaległych alimentów automatycznie kończy egzekucję?

Nie zawsze. Samo uregulowanie zaległości bezpośrednio na rachunek wierzyciela nie powoduje automatycznego zakończenia sprawy komorniczej. Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego i wniosku egzekucyjnego, dlatego powinien otrzymać informację oraz dokumenty potwierdzające zapłatę. Najbezpieczniej przesłać komornikowi potwierdzenia przelewów i jednocześnie poprosić wierzyciela o złożenie wniosku o cofnięcie lub ograniczenie egzekucji.

Trzeba też odróżnić alimenty zaległe od alimentów przyszłych. Przy świadczeniach powtarzających się wierzyciel może chcieć utrzymać egzekucję na przyszłość, zwłaszcza gdy wcześniej występowały opóźnienia. Dlatego jednorazowa spłata długu nie zawsze oznacza, że komornik przestanie prowadzić sprawę w całości.

Jeżeli dłużnik zapłacił zaległe alimenty, ale komornik równolegle pobrał te same należności z konta, wynagrodzenia albo innego składnika majątku, należy doprowadzić do prawidłowego rozliczenia sprawy. W pierwszej kolejności warto przedstawić komornikowi dowody zapłaty i zwrócić się do wierzyciela o potwierdzenie, jakie kwoty otrzymał. Gdy egzekucja nadal obejmuje świadczenie już spełnione, można rozważyć powództwo przeciwegzekucyjne.

Zobacz również: odsetki od alimentów

Jak napisać do wierzyciela o cofnięcie lub ograniczenie egzekucji?

Jeżeli dług został spłacony, a wierzyciel nadal nie cofa egzekucji, warto wysłać mu pisemne wezwanie. Pismo powinno być konkretne i zawierać: oznaczenie sprawy komorniczej, daty i kwoty dokonanych wpłat, prośbę o złożenie wniosku do komornika oraz termin na odpowiedź. W sprawach alimentacyjnych dobrze wskazać także sposób dalszych dobrowolnych płatności, na przykład stały przelew do określonego dnia miesiąca.

Wezwanie ma znaczenie praktyczne również przed ewentualnym procesem. Z art. 101 K.p.c. wynika, że pozwany może żądać zwrotu kosztów mimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał żądanie przy pierwszej czynności procesowej. Jeżeli więc dłużnik od razu wniesie powództwo przeciwegzekucyjne, bez wcześniejszego wezwania wierzyciela do cofnięcia egzekucji, może narazić się na niekorzystne rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

W piśmie do wierzyciela można żądać nie tylko całkowitego cofnięcia egzekucji. Czasem bardziej realne jest ograniczenie egzekucji do kosztów albo do konkretnej niespornej kwoty. Jeżeli wierzyciel zgodzi się na takie rozwiązanie, powinien skierować własny wniosek do komornika, a dłużnik powinien zachować kopię pisma oraz dowód jego złożenia.

Depozyt i zawieszenie egzekucji alimentów na wniosek dłużnika

Przepisy przewidują szczególne rozwiązanie dla dłużnika alimentacyjnego, który spłacił zaległości i chce ograniczyć egzekucję świadczeń przyszłych. Zgodnie z art. 1083 § 4 K.p.c. dłużnik może żądać zawieszenia postępowania egzekucyjnego co do alimentów wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równą alimentom za sześć miesięcy, jednocześnie upoważniając komornika do podejmowania tej sumy.

Komornik może skorzystać z tego upoważnienia, gdy dłużnik znowu popadnie w zwłokę. Wtedy postępowanie może zostać podjęte, a środki z depozytu wykorzystane na zaspokojenie alimentów. To rozwiązanie ma zabezpieczać uprawnionego, a jednocześnie pozwala dłużnikowi wykazać, że nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego.

Trzeba pamiętać, że zawieszenie egzekucji nie zawsze usuwa wszystkie skutki wcześniejszych zajęć. Art. 1083 § 5 K.p.c. przewiduje, że zawieszenie nie wyłącza możliwości podejmowania przez komornika czynności mających na celu wykonanie tytułu w przyszłości, w tym zajęcia majątku dłużnika. Sąd może jednak, na wniosek dłużnika i po wysłuchaniu stron, uchylić dokonane zajęcia.

W przypadku egzekucji z wynagrodzenia znaczenie może mieć także art. 883 § 2 K.p.c., dotyczący umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości po zapłacie świadczeń wymagalnych i złożeniu zabezpieczenia za sześć miesięcy. W praktyce warto dokładnie ustalić, z jakiego składnika majątku prowadzona jest egzekucja i który tryb będzie właściwy.

Zobacz również: depozyt sądowy przy alimentach

Powództwo przeciwegzekucyjne po spłacie długu

Jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego dług został spłacony, a egzekucja nadal jest prowadzona, dłużnik może rozważyć powództwo przeciwegzekucyjne. Podstawę stanowi art. 840 K.p.c. Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo jego ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Takim zdarzeniem może być zapłata długu.

W sprawach alimentacyjnych trzeba jednak ostrożnie określić zakres żądania. Jeżeli dłużnik spłacił tylko zaległe raty, nie oznacza to wygaśnięcia obowiązku płacenia alimentów na przyszłość. Pozew powinien więc odnosić się do konkretnych kwot, okresów albo tej części tytułu, która nie może być dalej egzekwowana. Nieprawidłowo sformułowane żądanie może utrudnić wygraną albo doprowadzić do oddalenia pozwu.

Powództwo przeciwegzekucyjne wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. W pozwie należy przytoczyć wszystkie zarzuty, które dłużnik może zgłosić w tym czasie. Zasadnicze dowody to potwierdzenia przelewów, korespondencja z wierzycielem, dokumenty od komornika, rozliczenie zadłużenia oraz ewentualne potwierdzenie odbioru pieniędzy przez wierzyciela.

Opłata sądowa od pozwu zależy od wartości przedmiotu sporu. W sprawach majątkowych przy wartości do 20 000 zł stosuje się opłaty stałe według progów z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a przy wartości powyżej 20 000 zł opłata stosunkowa wynosi 5% tej wartości, nie więcej niż 100 000 zł. Dlatego przed pozwem warto dobrze ustalić, jaka część egzekwowanej należności jest rzeczywiście sporna.

Zobacz również: egzekucja komornicza mimo depozytu w sądzie

Kiedy wystarczy pismo do komornika, a kiedy potrzebny jest sąd?

Pismo do komornika wystarczy wtedy, gdy chodzi o przekazanie dowodów zapłaty, prośbę o aktualne rozliczenie, wskazanie wpłat dokonanych bezpośrednio do wierzyciela albo wykonanie wniosku złożonego przez wierzyciela. Komornik nie może jednak samodzielnie ocenić, że tytuł wykonawczy przestał obowiązywać w takim zakresie, w jakim wymaga to rozstrzygnięcia sądu.

Jeżeli spór dotyczy tego, czy dług istnieje, czy został spłacony, czy dana kwota może być nadal egzekwowana albo czy tytuł wykonawczy powinien zostać ograniczony, właściwą drogą może być powództwo przeciwegzekucyjne. Natomiast gdy problem polega na nieprawidłowej czynności komornika, na przykład błędnym rozliczeniu wpłat albo prowadzeniu zajęcia wbrew dokumentom w aktach, w grę może wchodzić skarga na czynności komornika.

Nie należy też mylić cofnięcia egzekucji z uchyleniem albo zmianą obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli dłużnik uważa, że alimenty są za wysokie albo obowiązek powinien ustać, co do zasady potrzebne jest odrębne postępowanie rodzinne o obniżenie albo uchylenie alimentów. Komornik wykonuje istniejący tytuł wykonawczy i nie zmienia wysokości alimentów.

FAQ

Czy dłużnik może sam wycofać egzekucję alimentów?

Co do zasady nie. Dłużnik może składać pisma, dowody zapłaty i wnioski przewidziane w przepisach, ale zwykłe cofnięcie egzekucji zależy przede wszystkim od wierzyciela. Wyjątkiem są sytuacje, w których dłużnik korzysta z ustawowych środków, takich jak depozyt i wniosek o zawieszenie przyszłych alimentów albo powództwo przeciwegzekucyjne.

Czy matka dziecka może zawiesić egzekucję zamiast ją umarzać?

Tak. Jeżeli działa jako przedstawiciel małoletniego wierzyciela, może wystąpić do komornika o zawieszenie postępowania. To rozwiązanie jest często wybierane wtedy, gdy dłużnik spłacił zaległość, ale wierzyciel chce zachować zabezpieczenie na wypadek kolejnych opóźnień.

Czy po spłacie alimentów trzeba płacić koszty komornicze?

To zależy od etapu sprawy i sposobu jej zakończenia. Sam wniosek wierzyciela o umorzenie albo zawieszenie nie jest klasycznym pozwem sądowym, ale komornik rozlicza koszty prowadzonego postępowania. Dlatego przy porozumieniu z wierzycielem warto ustalić również, kto i w jakim zakresie poniesie koszty egzekucji.

Kiedy pomaga powództwo przeciwegzekucyjne?

Powództwo przeciwegzekucyjne pomaga wtedy, gdy istnieje tytuł wykonawczy, ale po jego powstaniu nastąpiło zdarzenie powodujące, że zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Najczęstszym przykładem jest zapłata długu. Przy alimentach trzeba jednak dokładnie wskazać, czy chodzi o zaległe raty, odsetki, koszty czy świadczenia przyszłe.

Czy depozyt sześciomiesięczny zawsze kończy egzekucję?

Nie zawsze kończy ją w całości. Przy alimentach art. 1083 § 4 K.p.c. pozwala żądać zawieszenia egzekucji co do świadczeń przyszłych po spłacie zaległości i wpłacie zabezpieczenia za sześć miesięcy. Nie zwalnia to dłużnika z bieżącego płacenia alimentów, a w razie zwłoki komornik może podjąć postępowanie.

Co zrobić, gdy komornik ściągnął alimenty już zapłacone wierzycielowi?

Należy niezwłocznie zebrać dowody zapłaty, przesłać je komornikowi i wierzycielowi oraz zażądać rozliczenia sprawy. Jeżeli wierzyciel nie potwierdza spłaty albo egzekucja nadal obejmuje należność już uregulowaną, można rozważyć wezwanie do cofnięcia egzekucji, skargę na czynności komornika albo powództwo przeciwegzekucyjne, zależnie od przyczyny problemu.

Podsumowanie

Wycofanie egzekucji komorniczej alimentów najczęściej wymaga działania wierzyciela, czyli osoby uprawnionej do alimentów albo jej przedstawiciela ustawowego. Dłużnik powinien udokumentować spłatę, zwrócić się do wierzyciela o cofnięcie albo ograniczenie wniosku egzekucyjnego i przekazać komornikowi potwierdzenia zapłaty. Jeżeli wierzyciel nie współpracuje, możliwe są dalsze kroki: depozyt i wniosek o zawieszenie egzekucji świadczeń przyszłych, skarga na czynności komornika albo powództwo przeciwegzekucyjne.

Największe znaczenie ma prawidłowe rozpoznanie, czego dotyczy problem: zaległych alimentów, bieżących rat, przyszłych świadczeń, kosztów egzekucyjnych czy błędnego rozliczenia. Od tego zależy, czy wystarczy pismo do wierzyciela i komornika, czy potrzebne będzie postępowanie sądowe.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296.

2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.