Przedawnienie roszczeń uczelni za powtarzanie zajęć

Czy uczelnia może żądać zapłaty po wielu latach?

Uczelnia może wysłać wezwanie do zapłaty także po wielu latach, ale nie oznacza to jeszcze, że roszczenie można skutecznie dochodzić przed sądem. W sprawach dotyczących studenta jako osoby fizycznej bardzo ważne jest przedawnienie. Po upływie terminu przedawnienia roszczenia przeciwko konsumentowi wierzyciel nie powinien skutecznie domagać się jego zaspokojenia, a sąd co do zasady bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu.

W opisanej sytuacji chodzi o opłaty za rok akademicki 2010/2011 i skreślenie z listy studentów w 2011 r. Jeżeli od tamtego czasu nie było pozwu, nakazu zapłaty, prawomocnego wyroku, ugody, mediacji, uznania długu albo innego zdarzenia przerywającego lub zawieszającego bieg przedawnienia, roszczenie należy traktować jako przedawnione.

Nie należy jednak odpowiadać jedynie krótkim „nie płacę”. Najpierw warto zażądać dokumentów: umowy z uczelnią, regulaminu opłat, decyzji o skreśleniu, zestawienia rat, dat wymagalności, sposobu naliczenia odsetek oraz informacji, czy sprawa była wcześniej kierowana do sądu.

Jaki termin przedawnienia stosuje się do czesnego i opłat za powtarzanie zajęć?

W dawnym stanie prawnym podstawowe znaczenie miał art. 160a ust. 7 ustawy z 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowił, że roszczenia wynikające z umowy między uczelnią a studentem albo osobą przyjętą na studia przedawniają się z upływem 3 lat.

Co ważne, art. 32 ustawy nowelizującej z 11 lipca 2014 r. przewidywał stosowanie tego 3-letniego terminu także do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne zawartych przed wejściem w życie tej nowelizacji, czyli przed 1 października 2014 r.

W starszych opracowaniach można spotkać pogląd o 10-letnim terminie przedawnienia, oparty na uchwale Sądu Najwyższego z 21 października 2015 r., III CZP 67/15. Ten pogląd jest jednak nieaktualny jako praktyczna podstawa oceny takich spraw, bo późniejsza uchwała Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2017 r., III CZP 74/17, przyjęła, że roszczenia o czesne zarówno przed 1 października 2014 r., jak i po tej dacie przedawniały się i przedawniają w terminie 3 lat.

Od kiedy liczyć przedawnienie opłaty wobec uczelni?

Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym konkretna opłata stała się wymagalna. Jeżeli umowa przewidywała raty, każdą ratę należy analizować osobno. Przykładowo rata płatna do 15 marca 2011 r. przedawniała się od tej daty, a nie od dnia, w którym uczelnia po latach wysłała wezwanie do zapłaty.

Wezwanie do zapłaty samo w sobie nie przerywa przedawnienia. Przerwać bieg przedawnienia mogły natomiast m.in. wniesienie pozwu, wszczęcie mediacji, zawezwanie do próby ugodowej w określonych warunkach, uznanie długu przez dłużnika albo nadanie sprawie biegu sądowego przed upływem terminu przedawnienia. Dlatego przy starym długu trzeba sprawdzić nie tylko datę nauki, lecz także całą historię dochodzenia należności.

Czy skreślenie z listy studentów usuwa dług?

Skreślenie z listy studentów nie powoduje automatycznego umorzenia już wymagalnych opłat. Jeżeli przed skreśleniem student korzystał z płatnych studiów, powtarzał zajęcia albo miał obowiązek uiszczenia opłaty wynikający z umowy i regulaminu, uczelnia może twierdzić, że dług powstał.

Skreślenie ma jednak praktyczne znaczenie. Po pierwsze, wskazuje moment zakończenia statusu studenta. Po drugie, może ograniczać możliwość naliczania dalszych opłat za okres po skreśleniu, jeżeli nie wynikały one już z umowy, decyzji, regulaminu albo odrębnej podstawy prawnej. Po trzecie, pomaga ustalić, kiedy najpóźniej poszczególne opłaty stały się wymagalne.

Obecnie art. 108 ust. 2 pkt 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przewiduje, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie następuje w drodze decyzji administracyjnej, ale spór o zapłatę zaległych opłat ma charakter cywilny.

Przedawnienie odsetek od długu wobec uczelni

Odsetki są świadczeniem okresowym i co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat. Oznacza to, że nawet gdy roszczenie główne nie byłoby jeszcze przedawnione, odsetki trzeba liczyć ostrożnie i sprawdzić, czy wierzyciel nie doliczył ich za zbyt długi okres.

Jeżeli jednak przedawnione jest samo roszczenie główne, należy kwestionować również odsetki naliczone od tej należności. Odsetki są bowiem związane z należnością główną i nie powinny być traktowane jako sposób na obejście przedawnienia całego długu.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zapłaty z uczelni?

Po otrzymaniu wezwania do zapłaty nie warto płacić automatycznie, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy opłat sprzed wielu lat. Najpierw należy sprawdzić, czy roszczenie istnieje, czy zostało prawidłowo wyliczone i czy nie jest przedawnione.

W odpowiedzi można wskazać, że nie uznaje się długu, żąda się przedstawienia dokumentów i podnosi zarzut przedawnienia. W sprawie konsumenckiej sąd powinien uwzględnić przedawnienie z urzędu, ale wyraźne powołanie się na przedawnienie w piśmie do uczelni, firmy windykacyjnej lub sądu porządkuje stanowisko i zmniejsza ryzyko nieporozumień.

Jeżeli otrzymano nakaz zapłaty, pozew albo pismo od komornika, trzeba działać szybko. Wtedy nie wystarczy zwykła odpowiedź do wierzyciela — konieczne może być wniesienie sprzeciwu, zarzutów, skargi albo innego pisma procesowego w ustawowym terminie.

FAQ

Źródła

• Ustawa z 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym, w szczególności dawny art. 160a ust. 7.
• Ustawa z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw, w szczególności art. 32.
• Ustawa z 20 lipca 2018 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w szczególności art. 79, art. 80 i art. 108.
• Kodeks cywilny, w szczególności art. 117, art. 117¹, art. 118 i art. 125.
• Uchwała Sądu Najwyższego z 21 października 2015 r., III CZP 67/15.
• Uchwała Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2017 r., III CZP 74/17.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.