Wezwanie do zapłaty czesnego za studia a przedawnienie

Pan Michał otrzymał wezwanie do zapłaty czesnego z uczelni, z której został skreślony z listy studentów w 2017 r. Wezwanie obejmuje zaległe opłaty za studia z lat 2015–2017. W takiej sytuacji najważniejsze jest ustalenie, czy roszczenie uczelni nie uległo już przedawnieniu.

Jaki jest termin przedawnienia czesnego za studia?

Obecnie roszczenia wynikające z umowy o warunkach odpłatności za studia przedawniają się z upływem 3 lat. Wynika to z art. 160a ust. 7 dawnej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz aktualnych zasad stosowanych również na gruncie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Termin ten dotyczy zarówno uczelni publicznych, jak i niepublicznych. Co ważne, każda rata czesnego przedawnia się osobno od dnia, w którym stała się wymagalna.

Przykładowo: jeżeli rata czesnego miała zostać zapłacona 15 maja 2021 r., to co do zasady przedawnia się z upływem 15 maja 2024 r., chyba że wcześniej doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Czy stare czesne sprzed 2014 r. też przedawnia się po 3 latach?

To właśnie ta kwestia przez lata budziła największe spory. Przed nowelizacją ustawy z 11 lipca 2014 r. przepisy nie wskazywały wprost terminu przedawnienia czesnego za studia. Sądy stosowały więc różne terminy:

• 10-letni termin ogólny z art. 118 Kodeksu cywilnego,
• 3-letni termin dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą,
• albo wyjątkowo termin 2-letni wynikający z art. 751 Kodeksu cywilnego.

Nowelizacja, która weszła w życie 1 października 2014 r., wprowadziła wprost 3-letni termin przedawnienia także dla wcześniej zawartych umów. W praktyce pojawił się jednak problem zgodności takiego rozwiązania z zasadą niedziałania prawa wstecz.

W orzecznictwie przyjęto ostatecznie, że należy uwzględniać zarówno wcześniejsze terminy, jak i przepisy przejściowe. W wielu przypadkach oznacza to, że starsze należności również uległy przedawnieniu po 3 latach liczonych od 1 października 2014 r.

Więcej o tym zagadnieniu przeczytasz w artykule: przepisy przejściowe przedawnienia.

Czy wezwanie do zapłaty po latach oznacza obowiązek zapłaty?

Samo otrzymanie wezwania do zapłaty nie oznacza jeszcze, że dług można skutecznie wyegzekwować. Jeżeli roszczenie jest przedawnione, dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia.

W praktyce wiele uczelni albo firm windykacyjnych wysyła wezwania dotyczące bardzo starych należności. Warto wtedy sprawdzić:

• datę wymagalności każdej raty czesnego,
• czy wcześniej był składany pozew do sądu,
• czy doszło do podpisania ugody albo uznania długu,
• czy przedawnienie nie zostało przerwane inną czynnością.

Podobne sytuacje opisujemy również w materiale: wezwania sprzed lat - reakcja czytelnika.

Jak liczyć przedawnienie czesnego?

Każdą ratę należy analizować oddzielnie. Jeżeli czesne było płatne co miesiąc, termin przedawnienia biegnie osobno dla każdej niezapłaconej raty.

Przykład:

• rata wymagalna 15 czerwca 2020 r. – przedawnienie co do zasady nastąpi 15 czerwca 2023 r.,
• rata wymagalna 15 września 2020 r. – przedawnienie co do zasady nastąpi 15 września 2023 r.

Znaczenie mogą mieć także zmiany przepisów dotyczących przedawnienia po 2018 r. oraz przepisy przejściowe. Więcej informacji znajduje się tutaj: reforma przedawnienia 2018 i przepisy przejściowe.

Jeżeli po latach otrzymałeś wezwanie do zapłaty, warto również przeczytać materiał dotyczący tego, jaka powinna być reakcja na wezwanie po przedawnieniu.

Kiedy przedawnienie może zostać przerwane?

Bieg przedawnienia może zostać przerwany m.in. przez:

• wniesienie pozwu do sądu,
• wszczęcie postępowania egzekucyjnego,
• zawarcie ugody,
• uznanie długu przez dłużnika.

Po przerwaniu przedawnienia termin zaczyna biec od nowa. Dlatego sama data zaległości nie zawsze wystarcza do oceny sytuacji.

Jak zachować się po otrzymaniu wezwania do zapłaty czesnego?

Przede wszystkim nie należy ignorować pisma. Warto ustalić:

• kto dochodzi należności – uczelnia czy firma windykacyjna,
• jakiego okresu dotyczy dług,
• czy istnieją dokumenty potwierdzające zadłużenie,
• czy roszczenie nie jest już przedawnione.

Jeżeli istnieją podstawy do podniesienia zarzutu przedawnienia, najlepiej zrobić to na piśmie. W przypadku pozwu sądowego zarzut przedawnienia powinien zostać wyraźnie podniesiony w odpowiedzi na pozew.

FAQ

Czy uczelnia może dochodzić czesnego po 10 latach?

W większości przypadków nie. Obecnie co do zasady obowiązuje 3-letni termin przedawnienia, choć starsze sprawy wymagają indywidualnej analizy.

Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie?

Nie. Samo wezwanie do zapłaty co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia.

Czy firma windykacyjna może żądać zapłaty przedawnionego czesnego?

Może wysłać wezwanie do zapłaty, ale w przypadku sporu sądowego dłużnik może podnieść zarzut przedawnienia.

Czy podpisanie ugody wpływa na przedawnienie?

Tak. Uznanie długu albo zawarcie ugody może przerwać bieg przedawnienia i spowodować rozpoczęcie biegu terminu od nowa.

Czy trzeba odpowiadać na wezwanie do zapłaty?

Warto odpowiedzieć, zwłaszcza gdy istnieją podstawy do podniesienia zarzutu przedawnienia albo zakwestionowania wysokości długu.

Źródła

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
2. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2015 r., sygn. III CZP 67/15.
4. Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. SK 17/15.
5. Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. II Ca 68/16.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.