Podwójne zajęcie komornicze emerytury i konta bankowego

Zajęcie komornicze emerytury

Komornik prowadzący egzekucję nie wylicza samodzielnie wysokości potrącenia z emerytury. W praktyce zajęcie trafia do ZUS, a dopiero Zakład Ubezpieczeń Społecznych oblicza, jaka część świadczenia może zostać przekazana komornikowi zgodnie z przepisami. Porozumienie może wymagać bezpośrednich rozmów z wierzycielem, dlatego istotne jest, jak negocjować po wszczęciu egzekucji.

Zgodnie z art. 140 ustawy o emeryturach i rentach z FUS emerytura lub renta może zostać zajęta:

• do 25% świadczenia – przy zwykłych długach,
• do 50% świadczenia – przy należnościach za pobyt w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczym,
• do 60% świadczenia – gdy prowadzona jest egzekucja alimentów.

Dodatkowo obowiązują kwoty wolne od potrąceń. Ich wysokość zmienia się wraz z waloryzacją świadczeń. W praktyce oznacza to, że część emerytury musi pozostać do dyspozycji emeryta lub rencisty, chyba że egzekucja dotyczy alimentów.

W przypadku kilku egzekucji prowadzonych jednocześnie ZUS nadal stosuje ustawowe ograniczenia potrąceń. Problem pojawia się najczęściej dopiero wtedy, gdy pozostała część świadczenia trafia na zajęte konto bankowe.

Zajęcie przez komornika rachunku bankowego

Komornik może prowadzić egzekucję jednocześnie z kilku składników majątku dłużnika. Oznacza to, że dopuszczalne jest równoczesne zajęcie emerytury oraz rachunku bankowego.

Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu bank blokuje środki znajdujące się na rachunku oraz kolejne wpływy – do wysokości zadłużenia wraz z kosztami egzekucji.

W praktyce bank nie analizuje szczegółowo źródła każdego wpływu. Po wpłacie na rachunek środki tracą swój pierwotny charakter i są traktowane jako środki znajdujące się na koncie bankowym. Właśnie dlatego może dojść do sytuacji określanej potocznie jako „podwójne zajęcie”.

Nie oznacza to jednak, że dłużnik jest całkowicie pozbawiony ochrony. Nadal obowiązuje ustawowa kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego oraz możliwość złożenia odpowiednich wniosków do komornika, wierzyciela albo sądu.

Równoczesne zajęcie emerytury i rachunku nie jest jedynym przypadkiem prowadzenia kilku sposobów egzekucji. Komornik może skierować działania również do innych należności dłużnika, a przykładem jest egzekucja z wierzytelności od kontrahenta. Każde zajęcie podlega przy tym własnym zasadom i ograniczeniom.

Kwota wolna od zajęcia komorniczego

Przy jednoczesnym zajęciu emerytury i rachunku trzeba rozdzielić dwa mechanizmy ochronne: limit potrącenia stosowany przez ZUS oraz kwotę wolną obowiązującą w banku. Kwota wolna na koncie nie zastępuje ochrony emerytury i nie zapobiega automatycznie podwójnemu pobraniu środków z tego samego świadczenia.

Aktualne zasady dla rachunku, pensji, emerytury i zlecenia zestawia poradnik o kwotach wolnych od zajęcia. W sprawie podwójnego zajęcia kluczowe jest natomiast wykazanie wyciągiem bankowym, że na rachunek wpływa już pomniejszona emerytura, oraz złożenie wniosku o ograniczenie egzekucji. Odrębnym przypadkiem jest emerytura rodzica a długi dziecka, gdy trzeba najpierw ustalić, czy rodzic w ogóle odpowiada za zobowiązanie.

Kiedy warto złożyć skargę na czynności komornika?

Skarga na czynności komornika może być zasadna między innymi wtedy, gdy:

• komornik prowadzi egzekucję mimo oczywistego przekroczenia ustawowych ograniczeń,
• zajęto środki wyłączone spod egzekucji,
• dłużnik nie został prawidłowo zawiadomiony o czynnościach egzekucyjnych,
• egzekucja prowadzona jest w sposób rażąco naruszający przepisy.

Termin na wniesienie skargi wynosi co do zasady 7 dni od dnia dokonania czynności albo od momentu, gdy dłużnik dowiedział się o jej dokonaniu.

Przy podwójnym zajęciu świadczenia trzeba także odróżnić komornika od sytuacji, gdy prowadzona jest egzekucja z emerytury przez urząd skarbowy.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda problem jednoczesnego zajęcia emerytury i rachunku bankowego.

FAQ

Czy komornik może jednocześnie zająć emeryturę i konto bankowe?

Tak. Przepisy pozwalają prowadzić egzekucję równocześnie z kilku składników majątku, w tym z emerytury oraz rachunku bankowego. Trzeba również sprawdzić, czy komornik może zająć dane świadczenie, ponieważ część świadczeń rodzinnych i socjalnych jest wyłączona spod egzekucji.

Czy środki z emerytury po wpływie na konto są chronione?

Częściowo tak, ale główną ochronę zapewnia wtedy kwota wolna na rachunku bankowym. Po wpływie na konto środki są traktowane jak zwykłe środki pieniężne.

Czy można odzyskać pieniądze zajęte z konta?

W niektórych sytuacjach tak. Możliwe jest złożenie wniosku o ograniczenie egzekucji, zwolnienie środków spod zajęcia albo skargi na czynności komornika.

Czy komornik może zająć całą emeryturę?

Co do zasady nie. Obowiązują ustawowe limity potrąceń oraz kwoty wolne. Wyjątkiem są przede wszystkim należności alimentacyjne, gdzie zakres zajęcia jest znacznie większy.

Podsumowanie

Podwójne zajęcie emerytury i rachunku bankowego nie zawsze oznacza bezprawne działanie komornika, ale może prowadzić do sytuacji, w której dłużnik zostaje praktycznie bez środków do życia. W takiej sytuacji warto szybko reagować i składać odpowiednie wnioski do komornika, wierzyciela lub sądu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, art. 54
3. Kodeks postępowania cywilnego – przepisy dotyczące egzekucji z rachunków bankowych i skargi na czynności komornika

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.