Brak rejestracji pojazdu w terminie a kara dla współwłaścicieli

Aktualne obowiązki po nabyciu pojazdu

Od 1 stycznia 2024 r. zmienił się model obowiązków po zakupie pojazdu. W aktualnym stanie prawnym nabywca pojazdu co do zasady nie składa już samego zawiadomienia o nabyciu pojazdu, lecz musi złożyć wniosek o rejestrację pojazdu. Podstawą jest art. 73aa ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Standardowy termin wynosi 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Polski, dopuszczenia do obrotu przez KAS pojazdu sprowadzonego spoza Unii Europejskiej albo sprowadzenia pojazdu z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jeżeli pojazd został nabyty w drodze spadku, termin wynosi 60 dni od dnia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami ma 90 dni na złożenie wniosku o rejestrację. Dla dealerów i producentów nowych pojazdów przewidziano dodatkowe wyjątki, dlatego przy działalności gospodarczej warto sprawdzić dokładny status pojazdu i sposób jego nabycia.

Kiedy nie trzeba składać wniosku o rejestrację

Nie każde nabycie pojazdu kończy się obowiązkiem jego rejestracji przez nabywcę. Obowiązku z art. 73aa ust. 1 nie stosuje się między innymi wtedy, gdy właściciel zbył pojazd przed upływem terminu na rejestrację. Znaczenie mogą mieć również sytuacje szczególne, takie jak demontaż pojazdu, udokumentowana kradzież pojazdu albo trwała i zupełna utrata jego posiadania, jeżeli spełnione są warunki wskazane w ustawie.

Jeżeli urząd wszczął postępowanie, mimo że pojazd został sprzedany, skradziony, zdemontowany albo wystąpiła inna ustawowa przesłanka wyłączająca obowiązek rejestracji, trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające tę okoliczność. Sama ustna informacja zwykle nie wystarczy.

Kara za brak rejestracji pojazdu w terminie

Aktualne kary z art. 140mb Prawa o ruchu drogowym są sztywne. Za niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 albo 60 dni kara wynosi 500 zł. Jeżeli opóźnienie przekroczy 180 dni, kara wynosi 1000 zł.

W przypadku przedsiębiorcy zajmującego się obrotem pojazdami kara za niezłożenie wniosku w terminie 90 dni wynosi 1000 zł, a po przekroczeniu 180 dni wynosi 2000 zł. Jeżeli właściciel złoży wniosek, ale mimo wezwania nie uzupełni braków w wyznaczonym terminie, również może zostać ukarany.

Odrębny obowiązek dotyczy zbywcy pojazdu. Właściciel pojazdu zarejestrowanego w Polsce musi zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni. Za niedopełnienie tego obowiązku grozi kara 250 zł.

Czy karę płaci każdy współwłaściciel osobno

W aktualnym brzmieniu art. 140mb ust. 7 Prawa o ruchu drogowym wskazuje, że kary pieniężne współwłaściciele pojazdu ponoszą solidarnie. To bardzo ważna zmiana w stosunku do starszych sporów, w których urzędy i sądy musiały rozstrzygać, czy można nakładać odrębne kary na każdego współwłaściciela.

Solidarna odpowiedzialność oznacza, że współwłaściciele odpowiadają za tę samą należność. Organ może dochodzić zapłaty od współwłaścicieli, ale zapłata kary przez jednego z nich powinna zwolnić pozostałych w zakresie zapłaconej kwoty. Późniejsze rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami są już kwestią wewnętrzną, zależną od ich udziałów, ustaleń i okoliczności sprawy.

Jeżeli urząd prowadzi oddzielne postępowania wobec kilku współwłaścicieli tego samego pojazdu, warto sprawdzić, czy nie dochodzi do powielenia tej samej kary. Odpowiedzialność administracyjna za brak złożenia wniosku o rejestrację pojazdu różni się od odpowiedzialności rzeczowej, na przykład od sytuacji, w której występuje zajęcie samochodu przez komornika.

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu a współwłasność

Przy sprzedaży pojazdu nadal istnieje obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu. Jeżeli pojazd ma kilku współwłaścicieli, dla skuteczności zawiadomienia o zbyciu wystarczy zawiadomienie dokonane przez jednego ze współwłaścicieli. Wynika to wprost z art. 78 ust. 2b Prawa o ruchu drogowym.

W praktyce warto zachować potwierdzenie zgłoszenia, numer sprawy, urzędowe poświadczenie przedłożenia albo potwierdzenie wysłania dokumentów. Przy sporze z urzędem takie dowody często przesądzają, czy kara została nałożona prawidłowo.

Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia z urzędu

Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie warto ograniczać się do biernego oczekiwania na decyzję. Na tym etapie można złożyć wyjaśnienia, przedstawić dokumenty i wskazać, dlaczego kara nie powinna zostać nałożona albo dlaczego organ powinien uwzględnić solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli.

W piśmie do starosty warto wskazać w szczególności: datę nabycia pojazdu, datę złożenia wniosku o rejestrację, dane wszystkich współwłaścicieli, informację, czy którykolwiek z nich dokonał czynności wobec urzędu, oraz dowody potwierdzające złożenie wniosku, zbycie, demontaż, kradzież albo inną okoliczność istotną dla sprawy.

Jeżeli pismo z urzędu dotyczy dawnego stanu prawnego, na przykład obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu sprzed 2024 r., trzeba szczególnie uważnie sprawdzić datę zdarzenia, datę wszczęcia postępowania i przepisy przejściowe. W starszych sprawach mogły mieć znaczenie inne brzmienia art. 78 i art. 140mb Prawa o ruchu drogowym.

Odwołanie od decyzji o karze

Jeżeli starosta wyda decyzję o nałożeniu kary, stronie przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Odwołanie składa się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, co do zasady w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

W odwołaniu warto powołać konkretne zarzuty, na przykład błędne ustalenie daty nabycia pojazdu, nieuwzględnienie złożonego wniosku, pominięcie zawiadomienia dokonanego przez jednego ze współwłaścicieli, błędne zastosowanie przepisów przejściowych albo próbę wielokrotnego ukarania za to samo zdarzenie. Pomocne może być też prawidłowo przygotowane odwołanie w postępowaniu administracyjnym, dopasowane do treści decyzji.

Jeżeli decyzja SKO jest niekorzystna, dalszym krokiem może być skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Termin i sposób złożenia skargi zależą od doręczenia decyzji oraz pouczenia zawartego w rozstrzygnięciu.

Czy można powołać się na wcześniejsze orzecznictwo

W starszych sprawach sądy administracyjne kwestionowały nakładanie osobnych kar na każdego współwłaściciela za jedno naruszenie. Przykładem jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 7 października 2021 r., sygn. I SA/Ke 429/21, wydany na tle poprzedniego brzmienia przepisów.

Obecnie podstawowym argumentem jest jednak nie tylko orzecznictwo, ale przede wszystkim wyraźny przepis art. 140mb ust. 7 Prawa o ruchu drogowym o solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli. Orzeczenia wydane na tle starszych przepisów mogą wspierać argumentację, ale nie zastępują analizy aktualnej podstawy prawnej i daty naruszenia.

FAQ

Podsumowanie

W aktualnym stanie prawnym odpowiedź na pytanie współwłaściciela pojazdu jest korzystniejsza niż wynikałoby to ze starszych tekstów o karach od 200 do 1000 zł. Obecnie za brak terminowego wniosku o rejestrację obowiązują sztywne kary, a współwłaściciele ponoszą je solidarnie.

Najważniejsze jest ustalenie, czy sprawa dotyczy rejestracji pojazdu po nabyciu, zawiadomienia o zbyciu, starego stanu prawnego czy aktualnych przepisów. Od tego zależy termin, wysokość kary, zakres odpowiedzialności współwłaścicieli i argumenty, które warto podnieść w piśmie do urzędu albo w odwołaniu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
4. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
5. Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 2025 poz. 1734
6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 października 2021 r., I SA/Ke 429/21

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.