• Data: 2025-12-31 Autor: Adam Dąbrowski
Zmarł tata. Był żonaty (mieli rozdzielność majątkową). Żona zamierza przyjąć spadek w sądzie. Żona otrzymała decyzję o przydziale części emerytury z ZUS-u po tacie. Tata miał kredyt w banku pocztowym – wypowiedziany (nakaz zapłaty i klauzula wykonalności). Z bankiem podpisał ugodę i spłacał kredyt do sierpnia 2024 r. Obecnie raty nie są spłacane. Czy mama ma zgłosić do banku zgon taty? Czy mama będzie musiała spłacać ten kredyt? Czy we wniosku o przyjęcie spadku musi zgłosić, że taki kredyt był? Co w sytuacji, gdy bank z tytułu niespłaconego kredytu taty zajmie ich wspólny rachunek bankowy? Czy po przekazaniu aktu zgonu do banku/komornika zwolnią taki rachunek? Czy wszelka egzekucja wobec osoby zmarłej zostanie wstrzymana?
.jpg)
Jeżeli tata nie sporządził testamentu, to mamy do czynienia ze spadkobraniem ustawowym, a to oznacza spadek dla małżonki oraz dzieci taty.
Tata miał długi. Za długi te odpowiadają spadkobiercy, którzy spadek przyjęli. Według Kodeksu cywilnego:
Art. 1030 „Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku”.
„§ 1. W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.
§ 2. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi”.
Kredyt jest długiem spadkowym i obowiązek jego spłaty przechodzi na spadkobierców, w tym na żonę taty. Pana mama, o ile nie była aktualną małżonką taty i nie brała kredytu z tatą lub nie poręczała tego kredytu, nie odpowiada za ten kredyt.
To oczywiste, że śmierć taty jako kredytobiorcy należy zgłosić do banku. Już obecnie powstały zaległości w spłacie. Przy braku spłat bank sam ustali, że tata zmarł, a wtedy wystąpi do znanych sobie spadkobierców i zażąda od nich spłaty długu.
Ponadto nie ma czegoś takiego jak wniosek o przyjęcie spadku. Jest wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składany w sądzie. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza prawa do spadku po zmarłym i jest dowodem bycia spadkobiercą wobec osób trzecich.
W zakresie przyjęcia spadku to spadkobierca składa swoje oświadczenie w ciągu 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o podstawie swego powołania. Jeśli nic w tym czasie nie oświadczy – dochodzi do uznania, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
Rachunek wspólny przy rozdzielności majątkowej dla komornika to tylko rachunek. Dokonuje zajęcia. Bank ma wiedzę o tym, że rachunek jest wspólny, ale nie ma wiedzy o tym, czy jest wspólność, czy rozdzielność. Co istotne, rachunek wspólny to rachunek, którego dwie osoby są współwłaścicielami. Nie ma rachunku wspólnego, gdy jest on tylko na jedną osobę, a druga jest pełnomocnikiem do rachunku.
Przy braku wiedzy o śmierci taty bank zrealizuje zajęcie zgodnie z obwiązującymi przepisami. W razie śmierci dłużnika komornik zawiesza egzekucję. Czynności dotychczas dokonane pozostają w mocy. Jeśli śmierć nastąpi na etapie egzekucji, kancelaria komornicza zawiesza postępowanie z urzędu. Wierzyciel ma obowiązek wszczęcia postępowania z udziałem spadkobierców w ciągu sześciu miesięcy od dnia zawieszenia postępowania. Jeśli tego nie zrobi, to on zostanie pociągnięty do odpowiedzialności, co wiąże się z zapłatą przez niego wszelkich kosztów egzekucji. Dopiero umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, lecz nie pozbawia wierzyciela możności wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna.
Bank wstrzymuje czynności w razie zawieszenia postępowania przez komornika – na podstawie pisma od organu, które je prowadzi. Pismo określa:
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie uchyla czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny może wysłać do banku postanowienie o zakończeniu postępowania egzekucyjnego bądź postanowienie o wznowieniu egzekucji.
Przyjęcie spadku wprost (pełna odpowiedzialność)
Pan Jan zmarł. Pozostawił po sobie mieszkanie warte 300 000 zł oraz niespłacony kredyt w wysokości 200 000 zł. Spadek po nim odziedziczyła żona i dwoje dzieci. Wszyscy troje zdecydowali się na przyjęcie spadku wprost. Oznacza to, że stali się właścicielami mieszkania, ale jednocześnie odpowiadają za dług kredytowy całym swoim majątkiem.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność ograniczona)
Pani Maria odziedziczyła po ojcu gospodarstwo rolne o wartości 150 000 zł oraz niespłacone pożyczki w kwocie 250 000 zł. Złożyła oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dzięki temu odpowiada za długi ojca tylko do wysokości wartości majątku, który odziedziczyła, czyli 150 000 zł. Pozostałe 100 000 zł długu nie musi spłacać ze swojego prywatnego majątku.
Brak złożenia oświadczenia w terminie (automatyczne przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza)
Syn pana Adama dowiedział się o śmierci ojca, ale nie złożył żadnego oświadczenia w ciągu 6 miesięcy. Zgodnie z przepisami spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że jeśli ojciec miał samochód warty 30 000 zł i niespłaconą kartę kredytową na 50 000 zł, syn będzie odpowiadał za ten dług tylko do wartości 30 000 zł. Bank może zająć samochód lub żądać spłaty tej kwoty, ale nie może żądać, aby syn dopłacił brakujące 20 000 zł z własnej kieszeni.
Jeżeli zmarły nie pozostawił testamentu, mamy do czynienia ze spadkobiercami ustawowymi – są nimi małżonek oraz dzieci zmarłego. Spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe, w tym za niespłacone kredyty. Do chwili przyjęcia spadku odpowiedzialność ogranicza się wyłącznie do majątku spadkowego, natomiast po jego przyjęciu spadkobiercy mogą odpowiadać również własnym majątkiem. Prawo przewiduje trzy rozwiązania: przyjęcie spadku wprost, które wiąże się z pełną i nieograniczoną odpowiedzialnością za długi; przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, które ogranicza odpowiedzialność jedynie do wartości odziedziczonego majątku; oraz odrzucenie spadku, co całkowicie wyłącza obowiązek spłaty zobowiązań. Jeśli spadkobierca w ciągu sześciu miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku nie złoży żadnego oświadczenia, z mocy prawa uznaje się, że przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W przypadku gdy wobec zmarłego prowadzone było postępowanie egzekucyjne, jego śmierć skutkuje zawieszeniem postępowania przez komornika, a wierzyciel ma obowiązek wszczęcia nowej procedury wobec spadkobierców.
Zastanawiasz się, czy przyjąć spadek po osobie, która miała długi? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Nasi doświadczeni prawnicy dokładnie przeanalizują Twoją sprawę i pomogą Ci podjąć najlepszą decyzję. Nie czekaj – skontaktuj się z nami już dziś!
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika