Komornik a zaspokojenie potrzeb rodziny, czyli jak uniknąć błędnej egzekucji

Różnica między zaspokojeniem potrzeb rodziny a alimentami

Podstawę prawną w tej sprawie stanowi Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359), a w szczególności art. 27 k.r.o., który stanowi, że:

„Oboje małżonkowie obowiązani są przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.”

Zgodnie z orzecznictwem, obowiązek ten ma charakter alimentacyjny, lecz dotyczy funkcjonowania całej rodziny jako wspólnoty, a nie jednej osoby. Oznacza to, że roszczenie o zaspokojenie potrzeb rodziny służy zapewnieniu środków do życia wszystkim jej członkom, w tym małżonkowi, który wnosi sprawę.

Natomiast klasyczne alimenty wynikają z art. 128 i następnych k.r.o. i dotyczą świadczenia pieniężnego na rzecz określonej osoby (np. dziecka lub byłego małżonka). Te dwa obowiązki – choć podobne w funkcji – różnią się zakresem i podstawą prawną.

Wygaśnięcie obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny

Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny trwa tylko do momentu rozwiązania małżeństwa lub orzeczenia separacji. Po rozwodzie przestaje istnieć, ponieważ nie ma już rodziny w rozumieniu art. 27 k.r.o.
W tym momencie mogą natomiast powstać nowe obowiązki alimentacyjne – wynikające z wyroku rozwodowego.

Dlatego po uprawomocnieniu się rozwodu komornik nie powinien dalej prowadzić egzekucji na podstawie tytułu dotyczącego zaspokojenia potrzeb rodziny. Powinien zostać poinformowany o rozwiązaniu małżeństwa i zakończyć postępowanie w tym zakresie.

Działania, które należy podjąć

Jeżeli komornik kontynuuje egzekucję po rozwodzie, należy:

1. Złożyć pismo do komornika z informacją o wyroku rozwodowym i wskazaniem daty jego uprawomocnienia.

2. Jeśli komornik mimo to nie umorzy egzekucji – można wnieść powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.), żądając uznania, że egzekucja po rozwodzie jest bezpodstawna.

3. Skarga na czynności komornika ma sens tylko wtedy, gdy jego działania naruszają przepisy proceduralne, np. prowadzi egzekucję wbrew prawomocnemu wyrokowi rozwodowemu lub bez ważnego tytułu wykonawczego.

   Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
   

Czy komornik przekroczył swoje uprawnienia?

Jeśli komornik egzekwował świadczenia na podstawie wyroku o zaspokojeniu potrzeb rodziny również po rozwodzie – to w tej części działał bez podstawy prawnej. Wierzyciel (była żona) powinien bowiem po rozwodzie złożyć nowy wniosek egzekucyjny na podstawie wyroku alimentacyjnego.
Natomiast w zakresie zaległości sprzed rozwodu komornik miał prawo prowadzić egzekucję – te należności nie wygasły z chwilą rozwodu.