Darowizna nieruchomości żonie a odpowiedzialność za długi męża

Wspólność majątkowa a odpowiedzialność za długi małżonka

Odpowiedzialność za długi małżonka zależy przede wszystkim od tego, kiedy powstało zobowiązanie oraz czy drugi małżonek wyraził zgodę na jego zaciągnięcie. Istotne znaczenie ma również ustrój majątkowy obowiązujący między małżonkami.

Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

• wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności gospodarczej,
• dochody z majątku wspólnego i osobistego,
• środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych.

Jeżeli małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową, wierzyciel co do zasady nie może prowadzić egzekucji z majątku osobistego drugiego małżonka za zobowiązania zaciągnięte wyłącznie przez dłużnika.

Zobacz również: umowa darowizny a odpowiedzialność za długi darczyńcy

Odpowiedzialność za kredyt zaciągnięty przez jednego małżonka

Jeżeli kredyt został zaciągnięty wyłącznie przez jednego małżonka, wierzyciel może prowadzić egzekucję przede wszystkim z jego majątku osobistego. Aby możliwe było skierowanie egzekucji do majątku wspólnego, konieczne jest wykazanie, że drugi małżonek wyraził zgodę na zawarcie umowy.

Zgodnie z art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel może uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika tylko wtedy, gdy przedstawi dokument potwierdzający zgodę drugiego małżonka na dokonanie czynności prawnej.

Aby zatem bank mógł uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, powinien wykazać zgodę drugiego małżonka na zobowiązanie. O praktycznej obronie małżonka przed zajęciem piszemy szerzej w osobnym artykule.

Brak zgody małżonka nie powoduje nieważności umowy kredytowej, ale może ograniczyć zakres egzekucji wyłącznie do majątku osobistego dłużnika, jego wynagrodzenia oraz dochodów z działalności gospodarczej.

Rozdzielność majątkowa a egzekucja komornicza

Ustanowienie rozdzielności majątkowej co do zasady ogranicza możliwość prowadzenia egzekucji z majątku drugiego małżonka. Nie oznacza to jednak pełnej ochrony przed działaniami wierzycieli.

Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona już po powstaniu zadłużenia albo doszło do przekazania majątku w drodze darowizny, wierzyciel może próbować podważyć takie czynności.

W praktyce wierzyciele często analizują, czy przeniesienie własności nieruchomości nie miało na celu utrudnienia egzekucji. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy po dokonaniu darowizny dłużnik stał się niewypłacalny albo jego sytuacja finansowa istotnie się pogorszyła.

Zobacz również: przepisanie nieruchomości na członka rodziny a egzekucja

Skarga pauliańska po darowiźnie nieruchomości

Jeżeli darowizna nieruchomości została dokonana po powstaniu zadłużenia, wierzyciel może wystąpić ze skargą pauliańską na podstawie art. 527 i następnych Kodeksu cywilnego.

Skarga pauliańska służy ochronie wierzyciela przed działaniami dłużnika, które prowadzą do pokrzywdzenia wierzycieli poprzez wyzbywanie się majątku.

W przypadku darowizny dokonanej na rzecz małżonka wierzyciel znajduje się w korzystniejszej sytuacji procesowej. Przepisy przewidują bowiem domniemanie, że osoba bliska wiedziała o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Analogiczny mechanizm dotyczy również sytuacji opisanych w artykule o darowiźnie na rzecz dziecka jako obrony przed egzekucją.

Jeżeli sąd uwzględni skargę pauliańską, czynność prawna staje się bezskuteczna wobec konkretnego wierzyciela. W praktyce oznacza to możliwość prowadzenia egzekucji z nieruchomości przekazanej wcześniej małżonkowi.

Wierzyciel ma co do zasady 5 lat od dnia dokonania czynności prawnej na wniesienie skargi pauliańskiej.

Warto również znać pełen obraz konsekwencji skargi pauliańskiej dla obdarowanego oraz zasad dotyczących egzekucji z majątku obdarowanego.

FAQ

Czy żona odpowiada za długi męża po ustanowieniu rozdzielności majątkowej?

Co do zasady nie odpowiada swoim majątkiem osobistym za nowe zobowiązania męża. Wyjątkiem mogą być sytuacje, gdy wyraziła zgodę na zobowiązanie albo doszło do czynności podważanej skargą pauliańską.

Czy komornik może zająć nieruchomość przekazaną żonie w darowiźnie?

Tak, jeżeli wierzyciel skutecznie wniesie skargę pauliańską i sąd uzna darowiznę za bezskuteczną wobec wierzyciela.

Ile czasu ma wierzyciel na skargę pauliańską?

Co do zasady 5 lat od dnia dokonania czynności prawnej, np. podpisania aktu notarialnego darowizny.

Czy brak zgody żony na kredyt chroni przed egzekucją?

Może ograniczyć odpowiedzialność wyłącznie do majątku osobistego dłużnika. Każda sprawa wymaga jednak analizy dokumentów i sposobu zawarcia umowy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
4. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1996 r., sygn. III CZP 60/96

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.