- Przekazanie pieniędzy teściom może być pożyczką, darowizną albo umową przechowania – znaczenie ma rzeczywisty cel przekazania środków.
- Pożyczka powyżej 1000 zł powinna być potwierdzona dokumentowo, aby łatwiej dochodzić zwrotu pieniędzy.
- Notarialne poświadczenie podpisów zwiększa bezpieczeństwo dowodowe, ale nie zastępuje dobrze przygotowanej umowy.
- W przypadku braku spłaty możliwe jest dochodzenie należności przed sądem.
Jak prawidłowo udokumentować przekazanie pieniędzy?
Samo przekazanie pieniędzy członkom rodziny nie przesądza jeszcze, jaki charakter prawny miała dana czynność. Kluczowe znaczenie ma to, czy środki miały zostać zwrócone, czy też zostały przekazane bez obowiązku oddania.
Jeżeli strony chcą uniknąć późniejszych sporów, najlepiej sporządzić pisemne oświadczenie albo umowę określającą:
- kwotę przekazanych pieniędzy,
- datę przekazania środków,
- cel przekazania pieniędzy,
- obowiązek zwrotu albo brak takiego obowiązku,
- termin i sposób spłaty.
W praktyce warto także zachować potwierdzenia przelewów, wiadomości SMS lub korespondencję mailową dotyczącą ustaleń między stronami.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Darowizna dla teściów
Zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego darowizna polega na nieodpłatnym przysporzeniu majątkowym na rzecz innej osoby.
Jeżeli przekazałeś pieniądze teściom bez oczekiwania zwrotu i mogli oni dowolnie korzystać z tych środków, najczęściej będzie to właśnie darowizna.
Warto pamiętać, że darowizny w rodzinie mogą rodzić skutki podatkowe. W przypadku dalszej rodziny – a teściowie należą właśnie do tej grupy – nie obowiązuje pełne zwolnienie podatkowe przewidziane dla najbliższej rodziny.
Znaczenie mogą mieć również konsekwencje darowizny dla wierzycieli, jeżeli darczyńca posiada zadłużenie albo prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne.
Pożyczka w rodzinie
Jeżeli strony ustaliły obowiązek zwrotu pieniędzy, mamy do czynienia z umową pożyczki.
Zgodnie z art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego pożyczka przekraczająca 1000 zł powinna być zawarta w formie dokumentowej. Nie oznacza to konieczności wizyty u notariusza, ale dla celów dowodowych warto sporządzić pisemną umowę.
W umowie pożyczki dobrze wskazać:
- termin zwrotu pieniędzy,
- liczbę rat i terminy płatności,
- odsetki albo informację o ich braku,
- możliwość wcześniejszej spłaty,
- skutki opóźnienia w płatnościach.
W wielu sytuacjach pomocne może być także późniejsze zabezpieczenie pożyczki, np. poprzez uznanie długu, weksel albo poddanie się egzekucji w akcie notarialnym.
Czy oświadczenie można sporządzić u notariusza?
Tak. Strony mogą sporządzić oświadczenie o uznaniu długu albo umowę pożyczki i potwierdzić podpisy u notariusza. Takie rozwiązanie zwiększa wiarygodność dokumentu i ułatwia późniejsze postępowanie dowodowe.
W bardziej skomplikowanych sprawach możliwe jest również sporządzenie aktu notarialnego zawierającego dobrowolne poddanie się egzekucji na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Dzięki temu wierzyciel może szybciej dochodzić należności bez konieczności prowadzenia pełnego procesu sądowego.
Jeżeli dłużnik nie spłaca pożyczki mimo pisemnych ustaleń, możliwe jest wniesienie do sądu pozwu o zwrot przekazanych środków.
Przechowanie pieniędzy
Inaczej wygląda sytuacja, gdy pieniądze zostały przekazane jedynie do przechowania. Zgodnie z art. 835 Kodeksu cywilnego przechowawca powinien zachować rzecz w stanie niepogorszonym i zwrócić ją właścicielowi.
Jeżeli teściowie mieli jedynie zabezpieczyć środki na swoim koncie albo przechować gotówkę bez prawa korzystania z pieniędzy, można mówić o umowie przechowania, a nie o pożyczce czy darowiźnie.
Jakie dokumenty warto przygotować?
W zależności od sytuacji praktyczne znaczenie mogą mieć:
- umowa pożyczki,
- oświadczenie o uznaniu długu,
- harmonogram spłat,
- potwierdzenia przelewów,
- notarialne poświadczenie podpisów,
- akt notarialny z poddaniem się egzekucji.
Im większa kwota, tym bardziej warto zadbać o profesjonalne przygotowanie dokumentów.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jak różne skutki prawne może mieć przekazanie pieniędzy członkom rodziny.
Pan Robert przekazał teściom 80 tys. zł na remont domu. Strony ustaliły, że pieniądze będą zwracane w miesięcznych ratach przez pięć lat. Sporządzono pisemną umowę pożyczki oraz potwierdzono podpisy u notariusza. Dzięki temu w razie problemów ze spłatą wierzyciel dysponuje mocnym materiałem dowodowym.
Pani Katarzyna przekazała rodzicom męża 20 tys. zł bez żadnych ustaleń dotyczących zwrotu. Po kilku latach próbowała odzyskać pieniądze, twierdząc, że była to pożyczka. Brak umowy i dowodów ustaleń spowodował trudności w wykazaniu obowiązku zwrotu środków.
Pan Andrzej przekazał teściom gotówkę wyłącznie do przechowania na czas wyjazdu za granicę. Środki miały pozostać do jego dyspozycji i nie mogły być wykorzystywane przez rodzinę. W takiej sytuacji nie dochodzi do darowizny ani pożyczki, lecz do przechowania pieniędzy.
