- Komornik może zająć wspólny rachunek bankowy, nawet jeśli wpływa na niego wyłącznie wynagrodzenie małżonka.
- Stałe zlecenie przelewu rat kredytu nie chroni środków przed zajęciem komorniczym.
- Małżonek niebędący dłużnikiem może żądać zwolnienia swoich środków spod zajęcia.
- Najbezpieczniejszym rozwiązaniem często jest zmiana rachunku do wpływu wynagrodzenia osoby nieobjętej egzekucją.
Postępowanie komornicze
Komornik prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, którym najczęściej jest prawomocny wyrok sądu albo nakaz zapłaty zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Komornik nie bada, czy dług faktycznie istnieje ani czy jest zasadny — jego obowiązkiem jest wykonanie tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami i wnioskiem wierzyciela.
Zgodnie z art. 804 Kodeksu postępowania cywilnego komornik nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dłużnik może jednak korzystać ze środków ochrony przewidzianych w przepisach, np. złożyć skargę na czynności komornika albo w określonych sytuacjach podjąć próbę podważenia starego nakazu zapłaty.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Zajmowanie środków przez komornika
Egzekucja z rachunku bankowego jest prowadzona na podstawie art. 889 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego. Komornik przesyła zajęcie do banku elektronicznie, najczęściej za pośrednictwem systemu OGNIVO. Od chwili doręczenia zajęcia bank blokuje środki znajdujące się na rachunku do wysokości wskazanej w zajęciu.
Zajęcie obejmuje zarówno środki już znajdujące się na rachunku, jak i wpływy pojawiające się później. Dotyczy to także rachunków wspólnych małżonków. Bank nie analizuje, do kogo faktycznie należą poszczególne środki — wykonuje zajęcie zgodnie z dyspozycją komornika.
Jeżeli egzekucja dotyczy rachunku, na który wpływa wynagrodzenie osoby niebędącej dłużnikiem, możliwe jest wystąpienie o zwolnienie tych środków spod zajęcia. Szczególne znaczenie ma to wtedy, gdy chodzi o konto wspólne lub osoby trzeciej.
Środki na koncie bankowym a raty kredytu
Samo ustawienie stałego zlecenia przelewu rat kredytu nie zabezpiecza środków przed zajęciem komorniczym. Po skutecznym zajęciu rachunku bank ogranicza możliwość swobodnego dysponowania pieniędzmi znajdującymi się na koncie.
W praktyce oznacza to, że rata kredytu może nie zostać pobrana automatycznie, mimo wcześniej ustawionego zlecenia. Bank wykonuje w pierwszej kolejności obowiązki wynikające z zajęcia komorniczego.
Warto pamiętać, że na rachunku bankowym obowiązuje tzw. kwota wolna od zajęcia przewidziana w Prawie bankowym. Nie dotyczy ona jednak wszystkich rodzajów egzekucji i nie zawsze wystarcza na pokrycie rat kredytowych oraz bieżących wydatków.
Zabezpieczenie środków na spłatę kredytu
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zwykle zmiana rachunku do wpływu wynagrodzenia osoby niebędącej dłużnikiem. Jeżeli wynagrodzenie wpływa wyłącznie na konto należące do małżonka nieobjętego egzekucją, ryzyko blokady środków znacząco maleje.
Jeżeli rachunek jest wspólny, a egzekucja prowadzona jest tylko przeciwko jednemu z małżonków, można złożyć do komornika wniosek o ograniczenie zajęcia albo zwolnienie części środków. W niektórych sytuacjach pomocny może być także wniosek o zwolnienie spod zajęcia.
Jeżeli egzekucja została wszczęta na podstawie starego nakazu zapłaty doręczonego nieprawidłowo, warto rozważyć również sprzeciw od starego nakazu. W niektórych sprawach może to prowadzić nawet do zawieszenia egzekucji.
Egzekucja z wypłaty męża
Jeżeli tytuł wykonawczy został wydany wyłącznie przeciwko jednemu małżonkowi, wierzyciel nie zawsze może skutecznie prowadzić egzekucję z majątku wspólnego. W wielu przypadkach konieczne jest wcześniejsze uzyskanie klauzuli wykonalności także przeciwko małżonkowi dłużnika, zgodnie z art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego.
W praktyce oznacza to, że wynagrodzenie małżonka nieobjętego tytułem wykonawczym może podlegać ochronie. W takiej sytuacji warto złożyć do komornika odpowiedni wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi źródło wpływów.
Dobrym rozwiązaniem bywa również podjęcie rozmów z wierzycielem i próba zawarcia ugody albo ustalenia harmonogramu spłat. W części spraw możliwe jest porozumienie z wierzycielem, które pozwala ograniczyć dalsze koszty egzekucji.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda zajęcie rachunku bankowego i jakie działania mogą pomóc ograniczyć skutki egzekucji.
Pani Joanna posiadała wspólne konto z mężem. Komornik prowadził egzekucję wyłącznie przeciwko niej, ale na rachunek wpływała jedynie pensja męża. Po przedstawieniu zaświadczeń od pracodawcy oraz historii rachunku komornik częściowo zwolnił środki należące do męża. Dodatkowo wynagrodzenie zaczęło wpływać na nowy rachunek prowadzony wyłącznie na jego nazwisko.
Pan Marek dowiedział się o zajęciu rachunku dopiero po odrzuceniu płatności raty kredytu hipotecznego. Okazało się, że bank zablokował środki po otrzymaniu zajęcia komorniczego. Po kontakcie z wierzycielem udało się ustalić czasowe zmniejszenie wpłat i uniknąć wypowiedzenia umowy kredytowej.
Pani Katarzyna otrzymała informację o egzekucji prowadzonej na podstawie nakazu zapłaty wydanego kilka lat wcześniej. Po analizie dokumentów okazało się, że korespondencja była kierowana na nieaktualny adres. Wniesienie sprzeciwu oraz wniosku o zawieszenie egzekucji pozwoliło jej odzyskać dostęp do części środków.
FAQ
Czy komornik może zająć wspólne konto małżonków?
Tak. Komornik może zająć rachunek wspólny, nawet jeśli dług dotyczy tylko jednego z małżonków. Drugi małżonek może jednak próbować wykazać, że część środków należy wyłącznie do niego.
Czy stałe zlecenie przelewu chroni ratę kredytu?
Nie. Po zajęciu rachunku bankowego bank wykonuje obowiązki wynikające z zajęcia komorniczego, a nie wcześniej ustawione dyspozycje przelewów.
Czy można otworzyć nowe konto podczas egzekucji?
Tak, ale jeżeli komornik ustali numer nowego rachunku należącego do dłużnika, również może go zająć. Inaczej wygląda sytuacja rachunku należącego wyłącznie do osoby nieobjętej egzekucją.
Jak szybko bank przekazuje środki komornikowi?
Co do zasady bank przekazuje zajęte środki po upływie 7 dni od otrzymania zajęcia, chyba że wcześniej pojawią się przeszkody prawne lub decyzja komornika.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe – Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
