- Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka nie powoduje wygaśnięcia długu wobec Funduszu Alimentacyjnego.
- Zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego są nadal egzekwowane jak należności alimentacyjne.
- Komornik może potrącać z emerytury do 60% świadczenia przy egzekucji należności alimentacyjnych.
- Zadłużenie wobec Funduszu Alimentacyjnego co do zasady nie wygasa wraz z usamodzielnieniem się dziecka.
Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego a zaległe alimenty
Obowiązek alimentacyjny wobec dziecka nie wygasa automatycznie tylko dlatego, że dziecko osiągnęło pełnoletność albo założyło własną rodzinę. Konieczne może być uzyskanie wyroku sądu ustalającego wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego albo uchylającego alimenty.
Podstawą prawną są przede wszystkim art. 133 oraz art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.
Warto pamiętać, że obowiązek alimentacyjny nie wygasa z mocy prawa, dlatego nawet dorosłość dziecka nie powoduje automatycznego zakończenia egzekucji. Więcej o samej procedurze egzekucji po dorośnięciu uprawnionego.
Jednocześnie wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego dotyczy świadczeń przyszłych. Nie powoduje ono umorzenia wcześniej powstałych zaległości alimentacyjnych ani długu wobec Funduszu Alimentacyjnego.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Czy dług wobec Funduszu Alimentacyjnego pozostaje długiem alimentacyjnym?
Tak. Zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego nadal są traktowane jako należności alimentacyjne, nawet jeśli bieżący obowiązek alimentacyjny wobec dziecka już wygasł.
Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów należności wypłacone przez Fundusz Alimentacyjny podlegają egzekucji według przepisów dotyczących egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
Oznacza to, że:
- komornik może stosować zasady egzekucji właściwe dla alimentów,
- potrącenia z emerytury lub wynagrodzenia mogą być wyższe niż przy zwykłych długach,
- nie stosuje się limitu 25% właściwego dla wielu innych należności niealimentacyjnych.
W praktyce przy egzekucji alimentów oraz należności wobec Funduszu Alimentacyjnego możliwe są potrącenia do 60% emerytury lub renty, zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Czy dług wobec Funduszu Alimentacyjnego się przedawnia?
Należności wobec Funduszu Alimentacyjnego są traktowane bardzo rygorystycznie. Sama egzekucja prowadzona przez komornika wielokrotnie przerywa bieg przedawnienia.
W praktyce wieloletnie prowadzenie egzekucji powoduje, że dług może być dochodzony przez bardzo długi czas. Dodatkowo do należności doliczane są odsetki ustawowe.
Osoby mające wysokie zadłużenie wobec funduszu alimentacyjnego powinny zweryfikować aktualne saldo zadłużenia oraz sposób naliczania odsetek.
Przy próbie uporządkowania lub ograniczenia zadłużenia trzeba również sprawdzić, z jakiego majątku może być prowadzona egzekucja. Jeżeli dłużnik pozostaje w małżeństwie, osobnej analizy wymaga egzekucja z majątku wspólnego małżonków, ponieważ odpowiedzialność drugiego małżonka nie powstaje automatycznie.
Potrącenia z emerytury po przejściu na świadczenie
Po przejściu na emeryturę egzekucja nie wygasa automatycznie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wykonuje zajęcie komornicze zgodnie z przepisami dotyczącymi egzekucji alimentów.
W przypadku należności alimentacyjnych komornik może potrącić do 60% świadczenia emerytalnego. Dla wielu innych długów limit wynosi 25%, jednak nie dotyczy to zaległych alimentów ani należności wobec Funduszu Alimentacyjnego.
Inaczej oceniane są potrącenia z innych tytułów, np. przy egzekucji z umowy o dzieło, gdzie znaczenie ma charakter wynagrodzenia, rodzaj długu i podstawa zajęcia.
Przy zbiegu różnych egzekucji warto przeanalizować także zasady, jakie obowiązują przy potrąceniach z emerytury i pensji.
W części spraw możliwe jest również złożenie do właściwego organu gminy wniosku o rozłożenie długu alimentacyjnego na raty lub ubieganie się o ulgę w spłacie.
Gdy sprawa dotyczy funduszu alimentacyjnego, warto sprawdzić także umorzenie długu alimentacyjnego, bo nie każda zaległość musi być spłacana w pełnej wysokości.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda egzekucja zaległości alimentacyjnych po zakończeniu obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka.
Pan Andrzej od 15 lat spłaca zadłużenie wobec Funduszu Alimentacyjnego. Jego córka ukończyła studia i od dawna samodzielnie się utrzymuje. Po przejściu pana Andrzeja na emeryturę ZUS nadal realizuje zajęcie komornicze, ponieważ zaległości wobec funduszu nadal mają charakter alimentacyjny.
Pani Katarzyna miała wieloletnie zadłużenie alimentacyjne. Po ustaniu obowiązku alimentacyjnego wobec syna uznała, że komornik powinien stosować niższe potrącenia jak przy zwykłych długach. Po analizie sprawy okazało się jednak, że należności wobec Funduszu Alimentacyjnego nadal podlegają egzekucji według zasad właściwych dla alimentów.
Pan Marek oprócz długu wobec Funduszu Alimentacyjnego miał również kredyt bankowy. Po przejściu na emeryturę okazało się, że pierwszeństwo mają należności alimentacyjne, a wysokość potrąceń może znacząco ograniczyć możliwość egzekucji innych zobowiązań.
FAQ
Czy obowiązek alimentacyjny wygasa automatycznie po ukończeniu 18 lat?
Nie. Pełnoletność dziecka sama w sobie nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Znaczenie ma przede wszystkim zdolność dziecka do samodzielnego utrzymania się.
Czy dług wobec Funduszu Alimentacyjnego staje się zwykłym długiem?
Nie. Nadal jest traktowany jak należność alimentacyjna i podlega egzekucji według przepisów dotyczących alimentów.
Ile komornik może potrącić z emerytury za zaległe alimenty?
Przy egzekucji należności alimentacyjnych możliwe są potrącenia do 60% świadczenia emerytalnego.
Czy można ubiegać się o umorzenie długu wobec Funduszu Alimentacyjnego?
W określonych sytuacjach można składać wnioski o ulgę, rozłożenie długu na raty albo częściowe umorzenie należności. Decyzję podejmuje właściwy organ gminy.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640090059
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640430296
3. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071921378
4. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS – https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981621118
