Co zrobić z rzeczami dłużnika po eksmisji?

Obowiązki właściciela po eksmisji dłużnika

Po przeprowadzeniu eksmisji komornik często pozostawia ruchomości dłużnika pod dozorem właściciela nieruchomości. W praktyce oznacza to obowiązek ich przechowywania do czasu odebrania przez dłużnika, sprzedaży egzekucyjnej albo wydania dalszych dyspozycji przez komornika.

Sama eksmisja nie daje prawa do natychmiastowego usunięcia rzeczy. Dotyczy to również sytuacji, gdy dłużnik przez długi czas ignorował wezwania do opróżnienia lokalu lub pozostawił przedmioty bez większej wartości.

W praktyce sprawy takie często pojawiają się również przy dochodzeniu czynszu i eksmisji, gdy właściciel odzyskuje lokal, ale pozostaje problem rzeczy należących do byłego lokatora.

Warto też pamiętać, że jeszcze przed przeprowadzeniem eksmisji właściciel nie powinien samodzielnie przyspieszać opuszczenia lokalu przez odcięcie mediów najemcy. Legalna eksmisja i zabezpieczenie pozostawionych rzeczy powinny opierać się na właściwej procedurze, a nie na środkach nacisku.

Odpowiedzialność dozorcy pozostawionych ruchomości

Zgodnie z art. 855 i następnymi Kodeksu postępowania cywilnego dozorca ma obowiązek przechowywać rzeczy z należytą starannością i wydać je na wezwanie komornika albo zgodnie z orzeczeniem sądu.

Dozorca powinien zabezpieczyć ruchomości przed zniszczeniem, kradzieżą lub utratą wartości. Nie musi jednak ponosić kosztów ponad rozsądny zakres ani udostępniać nieruchomości dłużnikowi o dowolnej porze. W praktyce odbiór rzeczy powinien odbywać się po wcześniejszym ustaleniu terminu z komornikiem lub dozorcą.

Jeżeli rzeczy ulegną uszkodzeniu wskutek braku staranności, dozorca może odpowiadać odszkodowawczo na zasadach ogólnych, w tym na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego.

Czy można wydać rzeczy córce dłużnika?

Tak, ale należy zachować ostrożność. Osoba trzecia może odebrać rzeczy dłużnika, jeżeli posiada odpowiednie upoważnienie. Najbezpieczniej, aby było ono sporządzone na piśmie i dokładnie wskazywało, jakie przedmioty mają zostać wydane.

Przepisy nie wymagają co do zasady pełnomocnictwa notarialnego, chyba że pojawiają się wątpliwości co do autentyczności dokumentu albo zakresu umocowania. W praktyce warto sporządzić protokół wydania rzeczy oraz zrobić dokumentację zdjęciową.

Jeżeli istnieje ryzyko konfliktu lub późniejszych zarzutów, rozsądne będzie skierowanie osoby zainteresowanej do komornika prowadzącego sprawę.

Czy można wyrzucić albo zutylizować rzeczy dłużnika?

Samodzielna utylizacja rzeczy pozostawionych po eksmisji może narazić dozorcę na odpowiedzialność odszkodowawczą albo nawet zarzut bezprawnego zniszczenia mienia. Dlatego przed usunięciem rzeczy należy uzyskać zgodę komornika lub doprowadzić do zakończenia procedury egzekucyjnej dotyczącej ruchomości.

W praktyce warto pisemnie wezwać dłużnika do odbioru rzeczy w rozsądnym terminie oraz poinformować komornika o braku odbioru. Jeżeli ruchomości są bezwartościowe albo koszty przechowywania przewyższają ich wartość, komornik może podjąć decyzję o dalszym sposobie postępowania.

Nie należy samodzielnie sprzedawać pozostawionych przedmiotów ani oddawać ich do utylizacji bez wcześniejszych ustaleń z organem egzekucyjnym.

Problemy dotyczące pozostawionego majątku pojawiają się również przy sprawach takich jak rzeczy najemcy po śmierci, gdzie właściciel lokalu także musi zachować ostrożność przy dysponowaniu cudzym mieniem.

Zmiana dozorcy albo odebranie rzeczy przez komornika

Jeżeli przechowywanie ruchomości jest uciążliwe albo generuje koszty, można złożyć do komornika wniosek o zmianę dozorcy lub odebranie rzeczy. Komornik może przekazać dozór innej osobie, w tym członkowi rodziny dłużnika.

W uzasadnieniu warto wskazać:

• brak miejsca do przechowywania rzeczy,
• koszty zabezpieczenia ruchomości,
• utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości,
• brak kontaktu z dłużnikiem.

Dozorca może także domagać się zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z przechowywaniem rzeczy.

W niektórych sytuacjach problem pozostawionych ruchomości wiąże się również z egzekucją prowadzoną w lokalach należących do rodziny dłużnika. Warto wtedy znać zasady dotyczące dozoru ruchomości u rodziny dłużnika.

FAQ

Czy po eksmisji mogę od razu wyrzucić rzeczy dłużnika?

Nie. Rzeczy pozostawione po eksmisji nadal stanowią własność dłużnika. Ich usunięcie bez zachowania procedury może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy muszę wpuszczać dłużnika do nieruchomości w każdej chwili?

Nie. Odbiór rzeczy powinien odbywać się w uzgodnionym terminie, najlepiej przy udziale komornika albo po wcześniejszym ustaleniu zasad wydania ruchomości.

Czy pełnomocnictwo dla członka rodziny musi być notarialne?

Co do zasady nie. Dla bezpieczeństwa warto jednak żądać pisemnego upoważnienia z dokładnym wskazaniem odbieranych rzeczy.

Czy mogę żądać zwrotu kosztów przechowywania rzeczy?

Tak. Dozorca może domagać się zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z przechowywaniem ruchomości.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93