• Stan prawny na: 2026-05-21
Sama okoliczność, że najemca mieszkania w TBS ma długi, nie oznacza jeszcze możliwości zajęcia partycypacji przez komornika. Kluczowe znaczenie ma to, kto jest stroną umowy partycypacji oraz komu przysługuje roszczenie o zwrot wpłaconych środków.
Wyjaśniamy, kiedy partycypacja w TBS może podlegać egzekucji, jakie prawa ma partycypant oraz co zrobić, gdy komornik interesuje się majątkiem znajdującym się w lokalu zajmowanym przez dłużnika.

W opisanej sytuacji co do zasady komornik nie powinien zająć Państwa partycypacji w TBS na poczet długów siostry będącej jedynie najemcą lokalu. Odpowiedzialność za zobowiązania ponosi bowiem dłużnik swoim majątkiem, a nie majątkiem osób trzecich.
Jeżeli to Państwo zawarli umowę partycypacji z Towarzystwem Budownictwa Społecznego i wpłacili środki na pokrycie części kosztów budowy lokalu, to prawa związane z partycypacją należą do Państwa, a nie do najemcy mieszkania.
Samo zamieszkiwanie w lokalu albo posiadanie statusu najemcy nie daje automatycznie prawa do środków z partycypacji. Z tego względu wierzyciel najemcy nie może prowadzić egzekucji z majątku należącego do partycypanta.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Sytuacja wygląda inaczej wtedy, gdy dłużnik sam jest partycypantem albo przysługuje mu roszczenie o zwrot partycypacji. W praktyce znaczenie ma treść umowy zawartej z TBS oraz to, komu przysługuje wierzytelność wobec towarzystwa.
Zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, zwrot partycypacji następuje po zakończeniu najmu i opróżnieniu lokalu. Dopiero wtedy powstaje wymagalne roszczenie o wypłatę określonej kwoty.
Jeżeli więc dłużnikiem byłby sam partycypant, komornik mógłby próbować zająć wierzytelność o zwrot partycypacji. Nie oznacza to jednak automatycznego przejęcia mieszkania przez wierzyciela.
W praktyce częściej pojawia się problem zajęcia ruchomości znajdujących się w lokalu zamieszkiwanym przez dłużnika. Komornik może bowiem przyjąć, że rzeczy znajdujące się w mieszkaniu należą do osoby zadłużonej.
Jeżeli w lokalu znajdują się rzeczy nienależące do dłużnika, ich właściciel powinien dysponować dowodami zakupu, umowami albo innymi dokumentami potwierdzającymi własność.
W razie bezpodstawnego zajęcia możliwe jest wniesienie powództwa przeciwegzekucyjnego o zwolnienie rzeczy spod egzekucji. Istotne znaczenie mają wtedy dokumenty oraz szybka reakcja po dokonaniu zajęcia.
Zobacz również:
W sprawach dotyczących TBS bardzo ważne jest rozróżnienie pomiędzy partycypantem a najemcą. Czasami są to te same osoby, ale nie zawsze. O tym, komu przysługują prawa majątkowe, decyduje przede wszystkim treść zawartych umów.
Jeżeli partycypanci wskazali inną osobę jako najemcę lokalu, nie oznacza to automatycznego przeniesienia prawa do zwrotu partycypacji. Wierzyciel najemcy nie uzyskuje więc prawa do prowadzenia egzekucji z majątku partycypanta.
W razie wątpliwości warto przeanalizować dokumentację z TBS, ponieważ niektóre umowy mogą zawierać dodatkowe postanowienia dotyczące cesji praw lub zmiany najemcy.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce wygląda odpowiedzialność za długi najemcy lokalu w TBS.
Państwo Kowalscy zawarli umowę partycypacji z TBS i wskazali córkę jako najemcę mieszkania. Po kilku latach córka popadła w długi i wobec niej wszczęto egzekucję komorniczą. Komornik nie mógł jednak zająć partycypacji, ponieważ prawa do niej należały do rodziców, a nie do zadłużonej córki.
Pan Tomasz był jednocześnie partycypantem i najemcą lokalu TBS. Po rozwiązaniu umowy najmu uzyskał roszczenie o zwrot partycypacji. Ponieważ posiadał zaległe zobowiązania, wierzyciel skierował egzekucję właśnie do wierzytelności o wypłatę środków przez TBS.
Tak, jeżeli mieszka tam dłużnik i prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Nie oznacza to jednak prawa do zajęcia majątku należącego do innych osób.
Nie zawsze. Wszystko zależy od tego, kto zawarł umowę partycypacji z TBS i komu przysługuje roszczenie o zwrot środków.
Tak, ale zasadniczo dopiero wtedy, gdy powstanie wymagalna wierzytelność o jej zwrot, czyli najczęściej po zakończeniu najmu i opróżnieniu lokalu.
Należy jak najszybciej zgromadzić dowody własności i rozważyć wniesienie powództwa o zwolnienie rzeczy spod egzekucji.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa – ISAP
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – ISAP
3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – ISAP
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Kinga Karaś
Adwokat świadczący usługi prawne zarówno na rzecz osób fizycznych jak i przedsiębiorców. Doktorantka na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autorka lub współautorka wielu artykułów naukowych i monografii. Absolwentka prawa na Uniwersytecie...
>> więcej informacjiPotrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
Zapytaj prawnika