Upadłość konsumencka a zakup samochodu na działalność gospodarczą

Obowiązki w okresie spłaty wierzycieli

W czasie wykonywania planu spłaty wierzycieli zastosowanie ma art. 491¹⁸ ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe. Zgodnie z tym przepisem upadły nie może dokonywać czynności dotyczących swojego majątku, które mogłyby pogorszyć zdolność do wykonywania planu spłaty wierzycieli.

Nie oznacza to całkowitego zakazu dokonywania zakupów lub prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd bierze jednak pod uwagę, czy dany wydatek nie spowoduje problemów z dalszym regulowaniem rat ustalonych w planie spłaty. Dotyczy to szczególnie większych zobowiązań finansowych, takich jak zakup samochodu, leasing, kredyt czy pożyczka.

W praktyce znaczenie ma przede wszystkim:

• wartość kupowanego samochodu,
• źródło finansowania zakupu,
• wysokość osiąganych dochodów,
• pozostały czas wykonywania planu spłaty,
• to, czy auto jest rzeczywiście potrzebne do pracy lub działalności.

Wniosek do sądu w sprawie zakupu samochodu

Jeżeli zakup auta może wpłynąć na sytuację finansową upadłego, bezpiecznym rozwiązaniem jest wcześniejsze wystąpienie do sądu z wnioskiem o wyrażenie zgody na dokonanie takiej czynności. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy samochód ma być kupiony na kredyt, leasing albo za znaczną część posiadanych środków.

We wniosku warto dokładnie opisać:

• rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej,
• dlaczego samochód jest niezbędny do pracy,
• w jaki sposób zakup może zwiększyć dochody,
• jak zostanie sfinansowany zakup,
• że mimo wydatku plan spłaty będzie wykonywany terminowo.

Znaczenie ma również racjonalność wydatku. Sąd inaczej oceni zakup kilkuletniego samochodu potrzebnego do dojazdów do klientów, a inaczej zakup drogiego pojazdu o wysokiej wartości.

Warto pamiętać, że także sprzedaż samochodu w toku upadłości lub inne rozporządzenia majątkiem mogą podlegać ocenie sądu i syndyka.

Kiedy sąd może odmówić zgody?

Sąd może odmówić zgody na zakup samochodu przede wszystkim wtedy, gdy uzna, że:

• wydatek jest zbyt wysoki w stosunku do dochodów upadłego,
• samochód nie jest rzeczywiście potrzebny do pracy,
• zakup może zagrozić wykonywaniu planu spłaty,
• upadły chce finansować auto nowym zadłużeniem,
• w sprawie występują wcześniejsze problemy z regulowaniem rat.

Znaczenie mają także wcześniejsze działania dotyczące majątku. W okresie wykonywania planu spłaty sąd może analizować wcześniejsze rozporządzanie majątkiem przed upadłością, jeżeli wpływa ono na ocenę rzetelności dłużnika.

Czy można kupić samochód bez zgody sądu?

Przepisy nie zawierają wprost obowiązku uzyskiwania zgody na każdy zakup. Problem polega jednak na tym, że ocena, czy dana czynność mogła pogorszyć zdolność do wykonywania planu spłaty, często następuje dopiero później.

Jeżeli sąd uzna, że zakup auta był nieracjonalny albo doprowadził do problemów ze spłatą wierzycieli, może dojść nawet do uchylenia planu spłaty wierzycieli. Dlatego przy większych wydatkach uzyskanie wcześniejszej zgody jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce sądy oceniają zakup samochodu przez osoby wykonujące plan spłaty wierzycieli.

FAQ

Czy w trakcie planu spłaty można kupić samochód za gotówkę?

Tak, ale jeżeli zakup istotnie wpływa na sytuację finansową upadłego, warto wcześniej uzyskać zgodę sądu. Szczególnie dotyczy to wydatków o większej wartości.

Czy leasing samochodu jest dopuszczalny podczas upadłości konsumenckiej?

Może być dopuszczalny, ale leasing oznacza nowe zobowiązanie finansowe. Sąd będzie oceniał, czy rata leasingowa nie utrudni wykonywania planu spłaty. Przy ocenie możliwości finansowania podczas upadłości znaczenie mogą mieć również istniejące zabezpieczenia, w tym hipoteka przymusowa na nieruchomości dłużnika. Syndyk i sąd oceniają także bieżące koszty oraz inne zobowiązania dłużnika, do których mogą należeć długi czynszowe.

Czy sąd zawsze zgadza się na zakup auta potrzebnego do pracy?

Nie. Każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Znaczenie ma wysokość dochodów, wartość pojazdu oraz realna potrzeba zakupu.

Jak długo trwa rozpoznanie wniosku przez sąd?

Zależy to od obciążenia sądu i kompletności dokumentów. W praktyce może to trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Czy zakup samochodu bez zgody sądu może mieć konsekwencje?

Tak. Jeżeli sąd uzna, że zakup pogorszył zdolność do wykonywania planu spłaty wierzycieli, może dojść nawet do uchylenia planu spłaty.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe – Dz.U. 2003 nr 60 poz. 535
2. Art. 491¹⁸ ustawy Prawo upadłościowe.
3. P. Filipiak [w:] Upadłość konsumencka. Komentarz, red. A. Hrycaj.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.