Zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przez e-sąd
• Data: 2026-04-13 Autor: Katarzyna Nosal
Pytanie dotyczy sądu internetowego, czyli e-sądu, i postępowań w sprawach o spłatę należności. Znane są praktyki wyłudzaczy, którzy rejestrują sprawę w e-sądzie, podając nieprawidłowy adres „wierzyciela”. Wówczas taka osoba nie ma pojęcia, że wobec niej jest rozpatrywana sprawa o nakaz zapłaty. Nie może się więc obronić, odpowiedzieć na pytania, przedstawić dokumenty, bo po prostu nie wie, że znalazł się w takiej sytuacji. Naciągacz uzyskuje wyrok z klauzulą wykonalności, a „wierzyciel” dalej nie wie, że toczy się przeciwko niemu sprawa. Wkracza komornik i zajmuje mu np. konta bankowe – dopiero wtedy „wierzyciel” się dowiaduje o sprawie, ale jest już za późno na zażalenie. Jak można się ustrzec przed takimi naciąganymi wyrokami? Czy jest tylko jeden sąd internetowy? Czy można zarejestrować się w takim e-sądzie i mieć możliwość sprawdzania na bieżąco, czy jest złożony jakiś pozew przeciwko mnie?
System odwoławczy, gdy bezzasadnie wniesiono przeciwko nam nakaz zapłaty
Jeśli znajdziemy się w takiej sytuacji, oczywiście istnieje możliwość podjęcia „walki” z nieuczciwym „wierzycielem”. Niestety z góry, czyli na wszelki wypadek, nie może się Pan zabezpieczyć, aby nie doszło do takiej sytuacji, jaką Pan opisał, ale właśnie z powodu wielu takich spraw wprowadzono do Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) system odwoławczy, który pozwala na obronę wobec takich praktyk. Ponadto już na etapie składania pozwu w takiej sprawie wprowadzono mechanizmy ograniczające możliwość manipulacji. Zgodnie z art. 505(32) § 2 K.p.c. pozew powinien zawierać:
- numer PESEL lub NIP pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go, nie mając takiego obowiązku lub
- numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP pozwanego niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.
Sąd może skazać na grzywnę powoda, jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, który w złej wierze lub wskutek niezachowania należytej staranności oznaczył nieprawidłowo dane, w tym także adres zamieszkania osoby fizycznej.
Adres ujawniony w rejestrze PESEL – nakaz zapłaty uznany za doręczony
Jeżeli pozwany, pomimo powtórzenia zawiadomienia, nie odebrał nakazu zapłaty, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w przepisach o postępowaniu cywilnym przewidujący skutek doręczenia, nakaz zapłaty uznaje się za doręczony, o ile adres, pod którym pozostawiono zawiadomienia, jest zgodny z adresem ujawnionym w rejestrze PESEL. W przeciwnym przypadku stosuje się przepis § 2 art. 505(34) K.p.c., który brzmi: „Jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że nie można go doręczyć pozwanemu w kraju, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i umarza postępowanie, chyba że powód w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż miesiąc, usunie przeszkodę w doręczeniu nakazu zapłaty. Wezwanie do usunięcia przeszkody nie podlega powtórzeniu”.
Sprzeciw od nakazy zapłaty wydanego przez e-sąd
Oczywiście zawsze może się zdarzyć, że mimo wszystko wierzyciel uzyska nakaz i tytuł egzekucyjny. Jeżeli sąd przesłał nakaz na adres niebędący aktualnym miejscem zamieszkania pozwanego, wówczas istnieją podstawy, by uznać, że nakaz ten, mimo niewniesienia w terminie sprzeciwu, nie uprawomocnił się. Jeżeli o nakazie zapłaty dowiadujemy się już na etapie wszczętego postępowania komorniczego, to wówczas w pierwszej kolejności trzeba ustalić u komornika i w sądzie, z jakiego tytułu wydano nakaz. Pozwany ma prawo uzyskać numer sprawy i wgląd do akt. Działać trzeba szybko, ponieważ na podjęcie obrony, czyli na złożenie sprzeciwu od nakazu zapłaty i skierowaniu sprawy do „zwykłego” sądu mamy tylko 14 dni.
Zażalenie do sądu
Następnie należy wzruszyć klauzulę wykonalności, która może zostać nadana jedynie prawomocnemu orzeczeniu. Dla dłużnika termin ten biegnie od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Zażalenie należy skierować do sądu, który wydał nakaz zapłaty, wskazując na postanowienie podlegające zaskarżeniu oraz sygnaturę, pod którą nakaz został wydany. W uzasadnieniu zażalenia należy wskazać na okoliczności i dowody potwierdzające, że pozwany mieszkał pod innym adresem, niż wskazywał powód. Dowodami mogą być np. zaświadczenie o zameldowaniu, kopia dowodu osobistego, kopia umowy najmu mieszkania, rachunki za dostawę mediów czy wreszcie zeznania świadka. Ponadto trzeba się zwrócić do sądu o ponowne doręczenie nakazu zapłaty, tym razem na właściwy adres. Kiedy już dłużnik otrzyma nakaz zapłaty na właściwy adres, przysługuje mu prawo złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty i wykazania, że świadczenie jest przedawnione lub że zostało spełnione.
Co do ostatniego Pana pytania: tylko Sąd Rejonowy w Lublinie ma wydział prowadzący postępowania elektroniczne. Niestety, nie ma możliwości, by dokonać rejestracji „na wszelki wypadek”. Dopiero wraz z nakazem strona otrzymuje niezbędne dane do wglądu do elektronicznej dokumentacji sprawy.
Przykłady
Pan Tomasz, który od kilku lat mieszka i pracuje w Irlandii, pewnego dnia zauważył zablokowane konto bankowe w Polsce. Zaskoczony, skontaktował się z bankiem i dowiedział się, że prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne. Okazało się, że kilka miesięcy wcześniej e-sąd w Lublinie wydał przeciwko niemu nakaz zapłaty na podstawie fikcyjnego długu. Pozew trafił na jego dawny adres zamieszkania, pod którym już od dawna nie mieszkał. Nie otrzymał żadnych dokumentów, więc nie miał szansy na obronę. Dopiero po kontakcie z komornikiem i wglądzie w akta sprawy udało mu się złożyć sprzeciw i doprowadzić do uchylenia nakazu.
Pani Katarzyna po powrocie z długiego urlopu za granicą zastała w skrzynce pocztowej zawiadomienie o wszczęciu egzekucji komorniczej. Zdziwiona, bo nigdy wcześniej nie miała żadnych długów, zaczęła ustalać szczegóły sprawy. W sądzie dowiedziała się, że została pozwana przez firmę windykacyjną, która twierdziła, że odkupiła dług z niezapłaconego abonamentu sprzed dziesięciu lat. Pozew został wysłany na adres z rejestru PESEL, ale Katarzyna od lat mieszkała pod innym adresem i nie zaktualizowała danych. Na szczęście udało się jej udowodnić, że roszczenie było przedawnione i sąd uchylił nakaz.
Pan Jacek był zdziwiony, gdy otrzymał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia. W jego przypadku chodziło o pożyczkę, której nigdy nie zaciągał. Ktoś wykorzystał jego dane osobowe i złożył pozew w e-sądzie, podając niepełny adres. Nakaz zapłaty został uznany za doręczony, bo korespondencja nie została podjęta. Jacek dowiedział się o wszystkim dopiero od działu kadr w pracy. Z pomocą prawnika złożył sprzeciw, dołączył zaświadczenie o meldunku i rachunki świadczące o innym miejscu zamieszkania, a następnie skutecznie wzruszył klauzulę wykonalności i doprowadził do umorzenia egzekucji.
Podsumowanie
Sprawy prowadzone przez e-sąd mogą stanowić realne zagrożenie, jeśli ktoś wykorzysta nasze dane i poda nieprawidłowy adres. W takich przypadkach dłużnik często dowiaduje się o sprawie dopiero na etapie egzekucji. Choć prawo przewiduje mechanizmy obrony, kluczowe jest szybkie działanie i zgromadzenie dowodów potwierdzających miejsce zamieszkania. Warto także dbać o aktualność danych w rejestrze PESEL, zwłaszcza przebywając za granicą, by uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie e-sądu, komornika lub nakazu zapłaty? Skorzystaj z naszej porady online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Prześlij opis swojej sytuacji, a doświadczony prawnik przeanalizuje sprawę i przygotuje indywidualną odpowiedź wraz z konkretnymi wskazówkami, jak się bronić. Pomagamy skutecznie – także w trudnych i pilnych przypadkach.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przez e-sąd
» Roszczenie regresowe po spłacie długu
» Przejęcie udziału w nieruchomości po bezskutecznej licytacji, rękojmia, wierzyciel alimentacyjny
» Zniesienie współwłasności, hipoteka przymusowa, sprzedaż nieruchomości
» Odpowiedzialność za długi po rodzicach, współwłasność mieszkania, możliwość odrzucenia spadku
