Umorzenie egzekucji a koszty komornicze

Skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego

Po umorzeniu egzekucji dłużnik nadal jest zobowiązany wobec wierzyciela do zapłaty pełnej kwoty zasądzonej nakazem zapłaty wraz z odsetkami i kosztami procesu, a ponadto – na mocy postanowienia komornika – do pokrycia kosztów egzekucji, w tym opłaty komorniczej oraz kosztów zastępstwa w egzekucji. Umorzenie postępowania w trybie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. (bezskuteczność egzekucji) powoduje, że uchylone zostają zajęcia majątku, jednak nie zwalnia dłużnika z obowiązku spłaty długu. Wierzyciel może ponownie wszcząć egzekucję w przyszłości, dopóki roszczenie się nie przedawni.

Zasady obciążania dłużnika kosztami egzekucji

Zgodnie z art. 770 k.p.c. „dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji”. Koszty te są ustalane przez komornika w drodze postanowienia i obejmują m.in. opłaty egzekucyjne, wydatki poniesione w toku postępowania oraz koszty zastępstwa prawnego wierzyciela. Ustawodawca przyjmuje, że to dłużnik, nie spełniając świadczenia dobrowolnie, doprowadził do konieczności wszczęcia egzekucji, dlatego co do zasady ponosi jej koszty.

Ustalenie kosztów w zakończonym postępowaniu

Na podstawie art. 770 k.p.c. komornik w zakończonym postępowaniu egzekucyjnym obciążył dłużnika kosztami postępowania. W postanowieniu wskazano m.in. koszty zastępstwa prawnego wierzyciela oraz koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie około 1 180 zł. Postanowienie komornika w tym zakresie jest obligatoryjne i po uprawomocnieniu stanowi tytuł wykonawczy, który nie wymaga nadawania klauzuli wykonalności.

Prawidłowość działań komornika

Z przedstawionego zestawienia kosztów wynika, że zostały one ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności art. 770 k.p.c., art. 29 ust. 4 u.k.k. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (§ 8 ust. 11). Nie widać błędów rachunkowych ani nieprawidłowości merytorycznych, a komornik sporządził szczegółowe uzasadnienie umożliwiające prześledzenie sposobu wyliczenia poszczególnych kwot.

Rzeczywista wysokość zadłużenia

Umorzenie egzekucji nie oznacza, że zadłużenie zniknęło. Dłużnik pozostaje zobowiązany do zapłaty całej należności głównej wynikającej z tytułu wykonawczego, powiększonej o narastające odsetki oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Stąd rozbieżność pomiędzy kwotą kosztów egzekucji a całkowitym zadłużeniem, które może sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Możliwe działania dłużnika

Jeżeli dłużnik kwestionuje zasadność lub wysokość kosztów, może wnieść skargę na czynności komornika, co może opóźnić uprawomocnienie się postanowienia o kosztach, choć szanse na ich obniżenie są niewielkie. Alternatywnie możliwe jest wystąpienie do komornika z wnioskiem o szczegółowe wyjaśnienie sposobu naliczenia kosztów.

W dalszej kolejności warto rozważyć, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu albo czy tytuł wykonawczy został prawidłowo doręczony. W praktyce często najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest podjęcie rozmów ugodowych z wierzycielem, zwłaszcza po bezskutecznej egzekucji. W sytuacji trwałej niewypłacalności możliwe jest również rozważenie upadłości konsumenckiej, choć jest to rozwiązanie ostateczne.