Rozliczenie komornika z dłużnikiem po spłacie długu

Pan Lucjan zwrócił się o pomoc, ponieważ komornik od kilku lat prowadził egzekucję z emerytury jego mamy. Z wyliczeń rodziny wynikało, że pobrana kwota mogła już przekroczyć wysokość zadłużenia wraz z kosztami i odsetkami. Problem polegał na tym, że egzekucja nadal trwała, a dłużniczka nie otrzymała jasnego rozliczenia sprawy.

Wszczęcie egzekucji przez komornika

Komornik prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego oraz wniosku wierzyciela. Co do zasady nie bada, czy roszczenie jest słuszne ani czy dług faktycznie nadal istnieje. Jego obowiązkiem jest wykonywanie czynności egzekucyjnych zgodnie z treścią wniosku wierzyciela i przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

Po wszczęciu postępowania komornik zawiadamia dłużnika o egzekucji i wskazuje między innymi:

• kto jest wierzycielem,
• na jakiej podstawie prowadzona jest egzekucja,
• jakiej kwoty dotyczy zadłużenie,
• jakie składniki majątku zostały zajęte.

Egzekucja może być prowadzona m.in. z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, emerytury, renty czy innych wierzytelności. Sam komornik nie podejmuje decyzji o zakończeniu egzekucji wyłącznie dlatego, że dłużnik twierdzi, iż wszystko zostało spłacone.

Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji trzeba porównać wskazane saldo z tytułem wykonawczym i historią wpłat. Jeżeli mimo spłaty komornik pobrał kolejne kwoty, należy sprawdzić, jak odzyskać pieniądze niesłusznie pobrane przez komornika.

Spłata zadłużenia i umorzenie postępowania komorniczego

Po otrzymaniu wpłat komornik musi je zaksięgować oraz rozliczyć należność główną, odsetki i koszty egzekucyjne. Dopiero po całkowitym zaspokojeniu wierzyciela możliwe jest zakończenie egzekucji.

W praktyce po spłacie zadłużenia komornik wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania i powinien uchylić dokonane zajęcia, np. rachunku bankowego lub wynagrodzenia. Jeżeli egzekucja była prowadzona z emerytury lub pensji, odpowiednie zawiadomienie powinno zostać przekazane także do banku albo pracodawcy. Szerzej omawia to poradnik opisujący zakończenie egzekucji krok po kroku.

Warto jednak dokładnie sprawdzić rozliczenie sprawy. Często zdarza się, że do zapłaty pozostają jeszcze:

• odsetki naliczone do dnia spłaty,
• koszty komornicze,
• koszty zastępstwa procesowego,
• opłaty związane z czynnościami egzekucyjnymi.

Jeżeli dłużnik ma wątpliwości, powinien wystąpić do komornika o szczegółowe rozliczenie egzekucji. W takim piśmie warto zażądać wskazania:

• łącznej kwoty wpłat,
• sposobu ich rozliczenia,
• aktualnego salda zadłużenia,
• wysokości kosztów egzekucyjnych i odsetek.

To szczególnie ważne, gdy istnieje podejrzenie, że komornik pobrał kwotę przekraczającą dług.

Jeżeli wierzyciel potwierdzi spłatę długu, może złożyć wniosek o umorzenie postępowania. W niektórych sytuacjach zastosowanie ma również tryb umorzenia z art. 827 K.p.c..

Po zakończeniu egzekucji warto sprawdzić, czy nie doszło do dalszego pobierania środków. Zdarza się bowiem, że zajęcia są uchylane z opóźnieniem, a na konto komornika trafiają jeszcze kolejne kwoty. W takiej sytuacji możliwy może być zwrot nadpłaty od komornika albo dochodzenie zwrotu jako nienależnie pobrane środki.

Podobne problemy występują również przy egzekucji alimentów. W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy mimo wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego egzekucja nadal jest prowadzona. Przykładem jest analogiczna sytuacja przy alimentach.

Jeżeli zobowiązanie wiąże się z rozwodem, alimentami, kredytem albo majątkiem wspólnym, samo zaksięgowanie wpłaty nie zawsze rozstrzyga zakres odpowiedzialności. Szerzej omawiamy je w materiale o egzekucji długu po rozwodzie.

Co zrobić, gdy komornik nie odpowiada?

Jeżeli komornik nie odpowiada na wniosek o rozliczenie albo zwleka z zakończeniem egzekucji, dłużnik może:

• ponowić wezwanie na piśmie,
• złożyć skargę na czynności komornika,
• w określonych przypadkach złożyć skargę na przewlekłość postępowania,
• wystąpić o zwrot nadpłaconych środków.

Skarga na czynności komornika co do zasady powinna zostać wniesiona w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności albo uzyskania informacji o niej. W sprawach bardziej skomplikowanych warto wcześniej przeanalizować akta egzekucyjne i historię wpłat.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda rozliczenie egzekucji oraz jakie problemy najczęściej pojawiają się po spłacie długu.