Wpłata wadium przed licytacją komorniczą – aktualne zasady

Obwieszczenie o licytacji – od niego zacznij

Przed przystąpieniem do licytacji trzeba dokładnie przeczytać obwieszczenie komornika. Zawiera ono podstawowe informacje o nieruchomości, terminie i trybie sprzedaży, sumie oszacowania, cenie wywołania oraz warunkach uczestnictwa. Szczególne znaczenie ma ustalenie, czy przetarg odbędzie się w sposób tradycyjny, czy elektroniczny, ponieważ od tego zależy termin wniesienia rękojmi.

Przed wpłatą warto również zweryfikować numer rachunku komornika, wysokość rękojmi oraz dane konkretnej nieruchomości. Osobnym etapem przygotowania powinno być sprawdzenie księgi wieczystej i akt przed licytacją. Pozwala to ocenić stan prawny nieruchomości, obciążenia oraz okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla nabywcy.

Rękojmia przy licytacji tradycyjnej i elektronicznej – terminy

Podstawowa wysokość rękojmi jest taka sama w obu trybach: licytant powinien złożyć kwotę odpowiadającą jednej dziesiątej sumy oszacowania. Różne są natomiast terminy oraz część wymogów formalnych.

W tradycyjnej licytacji nieruchomości zastosowanie ma art. 962 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Przystępujący do przetargu obowiązany jest złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej sumy oszacowania najpóźniej w dniu poprzedzającym przetarg.

Inaczej jest przy sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej. Zgodnie z art. 986⁵ § 1 K.p.c. rękojmię należy złożyć na rachunek bankowy najpóźniej na 2 dni robocze przed rozpoczęciem przetargu. Za datę jej złożenia przyjmuje się dzień uznania rachunku bankowego komornika.

Licytacja elektroniczna – sama wpłata rękojmi nie wystarczy

Przy e-licytacji uczestnik musi utworzyć indywidualne konto w systemie teleinformatycznym obsługującym licytacje elektroniczne. Konieczne jest również zgłoszenie przystąpienia do konkretnego przetargu w wymaganym terminie. Dlatego samo przelanie pieniędzy na rachunek komornika nie oznacza jeszcze, że wszystkie warunki udziału zostały spełnione.

Wraz z rękojmią licytant podaje w systemie dane wymagane do wydania postanowienia o przybiciu, w tym m.in. dane identyfikacyjne i informacje wymagane przez art. 986⁵ K.p.c. Jeżeli licytuje jako pełnomocnik albo do udziału potrzebne jest zezwolenie, mogą być wymagane dodatkowe dokumenty.

Najbezpieczniej potraktować obwieszczenie o konkretnej e-licytacji jako checklistę: sprawdzić datę rozpoczęcia przetargu, wyliczyć termin dwóch dni roboczych, zweryfikować rachunek, dokonać przelewu z odpowiednim wyprzedzeniem, założyć konto i zgłosić udział w systemie.

Kiedy rękojmia jest skutecznie wniesiona?

Przy e-licytacji przepis rozstrzyga tę kwestię wprost: za datę złożenia rękojmi uważa się dzień uznania rachunku bankowego komornika. Nie wystarcza więc samo zlecenie przelewu ani posiadanie jego potwierdzenia, jeżeli środki dotrą po ustawowym terminie.

Także przy tradycyjnej licytacji nie należy odkładać przelewu na ostatnie godziny. Jeżeli obwieszczenie przewiduje wpłatę na rachunek komornika, licytant powinien zapewnić skuteczne wniesienie środków w wymaganym terminie. Trzeba uwzględnić godziny sesji międzybankowych, dni wolne oraz możliwość opóźnienia przelewu.

Czy każdy uczestnik musi składać rękojmię?

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje wyjątki od obowiązku składania rękojmi w tradycyjnym trybie, dlatego przy konkretnej sprawie trzeba sprawdzić art. 964 K.p.c. oraz status osoby przystępującej do przetargu. Nie należy jednak automatycznie przenosić tych wyjątków na licytację elektroniczną nieruchomości – art. 986⁵ § 1 K.p.c. stanowi wprost, że art. 964 nie stosuje się w tym trybie.

To kolejny powód, dla którego zasady tradycyjnego przetargu i e-licytacji powinny być analizowane oddzielnie.

Co się stanie po spóźnionej lub błędnej wpłacie?

