• Data: 2026-03-30 Autor: Aleksandra Pofit
Po śmierci rodziców wraz z bratem odziedziczyłam mieszkanie. Brat w nim zamieszkał, ale nie regulował żadnych opłat, przez co powstało zadłużenie. Ja mieszkam w innym mieście i nie korzystam z tego lokalu. Obawiam się, że będę musiała spłacać długi, które powstały z winy brata. Zastanawiam się również, czy mogę zrzec się mieszkania po rodzicach, aby uniknąć odpowiedzialności finansowej.
.jpg)
Odpowiada Pani za długi związane z mieszkaniem solidarnie z bratem. Jako współwłaścicielka lokalu jest Pani zobowiązana do uiszczania opłat. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że wierzyciel może żądać spłaty całego zobowiązania od któregokolwiek ze współwłaścicieli, niezależnie od wielkości jego udziału.
Jeżeli spłaci Pani całość lub część zadłużenia, przysługuje Pani roszczenie regresowe wobec brata o zwrot odpowiedniej części zapłaconej kwoty.
Jeżeli Pani i brat są jedynymi spadkobiercami, każde z Państwa dziedziczy po 1/2 spadku. Oznacza to, że stali się Państwo współwłaścicielami mieszkania. Dziedziczenie następuje z mocy prawa, jednak dla celów formalnych warto przeprowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku.
Nie można odrzucić jedynie części spadku, np. samego mieszkania. Odrzuceniu podlega cały spadek.
Zgodnie z art. 1012 kodeksu cywilnego spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.
Art. 1015 kodeksu cywilnego stanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Do zachowania terminu wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Jeżeli minęło już ponad sześć miesięcy, stała się Pani spadkobierczynią z mocy prawa. Oznacza to przejęcie zarówno majątku, jak i długów, jednak odpowiedzialność ograniczona jest do wartości odziedziczonego majątku.
Obecnie, w przypadku braku oświadczenia w terminie, dziedziczenie następuje z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiada Pani za długi spadkowe tylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku. Ograniczenie to nie wyłącza jednak odpowiedzialności solidarnej wobec wierzycieli w zakresie zobowiązań związanych z nieruchomością.
Jednym z praktycznych rozwiązań jest przeprowadzenie działu spadku. Może Pani ustalić z bratem, że całe mieszkanie przypadnie jemu, bez obowiązku spłaty na Pani rzecz. Takiego podziału można dokonać w formie aktu notarialnego, przy osobistej obecności obu stron i poniesieniu kosztów notarialnych.
W przypadku braku porozumienia możliwe jest złożenie wniosku o sądowy dział spadku.
Jako współwłaścicielka mieszkania ponosi Pani solidarną odpowiedzialność za zadłużenie związane z lokalem. Jeżeli nie odrzuciła Pani spadku w terminie sześciu miesięcy, przyjęła go Pani z dobrodziejstwem inwentarza, co ogranicza odpowiedzialność do wartości odziedziczonego majątku. Nie ma możliwości zrzeczenia się wyłącznie mieszkania – odrzuceniu podlega cały spadek. Najbardziej praktycznym rozwiązaniem może być przeprowadzenie działu spadku i przeniesienie własności lokalu na brata.
Przykład 1
Dwoje rodzeństwa dziedziczy mieszkanie po rodzicach. Jedno z nich w nim mieszka i nie płaci czynszu. Wspólnota mieszkaniowa dochodzi całej zaległości od drugiego współwłaściciela, który następnie występuje przeciwko rodzeństwu o zwrot połowy spłaconej kwoty.
Przykład 2
Spadkobierczyni nie składa oświadczenia w ciągu sześciu miesięcy od śmierci rodzica. Automatycznie przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiada za długi tylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku.
Przykład 3
Rodzeństwo zawiera u notariusza umowę działu spadku, na mocy której mieszkanie przechodzi w całości na jednego spadkobiercę bez obowiązku spłaty drugiego. Od tego momentu tylko nowy właściciel odpowiada za bieżące opłaty związane z lokalem.
Oferujemy kompleksowe porady prawne z zakresu prawa spadkowego, w tym przygotowanie oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku oraz wniosków o stwierdzenie nabycia i dział spadku. Pomagamy również w analizie odpowiedzialności za długi spadkowe i reprezentujemy klientów w postępowaniach sądowych.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika