Egzekucja alimentów przez komornika a koszty potrąceń

Prowadzenie egzekucji alimentów przez komornika

Egzekucję alimentów komornik prowadzi na podstawie tytułu wykonawczego, najczęściej wyroku sądu z klauzulą wykonalności. Co do zasady wierzyciel alimentacyjny może przekazać taki tytuł bezpośrednio pracodawcy dłużnika, który dokonuje potrąceń z wynagrodzenia i przekazuje środki uprawnionemu. Uzgodniony z wierzycielem plan spłaty w egzekucji komorniczej może ułatwić ograniczenie zajęć, choć sam w sobie nie wiąże komornika.

Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy do tego samego wynagrodzenia zostanie skierowana także inna egzekucja komornicza. W takim przypadku pracodawca nie może samodzielnie decydować o podziale potrącanych kwot. Podziałem środków zajmuje się komornik prowadzący egzekucję.

W praktyce oznacza to, że alimenty trafiają najpierw do komornika, a dopiero później są przekazywane wierzycielowi alimentacyjnemu.

Jeżeli dłużnik otrzymuje nie wynagrodzenie, lecz świadczenia z ZUS albo pomoc socjalną, przydatne może być także omówienie zasad, jakie obejmuje egzekucja z renty i świadczeń.

W przypadku gdy kilka postępowań dotyczy tego samego składnika majątku dłużnika, może dojść do zbiegu egzekucji u tego samego dłużnika. Uzupełniająco warto też przeczytać o sytuacji, gdy działa dwóch komorników jednocześnie.

Egzekucja alimentów może być prowadzona równolegle z kilku składników majątku. Jeżeli zobowiązany jest wspólnikiem spółki, możliwa bywa również egzekucja z praw wspólnika, która ma własną procedurę i nie zastępuje potrąceń z wynagrodzenia.

Dzielenie sumy uzyskanej z egzekucji

Kolejność zaspokajania wierzycieli określa art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego. Alimenty korzystają z bardzo wysokiego pierwszeństwa i są zaspokajane przed większością innych należności.

Przed alimentami pokrywane są jednak koszty egzekucyjne. Oznacza to, że komornik może potrącić opłatę egzekucyjną oraz wydatki związane z prowadzeniem sprawy, np. koszty korespondencji czy przelewów.

W praktyce wierzyciel alimentacyjny często otrzymuje kwotę niższą niż pełna wysokość alimentów zasądzonych wyrokiem, mimo że potrącenie z pensji dłużnika obejmowało pełną należność.

Warto też pamiętać, że przy alimentach znaczenie ma sposób księgowania wpłat. O tym, jak komornik dokonuje zaliczania wpłat na alimenty zaległe i bieżące, piszemy oddzielnie.

Jakie koszty może pobrać komornik?

Aktualnie wysokość opłat komorniczych zależy od rodzaju sprawy i sposobu prowadzenia egzekucji. W sprawach alimentacyjnych koszty mogą obejmować przede wszystkim:

• opłatę egzekucyjną ustalaną zgodnie z ustawą o kosztach komorniczych,
• wydatki gotówkowe ponoszone przez komornika,
• koszty korespondencji, zapytań i przelewów.

Nie każda różnica pomiędzy potrąconą kwotą a przekazaną sumą oznacza jednak prawidłowe działanie komornika. Wierzyciel ma prawo otrzymać rozliczenie sprawy oraz sprawdzić, jakie kwoty zostały pobrane i z jakiego tytułu.

Jeżeli alimenty były wcześniej regulowane terminowo, a egzekucja pojawiła się wyłącznie z powodu innych wierzycieli dłużnika, warto przeanalizować możliwość późniejszego zakończenia egzekucji alimentacyjnej i powrotu do bezpośrednich potrąceń od pracodawcy.

Po zakończeniu spraw innych wierzycieli można rozważyć wycofanie alimentów z egzekucji komorniczej, jeżeli sytuacja dłużnika ponownie stanie się stabilna.

Kiedy można zrezygnować z egzekucji komorniczej?

Wierzyciel alimentacyjny może cofnąć wniosek egzekucyjny, jeżeli uzna, że dalsza egzekucja nie jest potrzebna. W praktyce najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy:

• dłużnik ponownie regularnie płaci alimenty,
• inne egzekucje zostały zakończone,
• pracodawca może ponownie przekazywać alimenty bezpośrednio wierzycielowi.

Trzeba jednak pamiętać, że cofnięcie egzekucji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli dłużnik ponownie przestanie płacić, egzekucję można wszcząć ponownie.

Jeżeli egzekucja alimentów obejmuje wynagrodzenie za pracę, trzeba dodatkowo sprawdzić, jak działa ochrona pensji przed egzekucją w sprawach alimentacyjnych.

Przy dużych zaległościach alimentacyjnych wierzyciel może rozważać także egzekucję alimentów z nieruchomości, nie tylko potrącenia z pensji.

Przy egzekucji alimentów trzeba odróżnić bieżące alimenty i zaległości, bo wpływa to na kolejność rozliczania wpłat.

Gdy wierzyciel otrzymuje niższą kwotę niż oczekiwał, znaczenie może mieć fundusz alimentacyjny i kolejność przekazywania wpłat.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda przejęcie alimentów przez komornika oraz rozliczanie kosztów egzekucji.

FAQ

Czy alimenty zawsze mają pierwszeństwo przed innymi długami?

Tak, alimenty korzystają z bardzo wysokiego pierwszeństwa zaspokojenia. Przed nimi pokrywane są jednak koszty egzekucyjne.

Czy komornik może przekazywać niższą kwotę niż zasądzone alimenty?

Tak. Jeżeli z potrącanych środków pobierane są koszty egzekucji lub inne należności przewidziane ustawą, wierzyciel może otrzymać mniej niż pełna kwota alimentów.

Czy można sprawdzić, jakie koszty pobrał komornik?

Tak. Wierzyciel ma prawo żądać rozliczenia sprawy i informacji o pobranych opłatach oraz wydatkach.

Czy po zakończeniu innych egzekucji można wrócić do płatności bezpośrednio od pracodawcy?

W wielu przypadkach tak. Jeżeli sytuacja dłużnika się ustabilizuje, wierzyciel może rozważyć cofnięcie egzekucji alimentacyjnej.

Podsumowanie

Jeżeli wobec dłużnika prowadzona jest równocześnie inna egzekucja, alimenty bardzo często muszą być przekazywane przez komornika. Mimo że należności alimentacyjne mają wysoki priorytet, komornik może potrącać koszty egzekucyjne, co powoduje zmniejszenie kwoty otrzymywanej przez wierzyciela. W razie wątpliwości warto zażądać rozliczenia sprawy i sprawdzić prawidłowość podziału wyegzekwowanych środków.

Źródła:

1. Kodeks postępowania cywilnego – art. 1025 i nast.
2. Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych – Dz.U. 2018 poz. 770
3. Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych – Dz.U. 2018 poz. 771