- Komornik może prowadzić egzekucję jednocześnie z umowy o pracę i umowy-zlecenia.
- Wynagrodzenie z umowy-zlecenia nie zawsze korzysta z ochrony takiej jak pensja pracownicza.
- Jeżeli zlecenie ma charakter stały i służy utrzymaniu dłużnika, można żądać ograniczenia potrąceń.
- Przy kilku źródłach dochodu komornik bierze pod uwagę łączną sytuację finansową dłużnika.
Zajęcie wynagrodzenia z umowy o pracę i umowy-zlecenia
Jeżeli dłużnik uzyskuje dochody jednocześnie z umowy o pracę oraz z umowy-zlecenia, komornik może prowadzić egzekucję z obu tych źródeł. Wynagrodzenie z etatu podlega ochronie wynikającej z Kodeksu pracy, natomiast przy umowie-zleceniu sytuacja zależy od charakteru świadczenia.
W praktyce oznacza to, że pracodawca stosuje limity potrąceń oraz kwotę wolną od zajęcia, ale zleceniodawca może zostać zobowiązany do przekazywania komornikowi nawet całego wynagrodzenia ze zlecenia.
Zgodnie z art. 833 i art. 835 Kodeksu postępowania cywilnego przy ocenie ograniczeń egzekucji bierze się pod uwagę dochody uzyskiwane z różnych źródeł. Sam fakt otrzymywania wynagrodzenia z kilku umów może więc wpływać na zakres ochrony przed potrąceniami.
Ochrona stosowana do powtarzalnego wynagrodzenia z umowy-zlecenia nie rozciąga się automatycznie na inne wierzytelności dłużnika. Odrębnie trzeba ocenić, czy zajęciu podlega zwrot podatku.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Kiedy umowa-zlecenie jest chroniona przed egzekucją?
W artykule porównującym etat i zlecenie wystarczy wskazać, że regularne, powtarzalne wynagrodzenie ze zlecenia służące utrzymaniu dłużnika może korzystać z ochrony zbliżonej do wynagrodzenia za pracę. Jednorazowa wierzytelność albo dodatkowe zlecenie nie musi być chronione w takim samym zakresie.
Warunki ochrony, dokumenty i wniosek o ograniczenie zajęcia opisuje szczegółowo poradnik o zajęciu wynagrodzenia ze zlecenia. Tutaj pozostaje jedynie porównanie zasad etatu i umowy cywilnoprawnej.
Jakie są limity potrąceń z wynagrodzenia?
Przy egzekucji świadczeń niealimentacyjnych z wynagrodzenia za pracę komornik może co do zasady zająć maksymalnie 50% pensji netto. Dodatkowo obowiązuje kwota wolna odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu za pracę po odliczeniu składek i podatku.
W przypadku alimentów potrącenia mogą sięgać nawet 60% wynagrodzenia, a kwota wolna nie obowiązuje.
Przy umowach-zleceniach przepisy nie działają automatycznie. Zleceniodawca często przekazuje komornikowi całość wynagrodzenia, dopóki dłużnik nie wykaże, że świadczenie powinno korzystać z ochrony.
Wniosek o ograniczenie zajęcia lub zwolnienie środków
Dłużnik może zwrócić się do komornika albo wierzyciela z wnioskiem o ograniczenie egzekucji z umowy-zlecenia. W piśmie warto wskazać:
- że wynagrodzenie ma charakter stały i cykliczny,
- jakie są miesięczne koszty utrzymania rodziny,
- że zajęcie całości środków uniemożliwia normalne funkcjonowanie,
- że dochód ze zlecenia służy pokrywaniu podstawowych wydatków.
Do wniosku dobrze jest dołączyć umowę-zlecenie, historię wypłat, rachunki oraz dokumenty potwierdzające sytuację rodzinną.
W niektórych sprawach pomocne może być także powołanie się na szczególny charakter określonych świadczeń. Dotyczy to np. sytuacji związanych z tematyką świadczenia socjalne a egzekucja.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda egzekucja przy kilku źródłach dochodu.
Pani Joanna pracuje na pół etatu i jednocześnie regularnie wykonuje zlecenia księgowe dla dwóch firm. Komornik zajął jej pensję zgodnie z limitami kodeksowymi, natomiast całe wynagrodzenie z umowy-zlecenia było przekazywane wierzycielowi. Po przedstawieniu historii wpływów oraz dokumentów potwierdzających stały charakter zlecenia komornik ograniczył zakres potrąceń.
Pan Tomasz prowadzi działalność gospodarczą i dodatkowo pracuje na umowę-zlecenie. Komornik zajął środki wpływające od kontrahentów oraz wynagrodzenie ze zlecenia. W jego przypadku istotne okazały się zasady dotyczące egzekucja z faktur B2B, ponieważ część wpływów była związana z prowadzoną działalnością.
