Brak spłaty pożyczki przez znajomego, co zrobić, gdy nie mamy umowy?

Udowodnienie udzielenia pożyczki

Jedyny sposób, by odzyskać pożyczkę, to wystosowanie pozwu o jej zwrot, czyli wytoczenie sprawy cywilnej. Jako zaś, że zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne, to Pan musiałby przed sądem udowodnić udzielenie pożyczki, umówienie się na zwrot, brak zwrotu). Pan zaś ma dowód przelewu, dowód wezwań do zwrotu, ale nie ma Pan żadnego dowodu w postaci SMS-a, e-maila, wiadomości na komunikatorze na temat tego, że kolega pożyczkę wziął – zobowiązał się daną kwotę oddać. Sam przelew to dowód, ale kolega przed sądem może oświadczyć, że o ten przelew nie prosił, że sam z siebie go Pan zrobił (darował) itd. 

Zgodnie z art. 723: jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Zatem Pan – nie mając dowodu, kiedy miało dojść do zwrotu – winien wezwać kolegę na piśmie za potwierdzeniem nadania z Poczty Polskiej do zwrotu, wyznaczając mu owe 6 tygodni i dodając, że brak zwrotu poskutkuje pozwaniem go przed sądem, co zwiększy roszczenie o odsetki i koszty sądowe – i jeśli po 6 tygodniach zwrotu Pan nie otrzyma, dopiero wystąpić z ewentualnym pozwem. Często taki straszak wywołuje skutek w postaci polubownego zwrotu.

Droga sądowa

Jeśli jednak kolega zwrotu nie dokona mimo takiego oficjalnego wezwania, pozostanie droga sądowa, zaś w braku jakiegokolwiek słowa pisanego od kolegi, w którym cokolwiek przyznaje na temat tej kwoty czy oświadcza, że ją zwróci – sprawa sądowa może okazać się niemożliwa do wygrania. A to dlatego, że zgodnie z art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego: umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Pożyczka bez tej formy jest zatem ważna, ale są wtedy problemy dowodowe w procesie. Jak bowiem wskazuje art. 74 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

Przykłady