Komornik zajął fakturę od kontrahenta – co można zrobić?
• Stan prawny na: 2026-05-18
Komornik może zająć wierzytelność wynikającą z wystawionej faktury, kierując zajęcie bezpośrednio do kontrahenta dłużnika. W praktyce oznacza to, że zapłata za usługę lub towar trafia do komornika, a nie do przedsiębiorcy.
W artykule wyjaśniamy, kiedy takie zajęcie jest dopuszczalne, jakie obowiązki ma kontrahent, czy można doprowadzić do zwolnienia wierzytelności spod egzekucji oraz jakie działania warto rozważyć w praktyce.
Najważniejsze:
- Komornik może zająć wierzytelność wynikającą z wystawionej faktury i skierować płatność od kontrahenta bezpośrednio do egzekucji.
- Po otrzymaniu zajęcia kontrahent nie powinien płacić przedsiębiorcy, lecz komornikowi albo do depozytu sądowego.
- Zwolnienie wierzytelności spod zajęcia jest możliwe tylko w określonych sytuacjach, np. po spłacie długu lub umorzeniu egzekucji.
- Fałszywe oświadczenia o rzekomej zapłacie faktury mogą prowadzić do odpowiedzialności cywilnej i karnej.
Komornik zajął wynagrodzenie z faktury, którą pan Sławomir wystawił za wykonane usługi dla swojego kontrahenta. Pan Sławomir chciał ustalić, czy istnieje możliwość zwolnienia należności spod zajęcia komorniczego oraz czy kontrahent może mimo wszystko zapłacić środki bezpośrednio jemu.
Czy komornik może zająć należność z faktury?
Tak. Komornik może prowadzić egzekucję z wierzytelności przysługujących dłużnikowi wobec jego kontrahentów. Dotyczy to również należności wynikających z faktur VAT wystawionych za wykonane usługi lub sprzedane towary.
Zobacz również:
Egzekucja z wierzytelności jest dozwolona w polskim systemie prawnym. O szerszej tematyce zajęcia konta firmowego przedsiębiorcy piszemy oddzielnie.
Komornik doręcza kontrahentowi zajęcie wierzytelności i wzywa go, aby nie wypłacał należności dłużnikowi, lecz przekazał środki komornikowi albo złożył je do depozytu sądowego. Jednocześnie kontrahent powinien poinformować komornika, czy uznaje wierzytelność oraz w jakiej wysokości.
Podobny mechanizm zajęcia wierzytelności z umowy cywilnoprawnej występuje również przy egzekucji czynszu najmu.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Jakie obowiązki ma kontrahent po otrzymaniu zajęcia?
Po doręczeniu zajęcia kontrahent nie powinien przekazywać pieniędzy przedsiębiorcy objętemu egzekucją. Jeżeli mimo zajęcia zapłaci dłużnikowi, wierzyciel może dochodzić od niego ponownej zapłaty.
Kontrahent ma również obowiązek odpowiedzieć komornikowi, czy:
- uznaje wierzytelność,
- w jakiej wysokości istnieje zobowiązanie,
- należność została wcześniej zapłacona,
- istnieją podstawy do odmowy płatności.
W praktyce przedsiębiorcy czasami próbują ustalać z kontrahentami, że faktura została wcześniej rozliczona gotówką albo że wierzytelność ma charakter warunkowy. Należy jednak zachować dużą ostrożność. Składanie nieprawdziwych oświadczeń może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej, a w niektórych sytuacjach także karnej.
Ważne:
Jeżeli zajęta wierzytelność dotyczy głównego źródła utrzymania przedsiębiorcy albo występują spory co do istnienia długu, warto przeanalizować sprawę indywidualnie z prawnikiem. Nie każda egzekucja jest prowadzona prawidłowo.
Czy można doprowadzić do zwolnienia faktury spod zajęcia?
Zwolnienie wierzytelności spod zajęcia jest możliwe, ale zwykle wymaga konkretnych podstaw prawnych. Najczęściej dzieje się tak po:
- spłacie zadłużenia,
- zawarciu ugody z wierzycielem,
- umorzeniu postępowania egzekucyjnego,
- cofnięciu wniosku egzekucyjnego przez wierzyciela,
- wykazaniu, że wierzytelność faktycznie nie istnieje.
Sam fakt, że zajęcie powoduje trudności finansowe dla przedsiębiorcy, zwykle nie wystarcza do jego uchylenia.
W niektórych przypadkach można rozważyć ograniczenie egzekucji albo zmianę sposobu jej prowadzenia. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy egzekucja całkowicie paraliżuje działalność gospodarczą i uniemożliwia dalsze wykonywanie kontraktów.
Uzupełniająco warto zapoznać się również z tematyką egzekucji z umowy zlecenia, ponieważ w praktyce część wynagrodzeń przedsiębiorców bywa kwalifikowana podobnie do świadczeń cywilnoprawnych.
Co zrobić po otrzymaniu informacji o zajęciu?
W pierwszej kolejności warto ustalić:
- na podstawie jakiego tytułu wykonawczego prowadzona jest egzekucja,
- jaka jest aktualna wysokość zadłużenia,
- czy egzekucja została wszczęta prawidłowo,
- czy wierzytelność rzeczywiście istnieje i jest wymagalna.
Jeżeli dług jest bezsporny, praktycznym rozwiązaniem bywa negocjowanie ugody z wierzycielem albo częściowej spłaty zadłużenia w zamian za ograniczenie zajęć.
W przypadku błędów proceduralnych możliwe może być wniesienie skargi na czynności komornika lub innych środków ochrony prawnej. Każda sprawa wymaga jednak oceny indywidualnej.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak zajęcie wierzytelności z faktur wygląda w praktyce przedsiębiorców i osób wykonujących usługi.
PRZYKŁAD 1
Pan Tomasz prowadzi jednoosobową działalność transportową. Komornik zajął należność z dużej faktury wystawionej stałemu kontrahentowi. Po rozmowach z wierzycielem przedsiębiorca zawarł ugodę i wpłacił część zadłużenia jednorazowo. Wierzyciel zgodził się ograniczyć egzekucję, dzięki czemu część kolejnych płatności pozostała do dyspozycji firmy.
PRZYKŁAD 2
Pani Anna wykonywała usługi graficzne na podstawie regularnych zleceń dla jednej agencji reklamowej. Po zajęciu wierzytelności agencja otrzymała pismo od komornika i zaczęła przekazywać wynagrodzenie bezpośrednio do egzekucji. Dłużniczka próbowała przekonać kontrahenta do dalszych płatności na prywatne konto, jednak ten odmówił z obawy przed odpowiedzialnością wobec wierzyciela.
FAQ
Czy kontrahent może mimo zajęcia zapłacić przedsiębiorcy?
Co do zasady nie powinien tego robić. Po skutecznym zajęciu wierzytelności płatność powinna zostać przekazana komornikowi albo do depozytu sądowego.
Czy każdą fakturę można zająć?
Nie zawsze. Wierzytelność musi istnieć i być możliwa do wyegzekwowania. Spory co do wykonania usługi albo niewymagalność należności mogą mieć znaczenie dla egzekucji.
Czy przedsiębiorca może dogadać się z wierzycielem?
Tak. W praktyce ugoda albo częściowa spłata zadłużenia często prowadzi do ograniczenia egzekucji lub cofnięcia zajęcia.
Czy można zaskarżyć czynności komornika?
Tak, ale tylko w określonych przypadkach i terminach. Jeżeli istnieją wątpliwości co do legalności zajęcia, warto szybko przeanalizować dokumenty.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – art. 895–908.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
3. Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Katarzyna Siwiec
Radca prawny, absolwentka wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2010 roku prowadzi własną kancelarię. Specjalizuje się w obsłudze prawnej przedsiębiorców z różnych branż. W obecnej praktyce zawodowej zajmuje się m.in. problematyką najmu lokali...
>> więcej informacji