Jeżeli rękojmia nie zostanie wniesiona prawidłowo lub w ustawowym terminie, zainteresowany może nie zostać dopuszczony do przetargu. W przypadku e-licytacji dotyczy to także sytuacji, w której przelew wykonano przed terminem, ale rachunek komornika został uznany dopiero po jego upływie.

Podobny problem może wywołać wpłata na niewłaściwy rachunek albo w nieprawidłowej wysokości. Dlatego przed przelewem należy ponownie sprawdzić oznaczenie sprawy, dane komornika i numer rachunku wskazany w aktualnym obwieszczeniu.

Jeżeli licytant uważa, że niesłusznie odmówiono mu udziału albo dopuszczono inną osobę mimo niespełnienia wymagań, możliwość zakwestionowania czynności zależy od tego, co dokładnie nastąpiło i na jakim etapie znajduje się postępowanie. Nie należy w takiej sytuacji zwlekać z analizą środków procesowych, ponieważ postępowanie egzekucyjne wiąże się z krótkimi terminami.

Wygrana licytacja a utrata rękojmi

Terminowe wniesienie rękojmi jest warunkiem uczestnictwa, ale nie kończy obowiązków licytanta. Po wygraniu licytacji pojawiają się kolejne obowiązki związane z zapłatą ceny. Etapy następujące po przetargu opisuje artykuł o przybiciu i przysądzeniu własności.

Jeżeli nabywca nie wykona warunków licytacyjnych, może utracić złożoną rękojmię i narazić się na dalsze konsekwencje. Szczegółowo omawiamy je w materiale o skutkach niewpłacenia ceny.

Co sprawdzić przed wpłatą rękojmi?

• czy licytacja jest tradycyjna, czy elektroniczna;
• dokładną datę i godzinę rozpoczęcia przetargu;
• sumę oszacowania i wynikającą z niej wysokość rękojmi;
• termin wpłaty właściwy dla danego trybu;
• numer rachunku i dane komornika;
• czy środki zostaną zaksięgowane na czas;
• w przypadku e-licytacji – czy konto w systemie jest aktywne i czy zgłoszono przystąpienie do przetargu;
• treść księgi wieczystej, opisu i oszacowania oraz innych dostępnych dokumentów.

Szerszy przebieg całej procedury przedstawia poradnik licytacja komornicza nieruchomości krok po kroku.

FAQ

Ile dni wcześniej wpłacić rękojmię przy e-licytacji?

Rękojmię przy elektronicznej licytacji nieruchomości należy złożyć na rachunek bankowy najpóźniej na 2 dni robocze przed rozpoczęciem przetargu. Liczy się dzień uznania rachunku bankowego komornika, dlatego nie warto czekać do ostatniej możliwej chwili.

Czy dzień przed wystarczy przy licytacji internetowej?

Nie. Termin do dnia poprzedzającego przetarg dotyczy tradycyjnej licytacji na podstawie art. 962 § 1 K.p.c. Przy licytacji elektronicznej obowiązuje wcześniejszy termin – najpóźniej 2 dni robocze przed rozpoczęciem przetargu.

Kiedy liczy się uznanie rachunku komornika?

Przy e-licytacji art. 986⁵ § 1 K.p.c. wskazuje wprost, że za datę złożenia rękojmi przyjmuje się dzień uznania rachunku bankowego komornika. Samo potwierdzenie zlecenia przelewu nie zastępuje terminowego wpływu pieniędzy.

Czy trzeba wcześniej zgłosić udział w systemie?

Tak. Udział w e-licytacji wymaga utworzenia indywidualnego konta w systemie teleinformatycznym oraz zgłoszenia przystąpienia do przetargu w wymaganym terminie. Należy stosować się do aktualnego obwieszczenia dotyczącego konkretnej licytacji.

Ile wynosi rękojmia przy licytacji nieruchomości?

Zasadniczo jest to 1/10 sumy oszacowania. Jeżeli przykładowo nieruchomość została oszacowana na 500 000 zł, rękojmia wynosi 50 000 zł.

Czy rękojmia jest zwracana osobie, która nie wygrała?

Co do zasady rękojmie licytantów, którzy nie uzyskali przybicia, podlegają zwrotowi zgodnie z zasadami postępowania egzekucyjnego. Odrębne konsekwencje dotyczą zwycięzcy, który po licytacji nie wykona wymaganych warunków.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 962, art. 964 oraz art. 986⁴–986⁵ – tekst aktu.
2. Portal Obwieszczeń i Licytacji Komorniczych – informacje i obwieszczenia dotyczące licytacji elektronicznych nieruchomości.