• Data: 2025-11-16 Autor: Aleksandra Pofit
Jestem współwłaścicielem domu, który obciążony jest kilkoma hipotekami. Na pierwszym miejscu w księdze wieczystej widnieje wpis dużego banku, który obecnie znajduje się w stanie upadłości. Sprawa dotycząca unieważnienia umowy kredytowej toczy się już od kilku lat, ale wciąż pozostaje na etapie pierwszej instancji i obecnie ma status zawieszonej. W pozwie wskazana jest kwota około 700 tysięcy złotych, podczas gdy w rejestrze BIK widnieje zadłużenie na ponad milion złotych. Tymczasem inny bank, którego wierzycielem również jestem, a który figuruje dopiero na ósmym miejscu w księdze wieczystej jako wierzyciel hipoteczny przymusowy, złożył wniosek o licytację nieruchomości. Chciałbym wiedzieć, czy taki bank ma możliwość skutecznego przeprowadzenia licytacji, skoro w praktyce i tak nie uzyska z niej żadnych środków.
.jpg)
Jeżeli jeden z wierzycieli hipotecznych rozpocznie egzekucję z nieruchomości, to fakt, że inni wierzyciele jeszcze się do niej nie przyłączyli, nie wstrzymuje licytacji. Nieruchomość może zostać sprzedana w drodze licytacji komorniczej, a inni wierzyciele mogą, ale nie muszą, przyłączyć się do postępowania. Mają na to czas do momentu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości.
Po sprzedaży nieruchomości hipoteki wygasają. Z tego względu, nawet jeśli bank znajdujący się na dalszym miejscu w kolejności inicjuje licytację, to procedura może się odbyć niezależnie od tego, że realnie nie uzyska on środków z podziału ceny sprzedaży.
W sprawie istotne znaczenie ma tzw. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza ona, że nawet jeśli wpis w księdze wieczystej nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego, to jest on wiążący wobec osób trzecich. Prawo gwarantuje bowiem, że treść ujawniona w księgach jest uznawana za prawdziwą i na jej podstawie podejmowane są czynności prawne.
Zgodnie z art. 927 k.p.c.:
§ 1. Wierzyciel, który skierował egzekucję do nieruchomości po jej zajęciu przez innego wierzyciela, przyłącza się do postępowania wszczętego wcześniej i nie może żądać powtórzenia czynności już dokonanych; poza tym ma te same prawa co pierwszy wierzyciel.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów.
Oznacza to, że po zajęciu nieruchomości nie można prowadzić odrębnej egzekucji na wniosek innego wierzyciela. Przyłączenie do toczącego się postępowania następuje z mocy prawa, a komornik wydaje stosowne postanowienie. Przyłączenie jest możliwe do momentu uprawomocnienia się przysądzenia własności nieruchomości (art. 1036 k.p.c.).
Wierzyciel hipoteczny, który nie przyłączy się do egzekucji, i tak jest uczestnikiem postępowania o podział sumy uzyskanej z licytacji. Wynika to z faktu, że hipoteka powstaje poprzez wpis do księgi wieczystej. Jednakże zgodnie z art. 1000 k.p.c. wraz z uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności hipoteka wygasa, a wierzyciel może dochodzić zaspokojenia wyłącznie z ceny sprzedaży nieruchomości.
Jeżeli kwota uzyskana ze sprzedaży nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli hipotecznych, należności dzielone są proporcjonalnie zgodnie z zasadami pierwszeństwa (art. 1026 k.p.c.).
Bank znajdujący się na dalszym miejscu w kolejności wierzycieli hipotecznych ma prawo złożyć wniosek o licytację nieruchomości. Sam fakt, że nie odzyska z niej środków, nie wpływa na możliwość przeprowadzenia egzekucji. Wierzyciele hipoteczni mogą przyłączyć się do postępowania do momentu uprawomocnienia się przysądzenia własności, a po licytacji wszystkie hipoteki wygasają. Ostateczny podział sumy następuje zgodnie z kolejnością wpisów w księdze wieczystej.
Przykład 1
Osoba ma dom obciążony dwiema hipotekami. Bank A wpisany na pierwszym miejscu prowadzi licytację. Bank B, wpisany na trzecim miejscu, może się przyłączyć do egzekucji, ale nawet jeśli tego nie zrobi, weźmie udział w podziale sumy po sprzedaży.
Przykład 2
Wierzyciel hipoteczny inicjuje licytację nieruchomości, mimo że wartość długu przewyższa wartość nieruchomości. Licytacja dochodzi do skutku, ale wierzyciel nie odzyskuje całości należności.
Przykład 3
Nieruchomość zostaje zlicytowana, a uzyskana kwota wystarcza jedynie na częściowe zaspokojenie wierzycieli hipotecznych z pierwszej kategorii. Pozostali wierzyciele nie otrzymują żadnych środków, mimo że mieli wpisane hipoteki.
Jeżeli masz podobny problem dotyczący licytacji nieruchomości lub sporów z bankiem, skontaktuj się z nami. Przygotujemy analizę Twojej sytuacji i wskażemy najlepsze możliwe rozwiązania.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika