Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedawniony dług a BIG

Joanna Korzeniewska • Opublikowane: 2017-10-02

Przed wielu laty prowadziłem firmę, niestety interes nie wypalił i pozostały mi z tego okresu długi. Niektóre zostały już spłacone, inne płacę do tej pory. Teraz otrzymałem pismo z BIG, że zgłosiła się firma, w której mam niezapłacone faktury z 1997 r. na kwotę około 9 tys. zł. Według mnie to zobowiązanie się przedawniło, czy zatem mogą mnie wpisać na listę BIG? Jak z tego wybrnąć?

zdjęcie prawnika
Joanna Korzeniewska

»Wybrane opinie klientów

Kolejne pytanie i kolejna bardzo dobra ocena z mojej strony. Serdecznie polecam ;)
Danuta
Dziękuję za szybką i pomocną odpowiedż
Halina, 55 lat, technik ekonomista
Jestem bardzo zadowolona, dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź
Katarzyna, 59 manager
Jestem bardzo zadowolona z odpowiedzi, kolejny raz przekonałam się, że są to odpowiedzi wyczerpujące i w pełni profesjonalne
Ela
Jestem zadowolony z porad prawnych udzielonych przez \"eporady24.pl\". Zadawałem kilkukrotnie pytania dodatkowe i otrzymałem ostatecznie wyczerpująca odpowiedź, a co najważniejsze, jej podstawę prawną.
Jerzy, fizjoterapeuta, 64 lata

Postawił Pan pytanie dotyczące bardzo ważnej i często spotykanej w obrocie kwestii zadłużenia, wpisu do rejestru dłużników, a także przedawnienia.

Na początku warto krótko przedstawić instytucję przedawnienia. Wiąże się ona z pewnością obrotu prawnego i ma stanowić bodziec dla wierzycieli, aby nie zwlekali zbyt długo z dochodzeniem swoich roszczeń. Została ona opisana w Kodeksie cywilnym (K.c.), w art. 117. Zgodnie z jego treścią, co do zasady roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a po upływie terminu przedawnienia można uchylić się od zaspokojenia roszczenia, chyba że dłużnik zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Bardzo istotne jest, że przedawnienie nie jest uwzględniane przez sąd z urzędu, a jedynie na zarzut dłużnika przedstawiony przed sądem. Jeszcze bardziej istotny jest fakt, że nawet po upływie przedawnienia zobowiązanie wcale nie wygasa, a za to staje się tak zwanym zobowiązaniem naturalnym. Oznacza to, że zobowiązanie istnieje, dłużnik może je spłacić, ale wierzyciel nie będzie mógł skutecznie domagać się przed sądem zapłaty oznaczonej kwoty (w przypadku podniesienia zarzutu przedawnienia). Gdy jednak dłużnik spłaci roszczenie przedawnione, nie może domagać się zwrotu pieniędzy, gdyż mimo przedawnienia nie stało się ono świadczeniem nienależnym. Zasadniczym terminem przedawnienia jest wskazany w art. 118 Kodeksu cywilnego okres 10 lat. Termin ten zaczyna swój bieg od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (jest to dzień, od kiedy wierzyciel może skutecznie domagać się spełnienia świadczenia). Od tego terminu zachodzi wiele wyjątków, ze względu np. na rodzaj umowy, albo podmioty będące stronami umowy. Jeśli roszczenie było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, termin ten wynosi 3 lata. Domyślam się, że obydwoje Państwo wystąpiliście w roli przedsiębiorców, zwłaszcza że pisze Pan o fakturach. Z Pana słów wynika, że zobowiązanie powstało w 1997 r., czyli w każdym przypadku uległo przedawnieniu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Odmienną jednak kwestią pozostaje wpisanie zadłużenia do biura informacji gospodarczych. W Polsce nie ma jednej instytucji czy firmy, która się tym zajmuje, jest ich kilka, a należy do nich m.in. Biuro Informacji Gospodarczej, w skrócie BIG. Podstawą prawną do dokonania takiego wpisu jest ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Określa ona m.in. zasady udostępniania informacji dotyczących wiarygodności płatniczej. W art. 15 ustawy zawarto przesłanki przekazania informacji o dłużniku niebędącym konsumentem. Tak więc wierzyciel może przekazać do biura informacje o zobowiązaniu dłużnika, który nie jest konsumentem, gdy spełnione są następujące warunki:

  • zobowiązanie powstało w związku z określonym stosunkiem prawnym (szczególnie z tytułu umowy, która była związana z prowadzeniem działalności gospodarczej);
  • zobowiązanie musi być wymagalne, a łączna kwota wymagalnych zobowiązań winna wynosić co najmniej 500 zł;
  • zobowiązania te są wymagalne od co najmniej 60 dni;
  • upłynął co najmniej miesiąc od wysłania listem poleconym lub doręczenia do rąk własnych wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o zamiarze przekazania danych do określonego biura informacji gospodarczej.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że wierzyciel może przekazać informacje opisane wyżej, a także te dotyczące siebie, dłużnika, jego wspólników (przy spółce osobowej), akcjonariusza lub wspólnika przy jednoosobowej spółce akcyjnej lub spółce z o.o., a także samego zobowiązania. Jeśli zgłoszenie nie zawiera wszystkich niezbędnych danych, biuro musi je zwrócić do wierzyciela, aby je uzupełnił.

Z przedstawionych informacji nie wynika, czy toczyło się postępowanie sądowe między Panem a Pańskim kontrahentem, a także jakieś inne związane z tym roszczeniem – czy były jakieś wezwania do zapłaty lub też ugody. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie uległo przedawnieniu, jednakże nie zniknęło całkiem z obrotu prawnego. Jeszcze raz należy podkreślić, że przedawnienie sąd uwzględnia jedynie w przypadku podniesienia zarzutu w trakcie postępowania sądowego. W ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych nie ma żadnego zapisu przewidującego, że do rejestru dłużników można wpisać tylko zobowiązania nieprzedawnione. Nie ma również żadnego przepisu nakazującego usunięcie z rejestru danych o przedawnionym roszczeniu. Taki wpis w wielu przypadkach stanowi jedyny bodziec dla dłużników do zapłaty zobowiązań w sytuacji, gdy z różnych powodów nie można dochodzić swojego roszczenia przed sądem. Negatywny wpis do BIG może utrudnić uzyskanie kredytu, wzięcie leasingu, a także stanowi ostrzeżenie dla potencjalnych kontrahentów. W związku z tym nawet gdyby doszło do postępowania sądowego i powództwo zostałoby oddalone ze względu na skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia, nie spowoduje to obowiązku usunięcia informacji o dłużniku z rejestru. Jakkolwiek nielogiczne czy nieracjonalne może się to wydawać, taki jest obecnie obowiązujący stan prawny. Na podstawie art. 31 ust 6 Biuro ma obowiązek usuwać informacje gospodarcze w przypadku nieistnienia zobowiązania, jednakże mimo przedawnienia Pana zobowiązanie wobec kontrahenta dalej istnieje, tylko przekształciło się w zobowiązanie tak zwane naturalne. W związku z tym, że zobowiązanie nie zostało spłacone, nie może Pan przedstawić żadnych dowodów spłaty, które stanowiłyby podstawę do wykreślenia wpisu.

Co prawda, nie wynika to z Pańskiego opisu, jednakże nie znalazłam u Pana informacji, czy dostał Pan wcześniej pismo od wierzyciela z wezwaniem do zapłaty oraz ostrzeżeniem, że w razie jej braku zostanie przekazana informacja do BIG. Przesłanie takiego pisma z odpowiednim wyprzedzeniem (miesiąc przed przekazaniem informacji do BIG) stanowi, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 3 warunek konieczny do dokonania wpisu do rejestru informacji gospodarczych. Z Pana relacji wynika, że otrzymał Pan od razu pismo z BIG (chyba że było inaczej, a Pan o tym nie wspomniał). Jeśli naprawdę nie otrzymał Pan uprzedniego pisma od wierzyciela, mógłby Pan na tej podstawie kwestionować chęć wpisu, powołując się na treść art. 15 ustawy. Sam fakt przedawnienia zobowiązania nie stanowi dostatecznej ochrony w tym przypadku. Należy jednak zaznaczyć, że nawet gdyby rzeczywiście dokonano takiego wpisu, może Pan to i tak ignorować. Nadal nie oznacza to, że musi Pan spłacać swoje przedawnione zobowiązanie, jednakże jeśli planuje Pan wziąć np. kredyt lub leasing, lepiej byłoby uniknąć takiego wpisu. Niestety możliwości działania są tutaj niewielkie. W związku z tym można spróbować kwestionować zachowanie warunków ustawowych do dokonania wpisu, jednakże sama zasadność na chwilę obecną nie może zostać skutecznie podważona.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Uwolnienie hipoteki przez bank

Moi rodzice są zadłużeni, prowadzą gospodarstwo. Są już raczej starzy i nie ma szans aby spłacili długi. Ja osobiście nie zamierzam dziedziczyć po...

Intercyza a odpowiedzialność za długi męża

Zamierzam wstąpić w związek małżeński. Przyszły małżonek ma problemy finansowe (dług w banku), dlatego planuję spisać intercyzę, żadnego...

Niezwrócona pożyczka

Moja mama pożyczyła pieniądze swojemu synowi w 2012 roku. Pieniądze miały być zwrócone po 2 latach. Została podpisana umowa pożyczki. W 2015 roku...

Umorzenie długu z funduszu alimentacyjnego

Pytanie dotyczy toczącej się egzekucji z nieruchomości należącej do mojego ojca. Ma on dom, który chce sprzedać. Ojciec ma dwoje dzieci z innego...

Długi z hazardu

Podejrzewam, że mój brat jest hazardzistą, ale nie mam na to dowodów. W ostatnim czasie do jego miejsca zamieszkania zgłaszają się różni wierzyciele....

Długi z tytułu niespłaconych kredytów

Posiadam długi z tytułu niespłaconych kredytów. Aktualnie jestem osobą bezrobotną, lecz w najbliższym miesiącu planuję podjąć pracę. Jeden...

Czy komornik może zająć majątek rodziców za długi syna?

Mieszkam z żoną i synem w mieszkaniu, które jest naszą małżeńską współwłasnością. Syn jest osobą pełnoletnią. Niestety jest...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »