Nakaz zapłaty przeciwko kontrahentowi za niezapłaconą fakturę

Kiedy można skierować sprawę do sądu?

Jeżeli kontrahent odebrał usługę lub potwierdził wykonanie prac, a następnie nie zapłacił faktury w terminie, roszczenie staje się wymagalne po upływie terminu płatności. W opisanej sytuacji istotne są przede wszystkim: podpisane zlecenie, korespondencja e-mail, zaakceptowane zestawienie prac, faktura, dowód wysłania wezwania do zapłaty oraz potwierdzenie jego odbioru albo awizacji.

Wezwanie do zapłaty nie zawsze jest formalnym warunkiem wniesienia pozwu o zapłatę, ale w praktyce warto je wysłać. Pokazuje, że wierzyciel próbował polubownie zakończyć sprawę, porządkuje termin zapłaty i może mieć znaczenie przy rozliczeniu kosztów procesu. W przypadku przedsiębiorców należy także sprawdzić, czy dłużnik jest aktywny w CEIDG albo KRS i czy adres, na który kierowano korespondencję, jest aktualny.

W pozwie można żądać nie tylko kwoty z faktury, lecz także odsetek liczonych od dnia następującego po terminie płatności. Jeżeli obie strony są przedsiębiorcami, a należność wynika z transakcji handlowej, zasadniczo właściwe będą odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Dodatkowo wierzyciel może dochodzić rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Czy awizowane albo odebrane wezwanie do zapłaty ma znaczenie?

Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli jest złożone wtedy, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Dlatego dłużnik nie powinien odnosić korzyści z celowego unikania odbioru korespondencji wysłanej na właściwy adres.

Trzeba jednak odróżnić prywatne wezwanie do zapłaty od doręczenia sądowego nakazu zapłaty. Dla uprawomocnienia nakazu konieczne jest prawidłowe doręczenie zgodnie z przepisami procedury cywilnej. Jeżeli sąd nie będzie mógł doręczyć nakazu, sprawa może się wydłużyć, a powód może zostać wezwany do wskazania prawidłowego adresu lub podjęcia innych czynności.

Pozew w postępowaniu upominawczym

Postępowanie upominawcze służy szybkiemu dochodzeniu roszczeń pieniężnych. Sąd może wydać nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy, jeżeli z treści pozwu wynika, że roszczenie jest pieniężne i nie zachodzą przeszkody do wydania nakazu. Nakazu nie wydaje się m.in. wtedy, gdy roszczenie jest oczywiście bezzasadne, twierdzenia powoda budzą wątpliwości albo zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego.

W sprawie o zapłatę z faktury pozwem należy objąć przede wszystkim należność główną, odsetki, koszty procesu i ewentualną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. W uzasadnieniu warto krótko opisać: zawarcie zlecenia, wykonanie prac, akceptację rozliczenia, wystawienie faktury, termin płatności, brak zapłaty oraz wysłanie wezwania.

Do pozwu w zwykłym postępowaniu należy dołączyć dowody. Najczęściej będą to: umowa lub zlecenie, korespondencja e-mail, protokół odbioru albo zestawienie zaakceptowanych prac, faktura, potwierdzenie doręczenia faktury, wezwanie do zapłaty i potwierdzenie jego odbioru, a także wydruki z CEIDG lub KRS dotyczące kontrahenta.

EPU czy tradycyjny pozew?

Elektroniczne postępowanie upominawcze, czyli EPU, może być dobrym rozwiązaniem przy prostych i bezspornych roszczeniach pieniężnych. Pozew składa się przez system teleinformatyczny, dowodów nie dołącza się do pozwu, ale trzeba je dokładnie wskazać i opisać. EPU nie będzie właściwe, jeżeli doręczenie nakazu pozwanemu miałoby nastąpić poza granicami kraju.

EPU jest tańsze na starcie, bo od pozwu pobiera się 1/4 opłaty należnej w zwykłym postępowaniu, nie mniej niż 30 zł. Ma jednak istotne ograniczenie: jeżeli sąd stwierdzi brak podstaw do wydania nakazu albo pozwany skutecznie wniesie sprzeciw, postępowanie elektroniczne jest umarzane w odpowiednim zakresie. Wierzyciel musi wtedy rozważyć wniesienie pozwu do właściwego sądu w zwykłym trybie.

Przy roszczeniu opartym na zleceniu, korespondencji i akceptacji wykonanych prac często bezpieczniejszy jest tradycyjny pozew, ponieważ od razu można przedstawić pełny materiał dowodowy. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy przewidujemy, że dłużnik będzie kwestionował zakres prac, jakość wykonania albo wysokość wynagrodzenia.

Ile kosztuje pozew o zapłatę z faktury?

W zwykłej sprawie o zapłatę opłata zależy od wartości przedmiotu sporu. Dla roszczenia około 15 000 zł trzeba zwrócić uwagę na granicę ustawową: przy wartości do 15 000 zł opłata wynosi 750 zł, a przy wartości ponad 15 000 zł do 20 000 zł – 1000 zł. Jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł, pobiera się opłatę stosunkową 5% tej wartości, nie więcej niż 100 000 zł.

W EPU opłata wynosi 1/4 opłaty należnej w zwykłym postępowaniu i jest zaokrąglana w górę do pełnego złotego. Dla roszczenia dokładnie 15 000 zł będzie to 188 zł, a dla roszczenia ponad 15 000 zł do 20 000 zł – 250 zł. W razie wygranej wierzyciel może domagać się zwrotu kosztów procesu od pozwanego.

Co dzieje się po wydaniu nakazu zapłaty?

W nakazie zapłaty sąd nakazuje pozwanemu zapłatę należności wraz z kosztami albo wniesienie środka zaskarżenia. Przy doręczeniu nakazu w Polsce termin wynosi 2 tygodnie od doręczenia. Jeżeli doręczenie ma nastąpić poza granicami kraju na terytorium Unii Europejskiej, termin w postępowaniu upominawczym wynosi miesiąc, a przy doręczeniu poza terytorium Unii Europejskiej – 3 miesiące.

Jeżeli pozwany nie zaskarży nakazu, nakaz ma skutki prawomocnego wyroku. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego wierzyciel może skierować sprawę do komornika. W praktyce trzeba przygotować wniosek egzekucyjny i wskazać znane składniki majątku dłużnika, np. rachunki bankowe, kontrahentów, pojazdy albo wierzytelności.

Jeżeli pozwany wniesie sprzeciw, nakaz traci moc w zaskarżonej części, a sprawa toczy się dalej. W sporach między przedsiębiorcami szczególnie ważne jest przedstawienie wszystkich twierdzeń i dowodów już na początku, ponieważ w postępowaniu gospodarczym spóźnione dowody mogą zostać pominięte.

Sprzedaż długu, windykacja czy pozew?

Sprzedaż wierzytelności może dać szybszy efekt, ale zwykle oznacza uzyskanie kwoty niższej niż pełna wartość faktury. Windykacja polubowna bywa skuteczna, gdy dłużnik ma przejściowe problemy finansowe i reaguje na kontakt. Jeżeli jednak kontrahent milczy mimo odebranego wezwania do zapłaty, a wierzyciel ma dokumenty potwierdzające roszczenie, pozew o zapłatę jest najczęściej najbardziej konkretnym krokiem.

Zbliżony problem praktyczny opisuje analiza „egzekucja wierzytelności z weksla”.

Przed pozwem warto jeszcze sprawdzić, czy dłużnik nie znajduje się w restrukturyzacji albo upadłości. Jeżeli takie postępowanie trwa, sposób dochodzenia należności może być inny i konieczne może być zgłoszenie wierzytelności albo udział w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, kiedy postępowanie upominawcze może pomóc przedsiębiorcy odzyskać pieniądze z niezapłaconej faktury.

FAQ

Podsumowanie

Przy nieopłaconej fakturze od kontrahenta najważniejsze jest szybkie zabezpieczenie dokumentów i prawidłowe określenie żądania. W opisanej sprawie, przy podpisanym zleceniu, zaakceptowanym zestawieniu prac, fakturze i odebranym wezwaniu do zapłaty, droga sądowa jest uzasadniona. Jeżeli dłużnik nie złoży sprzeciwu, nakaz zapłaty może stać się podstawą do egzekucji komorniczej.

Wybór między EPU a tradycyjnym pozwem zależy od tego, czy sprawa jest prosta i bezsporna oraz czy możliwe będzie skuteczne doręczenie nakazu w Polsce. Gdy istnieje ryzyko sporu o zakres lub jakość prac, tradycyjny pozew z pełnymi dowodami bywa bezpieczniejszym rozwiązaniem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296, w szczególności art. 480¹, art. 480², art. 499, art. 505 oraz art. 505²⁸–505³⁷.
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398, w szczególności art. 13, art. 19, art. 20 i art. 21.
3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, w szczególności art. 61, art. 118 i art. 481.
4. Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – Dz.U. 2013 poz. 403, w szczególności art. 7, art. 10 i art. 11b.
5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2012 r., II PK 57/12.
6. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2015 r., I ACa 513/15.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.