Przedawniony dług a wpis do BIG – kiedy można żądać usunięcia?
• Stan prawny na: 2026-05-21
Przedawnienie długu nie oznacza automatycznego usunięcia wpisu z BIG ani całkowitego wygaśnięcia zobowiązania. W praktyce wierzyciel nadal może przekazać informację o zadłużeniu do biura informacji gospodarczej, jeżeli spełni warunki ustawowe.
Wyjaśniamy, kiedy wpis do BIG jest dopuszczalny, jakie prawa ma dłużnik oraz w jakich sytuacjach można domagać się usunięcia lub sprostowania danych.
Najważniejsze:
- Przedawniony dług nadal istnieje i może zostać wpisany do BIG, jeżeli wierzyciel spełni warunki ustawowe.
- Sam upływ terminu przedawnienia nie powoduje automatycznego usunięcia wpisu z rejestru dłużników.
- Wierzyciel musi wcześniej wysłać wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem o zamiarze wpisu do BIG.
- Dłużnik może żądać usunięcia wpisu, jeżeli dane są nieprawdziwe albo wpis narusza ustawę.
- Negatywny wpis do BIG może utrudnić uzyskanie kredytu, leasingu lub zawarcie umowy abonamentowej.
Przedawnienie roszczeń majątkowych
Przedawnienie roszczeń majątkowych zostało uregulowane w Kodeksie cywilnym, przede wszystkim w art. 117 i następnych. Po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od zapłaty poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia.
W praktyce oznacza to, że wierzyciel nadal może próbować dochodzić zapłaty, jednak w postępowaniu sądowym dłużnik ma możliwość skutecznej obrony. Warto pamiętać, że przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia długu. Zobowiązanie nadal istnieje jako tzw. zobowiązanie naturalne.
Od 2018 r. obowiązuje skrócony podstawowy termin przedawnienia wynoszący 6 lat. Roszczenia związane z działalnością gospodarczą oraz świadczenia okresowe co do zasady przedawniają się po 3 latach. W praktyce przy starych fakturach między przedsiębiorcami najczęściej zastosowanie ma właśnie 3-letni termin przedawnienia. Więcej o zmianach terminów można przeczytać w artykule dotyczącym reforma przedawnienia 2018.
Należy też pamiętać, że bieg przedawnienia może zostać przerwany, np. przez wszczęcie postępowania sądowego, uznanie długu albo zawarcie ugody. Dlatego każdą sprawę trzeba analizować indywidualnie.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Czy przedawniony dług może trafić do BIG?
Tak. Sam fakt przedawnienia zobowiązania nie blokuje możliwości wpisania długu do biura informacji gospodarczej. Aktualnie kwestie te reguluje ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.
W praktyce wierzyciel może przekazać informację o zadłużeniu do BIG, jeżeli:
- zobowiązanie jest wymagalne;
- upłynęło co najmniej 30 dni od wysłania wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o zamiarze wpisu do BIG;
- zadłużenie wynosi co najmniej 200 zł wobec konsumenta albo 500 zł wobec przedsiębiorcy;
- opóźnienie w płatności wynosi co najmniej 30 dni.
W przypadku starszych zobowiązań bardzo ważne jest ustalenie, czy wierzyciel prawidłowo doręczył wezwanie do zapłaty. Brak spełnienia wymogów ustawowych może stanowić podstawę do zakwestionowania wpisu.
Ważne: Jeżeli otrzymałeś wezwanie dotyczące bardzo starego długu, warto sprawdzić, czy roszczenie rzeczywiście istnieje, czy nie jest przedawnione oraz czy wierzyciel prawidłowo spełnił warunki wpisu do BIG.
Wpis do BIG a wpis do BIK – to nie jest to samo
Wiele osób myli BIG z BIK, choć są to odrębne instytucje działające na innych zasadach. BIG gromadzi informacje o zaległościach płatniczych zgłaszanych przez wierzycieli, natomiast BIK dotyczy głównie historii kredytowej związanej z bankami i instytucjami finansowymi.
Więcej o tym, jak działa różnica między BIK a BIG, można przeczytać w osobnym opracowaniu.
Negatywny wpis do BIG może utrudnić:
- uzyskanie kredytu lub pożyczki,
- leasing samochodu lub sprzętu,
- zawarcie umowy abonamentowej,
- współpracę z kontrahentami,
- zakupy na raty.
Kiedy można żądać usunięcia wpisu z BIG?
Usunięcie wpisu jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy:
- dług został spłacony;
- zobowiązanie nie istnieje;
- wpis zawiera błędne dane;
- wierzyciel naruszył przepisy ustawy przy przekazywaniu danych;
- upłynął ustawowy okres przechowywania informacji.
Natomiast sam fakt przedawnienia długu zwykle nie wystarcza do usunięcia wpisu. Wynika to z tego, że zobowiązanie nadal formalnie istnieje.
Jeżeli wierzyciel dochodzi bardzo starego długu, warto przeanalizować również możliwość podniesienia zarzutu przedawnienia. Praktyczne informacje na ten temat znajdują się w artykule dotyczącym zarzut przedawnienia w praktyce.
Jak zakwestionować nieprawidłowy wpis?
Dłużnik może zwrócić się bezpośrednio do wierzyciela o usunięcie lub sprostowanie danych. Warto zrobić to pisemnie i zachować potwierdzenie nadania.
Zobacz również:
Jeżeli wierzyciel nie reaguje, możliwe jest również:
- złożenie reklamacji do BIG,
- wystąpienie do sądu z powództwem o ochronę dóbr osobistych lub ustalenie nieistnienia zobowiązania,
- zgłoszenie naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.
W praktyce skuteczność działań zależy od tego, czy wpis rzeczywiście narusza przepisy oraz czy wierzyciel dysponuje dokumentami potwierdzającymi istnienie długu.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują najczęstsze sytuacje związane z przedawnionymi długami i wpisami do BIG.
PRZYKŁAD 1
Pan Andrzej prowadził działalność gospodarczą i nie opłacił faktury z 2016 r. W 2026 r. otrzymał informację o wpisie do BIG. Po analizie okazało się, że wierzyciel nigdy wcześniej nie wysłał wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie. Dzięki temu pan Andrzej mógł skutecznie domagać się usunięcia danych z rejestru.
PRZYKŁAD 2
Pani Monika spłaciła zaległy kredyt kilka miesięcy wcześniej, jednak wpis nadal widniał w BIG. Po przedstawieniu potwierdzenia spłaty wierzyciel przekazał aktualizację danych i wpis został usunięty.
PRZYKŁAD 3
Pan Michał otrzymał wezwanie do zapłaty długu sprzed ponad 20 lat. Wierzyciel groził wpisem do BIG i pozwem sądowym. Po konsultacji prawnej okazało się, że roszczenie jest przedawnione, a dodatkowo część dokumentów potwierdzających zadłużenie już nie istnieje.
FAQ
Czy przedawniony dług znika automatycznie?
Nie. Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Dług nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od zapłaty poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia.
Czy BIG usuwa wpis po przedawnieniu długu?
Co do zasady nie. Samo przedawnienie nie oznacza automatycznego usunięcia danych z rejestru.
Czy wierzyciel musi wcześniej wysłać wezwanie do zapłaty?
Tak. Przed przekazaniem danych do BIG wierzyciel powinien wysłać wezwanie z ostrzeżeniem o zamiarze dokonania wpisu.
Czy można dostać kredyt z wpisem w BIG?
To zależy od polityki banku lub firmy pożyczkowej. W praktyce negatywny wpis często utrudnia uzyskanie finansowania.
Czy po spłacie długu wpis musi zostać usunięty?
Tak. Po spłacie zobowiązania wierzyciel powinien zaktualizować dane przekazane do BIG.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła i podstawy prawne
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Joanna Korzeniewska
Radca prawny , absolwentka prawa oraz europeistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zdobywała doświadczenie w wielu firmach, zajmując się m.in. prawem budowlanym, prawem zamówień publicznych, regułami kontraktowymi FIDIC i prawem...
>> więcej informacji
