• Stan prawny na: 2026-05-18
Pełnoletnie dziecko może złożyć do komornika wniosek o umorzenie egzekucji alimentów, jeżeli nie chce dalej prowadzić sprawy przeciwko rodzicowi. Sam obowiązek alimentacyjny nie wygasa jednak automatycznie po zakończeniu nauki czy osiągnięciu pełnoletności.
W artykule wyjaśniamy, jak formalnie zakończyć egzekucję alimentów, kiedy można zwolnić ojca z długu alimentacyjnego oraz jak ograniczyć ryzyko odziedziczenia jego długów w przyszłości.

W praktyce często zdarza się, że egzekucja alimentów trwa jeszcze wiele lat po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Sam fakt ukończenia szkoły czy podjęcia pracy nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego ani zamknięcia postępowania komorniczego.
Jeżeli istnieje prawomocny wyrok zasądzający alimenty albo ugoda sądowa, komornik może prowadzić egzekucję do czasu:
W praktyce komornik często wysyła do pełnoletniego dziecka pismo z pytaniem, czy nadal podtrzymuje egzekucję alimentów bieżących i zaległych. Taka sytuacja jest normalna i wynika z obowiązujących przepisów postępowania egzekucyjnego.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Tak, ale trzeba rozróżnić dwie kwestie:
Jeżeli pełnoletnie dziecko nie chce dalej dochodzić alimentów, może złożyć do komornika wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Komornik co do zasady umorzy wtedy egzekucję na podstawie art. 825 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
Warto jednak pamiętać, że samo umorzenie egzekucji nie zawsze powoduje wygaśnięcie całego zadłużenia. W niektórych sytuacjach konieczne może być dodatkowe zawarcie ugody albo złożenie oświadczenia o zwolnieniu z długu.
Zobacz również:
Zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego zobowiązanie może wygasnąć, gdy wierzyciel zwolni dłużnika z długu, a dłużnik takie zwolnienie przyjmie. W praktyce najlepiej sporządzić pisemną ugodę.
W ugodzie można wskazać m.in.:
Jeżeli strony są zgodne, można dodatkowo zatwierdzić ugodę przed sądem. Takie rozwiązanie zwiększa bezpieczeństwo prawne obu stron.
Wierzyciel może złożyć do komornika pisemny wniosek o umorzenie egzekucji alimentów. W piśmie warto jednoznacznie wskazać, że nie podtrzymuje się dalszej egzekucji świadczeń bieżących i zaległych.
Jeżeli dłużnik spłaca alimenty dobrowolnie albo strony chcą zakończyć sprawę polubownie, możliwe są również wpłaty bezpośrednie zamiast komornika.
Warto pamiętać, że koszty egzekucyjne mogą nadal obciążać dłużnika, jeżeli egzekucja była prowadzona przez dłuższy czas. Dlatego w wielu sytuacjach szybkie zamknięcie postępowania pozwala ograniczyć dalsze narastanie kosztów.
Zaległe alimenty co do zasady przedawniają się po upływie 3 lat. Dotyczy to jednak poszczególnych rat alimentacyjnych, a bieg przedawnienia może zostać przerwany np. przez wszczęcie egzekucji komorniczej.
Ocena przedawnienia zależy od konkretnego stanu faktycznego i historii postępowania egzekucyjnego. W praktyce warto przeanalizować akta komornicze albo skonsultować sprawę z prawnikiem.
Samo istnienie zadłużenia rodzica nie oznacza jeszcze, że dziecko będzie musiało je spłacać. Odpowiedzialność za długi spadkowe powstaje dopiero po śmierci spadkodawcy i zależy od sposobu przyjęcia albo odrzucenia spadku.
Obecnie brak złożenia oświadczenia spadkowego oznacza co do zasady przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiedzialność za długi jest wtedy ograniczona do wartości aktywów spadku.
Zobacz również:
Jeszcze za życia rodzica można zawrzeć notarialną umowę o zrzeczenie się dziedziczenia. Wymaga to zgody obu stron i formy aktu notarialnego.
Takie rozwiązanie powoduje, że zrzekający się spadkobierca co do zasady zostaje wyłączony z dziedziczenia ustawowego po danym rodzicu. Umowa może obejmować również jego zstępnych.
Nie zawsze jednak jest to najlepsze rozwiązanie. Zrzeczenie się dziedziczenia powoduje bowiem utratę prawa nie tylko do ewentualnych długów, ale także do majątku pozostawionego przez spadkodawcę.
Po śmierci spadkodawcy możliwe jest także odrzucenie spadku. Oświadczenie należy złożyć w terminie 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o tytule powołania do spadku.
Jeżeli spadek odrzuca rodzic małoletniego dziecka, zwykle konieczne jest wcześniejsze uzyskanie zgody sądu rodzinnego na odrzucenie spadku również w imieniu dziecka.
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda zakończenie egzekucji alimentów i zabezpieczenie przed długami spadkowymi.
Pan Marek otrzymał od komornika pismo dotyczące egzekucji alimentów wobec ojca, którego nie widział od kilkunastu lat. Ponieważ od dawna samodzielnie się utrzymywał i nie chciał dalszej egzekucji, złożył do komornika wniosek o umorzenie postępowania. Dzięki temu zatrzymano dalsze naliczanie kosztów egzekucyjnych.
Pani Joanna dowiedziała się, że część zaległych alimentów była wypłacana z funduszu alimentacyjnego. Mimo zakończenia egzekucji wobec ojca nadal istniało zadłużenie wobec gminy. Konieczne było złożenie osobnego wniosku dotyczącego należności publicznoprawnych.
Pan Tomasz obawiał się odziedziczenia długów po ojcu prowadzącym działalność gospodarczą. Po jego śmierci złożył przed notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku. Następnie uzyskał zgodę sądu rodzinnego na odrzucenie spadku również w imieniu małoletniej córki.
Nie. Obowiązek alimentacyjny nie wygasa automatycznie. Konieczne może być zawarcie ugody albo uzyskanie wyroku sądu uchylającego alimenty.
Tak. Pełnoletni wierzyciel może złożyć do komornika wniosek o umorzenie egzekucji alimentów.
Nie zawsze. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie musi automatycznie oznaczać wygaśnięcia wszystkich zaległości alimentacyjnych.
Tak, ale wymaga to zawarcia notarialnej umowy o zrzeczenie się dziedziczenia jeszcze za życia ojca.
Obecnie brak oświadczenia oznacza co do zasady przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczoną odpowiedzialnością za długi.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
4. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Janusz Polanowski
Zapytaj prawnika