Zadłużenie męża a odpowiedzialność żony, rozdzielność majątkowa i ochrona wynagrodzenia

Małżeńska umowa majątkowa a odpowiedzialność za długi

Zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mogą ustanowić rozdzielność majątkową w formie aktu notarialnego. W sprawie istotne znaczenie ma również art. 47¹ KRO, który wskazuje, że na taką umowę można się powoływać wobec osób trzecich (np. wierzycieli), jeśli wiedziały o jej zawarciu i rodzaju przed powstaniem zobowiązania. Ciężar dowodu spoczywa na małżonkach. W tej sprawie ważne jest, że w chwili zawarcia rozdzielności nie było jeszcze zadłużenia.

Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe

Na podstawie art. 41 KRO:

• Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego, wierzyciel może żądać spłaty także z majątku wspólnego.

• Jeżeli zobowiązanie powstało bez zgody drugiego małżonka lub nie wynikało z czynności prawnej, wierzyciel może żądać spłaty wyłącznie z majątku osobistego dłużnika, jego wynagrodzenia czy przedsiębiorstwa.

• Jeżeli zobowiązanie powstało przed powstaniem wspólności majątkowej lub dotyczy majątku osobistego, również egzekucja obejmuje jedynie majątek osobisty dłużnika.

W praktyce oznacza to, że skoro ustanowiono rozdzielność przed powstaniem zadłużenia, urząd skarbowy nie może prowadzić egzekucji z wynagrodzenia drugiego małżonka.

Egzekucja a ochrona wynagrodzenia współmałżonka

Urząd skarbowy nie ma podstaw prawnych do zajęcia wynagrodzenia osoby, która nie jest dłużnikiem i nie odpowiada swoim majątkiem za zobowiązania współmałżonka.

Warto jednak zwrócić uwagę, aby rachunek bankowy, na który wpływa wynagrodzenie, nie był wspólny. W przeciwnym razie zajęcie mogłoby objąć także środki drugiego małżonka.

Możliwe działania zabezpieczające

Dobrym krokiem jest sprawdzenie, czy małżonek nie jest współwłaścicielem rachunku, na który wpływa pensja. Jeśli tak, należy rozwiązać współwłasność konta.

Dłużnik (mąż) może starać się o rozłożenie zadłużenia na raty lub częściowe umorzenie. Warto podjąć takie działania w urzędzie skarbowym, aby uniknąć dalszej eskalacji problemu.

Obowiązek alimentacyjny a egzekucja

Fakt, że wynagrodzenie służy na utrzymanie dzieci, nie ma wpływu na zakres egzekucji. W przypadku długów podatkowych nie stosuje się ulg ze względu na obciążenia rodzinne. Natomiast taka okoliczność może mieć znaczenie w rozmowach z urzędem przy ustalaniu warunków spłaty w ratach lub przy wnioskach o umorzenie części długu.