- Komornik powinien identyfikować dłużnika nie tylko po imieniu i nazwisku, ale również po numerze PESEL, NIP lub innych danych identyfikacyjnych.
- Na czynności komornika można złożyć skargę do sądu co do zasady w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności albo uzyskania o niej informacji.
- Jeżeli zajęcie dotyczy niewłaściwej osoby, można domagać się uchylenia zajęcia oraz dochodzić odszkodowania za poniesione szkody.
- W przypadku błędnego zajęcia rachunku firmowego warto od razu zabezpieczyć dowody strat i korespondencję z kontrahentami.
Jak dochodzi do niesłusznego zajęcia konta?
Niesłuszne zajęcie rachunku bankowego najczęściej wynika z błędnych danych przekazanych przez wierzyciela albo z pomyłki przy identyfikacji dłużnika. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których zgadza się imię i nazwisko, ale numer PESEL, NIP albo adres należą już do innej osoby.
Komornik prowadzący egzekucję działa na podstawie tytułu wykonawczego i danych przekazanych przez wierzyciela, jednak ma również obowiązek prawidłowej identyfikacji dłużnika. W razie wątpliwości powinien podjąć czynności wyjaśniające i zweryfikować dane w dostępnych rejestrach.
Jeżeli zauważysz, że egzekucja dotyczy nie tej osoby, nie warto ograniczać się do rozmów telefonicznych. Najlepiej od razu złożyć pisemny wniosek do komornika i wierzyciela wraz z dokumentami potwierdzającymi pomyłkę.
Jeżeli obok pomyłki identyfikacyjnej chcesz uporządkować pierwsze działania w całym postępowaniu, sprawdź też, co zrobić po wszczęciu egzekucji.
Nie każda blokada środków oznacza jednak pomyłkę co do osoby. Na rachunek mogą wpływać świadczenia pracownicze, a egzekucja ze świadczeń pracowniczych podlega odrębnym regułom. Trzeba więc ustalić zarówno właściciela rachunku, jak i źródło zajętych pieniędzy.
Problemy identyfikacyjne mogą pojawić się także wtedy, gdy sprawa ma element międzynarodowy. Egzekucja długu za granicą wymaga szczególnie dokładnego ustalenia dłużnika, właściwego organu i rachunku, do którego wolno skierować zajęcie.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Co należy sprawdzić po zajęciu konta?
W pierwszej kolejności należy porównać dane wskazane:
- w tytule wykonawczym,
- we wniosku egzekucyjnym,
- w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego,
- w dokumentach bankowych.
Trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na numer PESEL, NIP, REGON oraz oznaczenie przedsiębiorcy. Sam adres zamieszkania nie zawsze przesądza o prawidłowej identyfikacji, ponieważ może się zmieniać.
Jeżeli sprawa dotyczy starego zobowiązania albo dawnego nakazu zapłaty, pomocny może być również artykuł dotyczący starego długu a zajęcia konta.
W sytuacji, gdy bank zablokował rachunek mimo wyraźnych rozbieżności danych, możliwe jest także rozważenie odpowiedzialności banku za nieprawidłowe wykonanie zajęcia.
Skarga na czynności komornika i inne środki prawne
W przypadku błędnego zajęcia rachunku bankowego można złożyć skargę na czynności komornika. Co do zasady termin wynosi 7 dni od dnia dokonania czynności albo od dnia, w którym dowiedziałeś się o jej dokonaniu.
Jeżeli egzekucja została skierowana przeciwko niewłaściwej osobie, możliwe może być również:
- powództwo przeciwegzekucyjne,
- powództwo osoby trzeciej o zwolnienie spod egzekucji,
- wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego,
- żądanie uchylenia zajęcia rachunku.
Wybór odpowiedniego środka zależy od konkretnej sytuacji i treści dokumentów egzekucyjnych.
Jeżeli problem dotyczy pomylenia osób albo egzekucji prowadzonej wobec członka rodziny, warto przeczytać również artykuł o koncie zajętym za cudzy dług.
Przed wniesieniem pisma warto sprawdzić, jakie zarzuty może obejmować skarga na czynności komornika, jaki jest termin jej złożenia i czy problem dotyczy samej czynności komornika, czy podstawy prowadzenia egzekucji.
Odpowiedzialność komornika za błędne zajęcie
Komornik odpowiada za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu czynności. W praktyce oznacza to możliwość dochodzenia odszkodowania, jeżeli wskutek błędnego zajęcia rachunku doszło do realnej szkody.
Przed dochodzeniem odszkodowania trzeba ustalić rzeczywistą wysokość długu i pobranych kwot; pomaga w tym procedura jak sprawdzić saldo zadłużenia u komornika.
Poszkodowany powinien jednak wykazać:
- powstanie szkody,
- niezgodność działania z prawem,
- związek pomiędzy działaniem a szkodą.
W przypadku przedsiębiorców szkoda może obejmować m.in. utracone przychody, kary umowne, koszty windykacji albo utratę płynności finansowej.
Jeżeli zajęcie objęło rachunek spółki albo konto firmowe mimo prywatnego długu innej osoby, pomocny może być artykuł dotyczący zajęcia konta firmowego za prywatne długi.
Warto pamiętać, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się, dlatego nie należy zbyt długo zwlekać z podjęciem działań.
Co zrobić krok po kroku?
- Zdobądź kopię zawiadomienia o zajęciu rachunku.
- Sprawdź dokładnie dane dłużnika wskazane przez komornika.
- Złóż pisemny wniosek o wyjaśnienie pomyłki.
- Dołącz dokumenty potwierdzające swoją tożsamość lub brak związku z długiem.
- W razie potrzeby złóż skargę na czynności komornika.
- Zabezpiecz dowody szkody i korespondencję z bankiem oraz kontrahentami.
W praktyce wiele osób dowiaduje się o egzekucji dopiero po blokadzie środków na rachunku. W takiej sytuacji warto przeczytać także materiał o zajęciu konta bez zawiadomienia.
Pierwszym dokumentem, który należy porównać z blokadą rachunku, jest zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Pozwala ono sprawdzić wierzyciela, tytuł wykonawczy, wysokość należności oraz dane osoby, przeciwko której wszczęto postępowanie.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wyglądają błędne zajęcia rachunków bankowych i jakie działania najczęściej pomagają rozwiązać problem.
Pani Joanna prowadziła działalność gospodarczą i nagle straciła dostęp do rachunku firmowego. Okazało się, że wierzyciel pomylił ją z inną osobą o podobnym nazwisku. Po przedstawieniu dokumentów oraz potwierdzeniu pomyłki przez wierzyciela komornik uchylił zajęcie jeszcze przed rozpoznaniem skargi przez sąd.
Pan Michał dowiedział się o zajęciu konta dopiero wtedy, gdy bank odrzucił wykonanie przelewów do kontrahentów. Dług należał do jego brata. Dzięki szybkiemu złożeniu skargi na czynności komornika oraz przedstawieniu dokumentów potwierdzających różne numery PESEL udało się ograniczyć skutki egzekucji.
Pani Katarzyna spłaciła zobowiązanie kilka lat wcześniej, ale wierzyciel nie wycofał wniosku egzekucyjnego. Po ponownym zajęciu rachunku konieczne było przedstawienie potwierdzeń spłaty i złożenie pisma o umorzenie postępowania. Ostatecznie udało się odzyskać środki oraz dochodzić części kosztów związanych z blokadą rachunku.
FAQ
Czy komornik może zająć konto niewłaściwej osoby?
Tak, w praktyce zdarzają się pomyłki wynikające z błędnych danych albo nieprawidłowej identyfikacji dłużnika. Takie zajęcie można jednak kwestionować. Podobne znaczenie prawidłowa identyfikacja dłużnika ma wtedy, gdy prowadzona jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Osobnym problemem jest egzekucja z ruchomości należącej do osoby trzeciej, ponieważ sam fakt, że przedmiot znajduje się u dłużnika, nie przesądza jeszcze o jego własności.
Ile czasu jest na złożenie skargi na czynności komornika?
Co do zasady termin wynosi 7 dni od dnia dokonania czynności albo od dnia uzyskania informacji o niej.
Czy można żądać odszkodowania za błędne zajęcie rachunku?
Tak, jeżeli doszło do szkody spowodowanej niezgodnym z prawem działaniem komornika albo innym bezprawnym działaniem związanym z egzekucją.
Jeżeli pomyłka dotyczy konta należącego do dwóch osób, trzeba osobno przeanalizować zajęcie rachunku wspólnego, ponieważ zakres ochrony współposiadacza rachunku może wymagać innego środka prawnego.
Jeżeli problem wynika z tego, że egzekucja w ogóle nie powinna być prowadzona, niezależnie od roszczenia odszkodowawczego może być potrzebne powództwo przeciwegzekucyjne.
Czy bank zawsze odpowiada za błędne zajęcie?
Nie zawsze. Konieczne jest ustalenie, jakie dane otrzymał bank i czy prawidłowo wykonał obowiązki wynikające z zajęcia rachunku.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła
1. Kodeks postępowania cywilnego.
2. Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych.
3. Kodeks cywilny – przepisy dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej.
