Umorzenie egzekucji przez komornika – co dalej dla dłużnika?

Pismo w trybie art. 827 Kodeksu postępowania cywilnego nie oznacza jeszcze umorzenia egzekucji

Otrzymanie pisma powołującego się na art. 827 Kodeksu postępowania cywilnego najczęściej oznacza, że komornik zamierza zakończyć postępowanie i przed wydaniem decyzji umożliwia wypowiedzenie się wierzycielowi oraz dłużnikowi.

Przepis art. 827 K.p.c. dotyczy obowiązku wysłuchania stron przed zawieszeniem albo umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Samo pismo nie oznacza więc jeszcze zakończenia egzekucji. W praktyce jednak bardzo często kolejnym etapem jest wydanie postanowienia o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c.

Bezskuteczność egzekucji oznacza, że komornik nie znalazł majątku, wynagrodzenia, rachunków bankowych albo innych składników majątkowych, z których można skutecznie wyegzekwować należność. Szersze omówienie tego, jak wyglądają etapy egzekucji komorniczej, pomaga odróżnić wysłuchanie stron od faktycznego zakończenia sprawy.

Co oznacza umorzenie egzekucji dla dłużnika?

Dla dłużnika umorzenie egzekucji oznacza przede wszystkim zakończenie konkretnego postępowania prowadzonego przez komornika. Zajęcia rachunków czy wynagrodzenia co do zasady przestają obowiązywać, a komornik kończy prowadzenie sprawy. Jeżeli dłużnik jest tylko współwłaścicielem lokalu, odrębnej analizy wymaga egzekucja z udziału w mieszkaniu oraz ochrona praw pozostałych współwłaścicieli.

Po umorzeniu warto zweryfikować podstawę zakończenia sprawy, stan rozliczeń i informację o uchyleniu zajęć; pozwala na to wniosek o udostępnienie akt komorniczych.

Umorzenie postępowania nie rozstrzyga automatycznie praw osoby, której rzecz została zajęta. W takim sporze zastosowanie może mieć powództwo osoby trzeciej o zwolnienie rzeczy spod egzekucji.

Nie oznacza to jednak automatycznego umorzenia samego długu. Wierzyciel nadal posiada tytuł wykonawczy i może ponownie skierować sprawę do egzekucji, jeśli sytuacja majątkowa dłużnika się poprawi albo zostanie ujawniony majątek.

Jeżeli wobec dłużnika równolegle działa komornik, urząd skarbowy albo ZUS, osobnej oceny może wymagać zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.

W praktyce wielu wierzycieli po pewnym czasie ponawia egzekucję lub sprzedaje wierzytelność firmie windykacyjnej. Zdarza się również, że wierzyciel podejmuje próbę zawarcia porozumienia z wierzycielem, aby odzyskać należność bez kolejnej egzekucji.

Skutki zakończenia postępowania trzeba odnieść do konkretnych zajęć. Jeżeli prowadzona była egzekucja z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, płatnik świadczenia powinien otrzymać informację o uchyleniu zajęcia. Gdy istnieją podstawy do definitywnego zakończenia sprawy, należy prawidłowo przygotować wniosek o umorzenie egzekucji i wskazać przyczynę, na której opiera się żądanie.

Czy po umorzeniu egzekucji dług się przedawnia?

Nie można przyjąć, że po umorzeniu egzekucji dług automatycznie przedawnia się po określonym czasie. Termin przedawnienia zależy od rodzaju roszczenia, treści tytułu wykonawczego oraz podejmowanych czynności.

W przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu co do zasady obowiązuje obecnie 6-letni termin przedawnienia, liczony zgodnie z art. 125 Kodeksu cywilnego. W praktyce jednak wszczęcie egzekucji oraz inne czynności wierzyciela mogą wpływać na bieg przedawnienia.

Dlatego każdą sprawę należy oceniać indywidualnie. Sam fakt umorzenia postępowania przez komornika nie oznacza jeszcze, że wierzyciel utracił możliwość dochodzenia należności.

Jeżeli pojawiają się wątpliwości dotyczące dalszej egzekucji, warto sprawdzić także, czy nie doszło do przedawnienia roszczenia albo czy możliwe jest umorzenie egzekucji za zgodą wierzyciela.

Co może zrobić wierzyciel po umorzeniu egzekucji?

Po umorzeniu postępowania wierzyciel ma kilka możliwości działania:

Jeżeli przed umorzeniem zajęto pojazd, trzeba też dopilnować uchylenia zajęcia; dalsze działania omawia poradnik co zrobić po zajęciu samochodu przez komornika.

• ponownie złożyć wniosek egzekucyjny,
• wskazać nowy majątek lub źródło dochodu dłużnika,
• złożyć wniosek o wyjawienie majątku przez dłużnika,
• prowadzić negocjacje ugodowe,
• sprzedać wierzytelność firmie windykacyjnej.

Jeżeli dłużnik zmarł i nie pozostawił majątku, możliwy jest również scenariusz związany z umorzeniem po śmierci dłużnika.

Czy dłużnik powinien podejmować jakieś działania?

Dłużnik nie ma obowiązku podejmowania działań wyłącznie dlatego, że egzekucja została umorzona jako bezskuteczna. Warto jednak zachować postanowienie komornika o umorzeniu postępowania oraz kontrolować korespondencję od wierzyciela i sądu.

Jeżeli sytuacja finansowa pozwala na częściową spłatę zadłużenia, czasem korzystniejsze okazuje się zawarcie ugody niż oczekiwanie na ponowną egzekucję. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy dług stale rośnie o odsetki i koszty.

FAQ

Czy umorzenie egzekucji oznacza umorzenie długu?

Nie. Umorzenie egzekucji oznacza zakończenie konkretnego postępowania komorniczego, ale sam dług nadal istnieje.

Czy wierzyciel może ponownie skierować sprawę do komornika?

Tak. Jeżeli wierzyciel ustali majątek lub dochody dłużnika, może ponownie wszcząć egzekucję.

Czy po umorzeniu egzekucji zajęcia rachunku bankowego znikają?

Co do zasady tak, ponieważ komornik kończy prowadzenie sprawy egzekucyjnej. Bank powinien otrzymać informację o zakończeniu zajęcia.

Czy dłużnik musi odpowiadać na pismo z art. 827 K.p.c.?

Nie ma obowiązku składania stanowiska, ale w niektórych sytuacjach warto przeanalizować treść pisma i swoją sytuację prawną.

Czy każda bezskuteczna egzekucja kończy się przedawnieniem?

Nie. Bieg przedawnienia zależy od wielu czynników, w tym od czynności podejmowanych przez wierzyciela.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93