Czy świadczenia z ZFŚS podlegają zajęciu komorniczemu?

Możliwość prowadzenia egzekucji komorniczej ze świadczenia z ZFŚS

Zgodnie z art. 881 i następne Kodeksu postępowania cywilnego komornik może prowadzić egzekucję z wynagrodzenia za pracę. Świadczenia wypłacane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie są jednak klasycznym składnikiem wynagrodzenia.

Świadczenia z ZFŚS mają charakter socjalny. Ich przyznanie zależy przede wszystkim od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, a nie od efektów pracy czy wysokości wynagrodzenia. Z tego względu w praktyce przyjmuje się, że nie mieszczą się one w zakresie standardowego zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Jeżeli więc komornik dokonał wyłącznie zajęcia wynagrodzenia za pracę na podstawie art. 881–888 K.p.c., pracodawca nie powinien automatycznie przekazywać komornikowi świadczeń socjalnych z Funduszu.

Kiedy komornik może zająć świadczenia z Funduszu?

Możliwość zajęcia świadczeń z ZFŚS istnieje, ale wymaga zastosowania przepisów dotyczących egzekucji z innych wierzytelności, czyli art. 895 i następnych K.p.c. Chodzi tutaj o odrębny tryb egzekucji niż zajęcie wynagrodzenia za pracę.

W praktyce oznacza to, że komornik musi wyraźnie wskazać w zawiadomieniu, że dokonuje zajęcia wierzytelności przysługujących pracownikowi wobec pracodawcy, w tym świadczeń socjalnych z Funduszu. Tylko wtedy pracodawca ma podstawę do przekazania tych środków komornikowi.

Stanowisko takie od wielu lat prezentuje również Krajowa Rada Komornicza oraz praktyka stosowania przepisów przez komorników i pracodawców.

Warto też pamiętać, że egzekucja z innych wierzytelności na podstawie art. 895 i następnych K.p.c. może obejmować różne należności przysługujące dłużnikowi, nie tylko świadczenia z ZFŚS.

Znaczenie rodzaju zajęcia komorniczego

W praktyce bardzo często dochodzi do nieporozumień, gdy pracownik ma już zajętą pensję, a następnie otrzymuje dodatkowe świadczenie socjalne. Sam fakt prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia nie oznacza jeszcze, że komornik może przejąć również środki z Funduszu.

Znaczenie ma dokładna treść pisma przesłanego pracodawcy. Jeżeli zajęcie obejmuje wyłącznie wynagrodzenie za pracę wynikające ze stosunku pracy, świadczenia z ZFŚS co do zasady nie powinny zostać przekazane komornikowi.

W przypadku osób zatrudnionych na podstawie różnych umów zastosowanie mogą mieć odmienne zasady dotyczące egzekucji. Szerzej opisuje to artykuł dotyczący egzekucji z różnych form zatrudnienia.

Należy też odróżnić świadczenia z ZFŚS od innych należności, które mogą zostać zajęte przez komornika, takich jak premie, nagrody czy zwroty podatkowe. W praktyce często dochodzi również do zajęcia zwrotu podatku przez komornika.

Czy obowiązują kwoty wolne od zajęcia?

Świadczenia z ZFŚS nie korzystają z takich samych ograniczeń egzekucyjnych jak wynagrodzenie za pracę. W przypadku standardowego zajęcia pensji obowiązują limity potrąceń i kwoty wolne od zajęcia z wynagrodzenia. Natomiast przy egzekucji z innych wierzytelności takie ograniczenia zwykle nie mają zastosowania.

Oznacza to, że jeżeli komornik skutecznie zajmie świadczenie z ZFŚS jako inną wierzytelność, pracodawca może być zobowiązany do przekazania całej kwoty świadczenia.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda zajęcie świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

FAQ

Czy komornik może zabrać całość świadczenia z ZFŚS?

Tak, jeżeli skutecznie dokona zajęcia świadczenia jako innej wierzytelności na podstawie art. 895 i następnych K.p.c. W takim przypadku zwykle nie obowiązują limity jak przy wynagrodzeniu za pracę.

Czy samo zajęcie pensji obejmuje świadczenia socjalne?

Nie. Standardowe zajęcie wynagrodzenia za pracę co do zasady nie obejmuje świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Czy pracodawca może sam zdecydować o przekazaniu świadczenia komornikowi?

Nie powinien tego robić bez odpowiedniej podstawy wynikającej z treści zajęcia. Zakres obowiązków pracodawcy wynika bezpośrednio z pisma komornika.

Czy alimenty mają znaczenie przy zajęciu ZFŚS?

Tak. W sprawach alimentacyjnych zakres egzekucji jest zwykle szerszy, a komornik może podejmować bardziej intensywne działania egzekucyjne.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – Dz.U. 1994 nr 43 poz. 163
3. Stanowisko Krajowej Rady Komorniczej z 12 września 2011 r., sygn. KRK/IV/2439/11

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.