- Rozwód i podział majątku nie zmieniają automatycznie treści umowy kredytowej zawartej z bankiem.
- Bank może żądać spłaty całego kredytu od każdego ze współkredytobiorców osobno.
- Zrzeczenie się udziału w samochodzie nie zwalnia z odpowiedzialności za raty kredytu.
- Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest uzyskanie zgody banku na przejęcie kredytu przez jednego z byłych małżonków.
- Osoba, która spłaci dług za byłego małżonka, może później dochodzić od niego zwrotu części pieniędzy.
Czy po rozwodzie nadal odpowiada się za wspólny kredyt samochodowy?
Tak. Rozwód sam w sobie nie powoduje wygaśnięcia wspólnego kredytu ani nie zmienia odpowiedzialności wobec banku. Jeżeli oboje małżonkowie podpisali umowę kredytową jako współkredytobiorcy, to nadal odpowiadają za spłatę zobowiązania zgodnie z treścią umowy.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli po rozwodzie samochód zostanie przyznany jednemu z byłych małżonków, bank nadal może żądać zapłaty rat również od drugiej osoby.
Sąd rozwodowy ani sąd dokonujący podziału majątku nie mogą jednostronnie zmienić umowy zawartej z bankiem. Zmiana odpowiedzialności wobec banku wymaga zgody samego banku i zwykle podpisania aneksu do umowy kredytowej.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Czy zrzeczenie się samochodu zwalnia z długu?
Nie. Przeniesienie własności samochodu na byłego małżonka albo zrzeczenie się udziału w aucie nie powoduje automatycznego zwolnienia z długu wobec banku.
W podobnej sytuacji warto sprawdzić omówienie „zwrot połowy kredytu hipotecznego”.
Wiele osób błędnie zakłada, że skoro po rozwodzie nie korzystają już z samochodu, to bank będzie dochodził spłaty wyłącznie od osoby, która zatrzymała pojazd. Tymczasem bank nadal może prowadzić egzekucję wobec każdego współkredytobiorcy.
Jeżeli kredyt został zaciągnięty wspólnie, najczęściej powstaje odpowiedzialność solidarna. Oznacza to, że bank może domagać się spłaty całości zadłużenia od dowolnego z kredytobiorców. Więcej o specyfice dłużników solidarnych można przeczytać w osobnym artykule.
Jeżeli były małżonek przestanie płacić raty, bank nadal będzie mógł od Pani egzekwować należność, niezależnie od ustaleń między byłymi małżonkami dotyczących podziału majątku czy korzystania z samochodu. W praktyce znaczenie może mieć także kwestia odpowiedzialności małżonka za długi drugiej strony.
Jak bezpiecznie uregulować wspólny kredyt po rozwodzie?
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest zawarcie z bankiem aneksu do umowy kredytowej, na podstawie którego jeden z byłych małżonków przejmie cały kredyt.
Bank przed wyrażeniem zgody zwykle analizuje:
- dochody osoby przejmującej kredyt,
- historię spłaty zobowiązania,
- zdolność kredytową po rozwodzie,
- aktualną wartość zabezpieczenia.
Jeżeli bank uzna, że jedna osoba samodzielnie nie ma wystarczającej zdolności kredytowej, może odmówić wykreślenia drugiego współkredytobiorcy z umowy.
W takiej sytuacji strony mogą rozważyć:
- sprzedaż samochodu i spłatę kredytu,
- refinansowanie zobowiązania,
- wprowadzenie dodatkowego zabezpieczenia lub poręczyciela.
W niektórych przypadkach problem kredytu łączy się również z podziałem majątku i późniejszymi roszczeniami między byłymi małżonkami. Więcej na temat takich sporów można przeczytać w artykule dotyczącym rozliczeń po rozwodzie.
Co jeśli jeden z byłych małżonków spłaci cały kredyt?
Jeżeli bank wyegzekwuje należność od jednego współkredytobiorcy, osoba ta może dochodzić od byłego małżonka zwrotu odpowiedniej części spłaconego długu.
Jeżeli jedna osoba faktycznie pokrywa całe zobowiązanie, powinna przeanalizować roszczenie o zwrot rat po rozwodzie od byłego małżonka.
Takie roszczenie najczęściej dochodzone jest na drodze cywilnej. W praktyce istotne znaczenie mają:
- treść ugody rozwodowej lub umowy między stronami,
- ustalenia dotyczące korzystania z samochodu,
- faktyczne dokonywanie spłat po rozwodzie.
W przypadku majątku wspólnego i wspólnych zobowiązań mogą pojawić się również kwestie związane z egzekucją z majątku wspólnego, zwłaszcza gdy egzekucja rozpocznie się jeszcze przed zakończeniem wszystkich rozliczeń między małżonkami.
Przykłady
Poniższe sytuacje pokazują, jakie skutki może mieć pozostawienie wspólnego kredytu bez uregulowania po rozwodzie.
Pani Anna po rozwodzie zostawiła byłemu mężowi samochód kupiony na kredyt. W ugodzie rozwodowej zapisano, że to były mąż będzie spłacał raty. Po kilku miesiącach przestał jednak regulować zobowiązanie. Bank skierował wezwanie do zapłaty również do pani Anny, ponieważ nadal była współkredytobiorcą. Ugoda rozwodowa nie wiązała banku.
Pan Michał przed podpisaniem porozumienia rozwodowego wspólnie z byłą żoną udał się do banku. Bank zgodził się na przejęcie kredytu przez jedną osobę po przedstawieniu dodatkowych dokumentów o dochodach. Po podpisaniu aneksu była żona została wykreślona z umowy kredytowej i przestała odpowiadać za przyszłe raty.
Po rozwodzie pani Katarzyna nie korzystała już z auta i była przekonana, że kredyt spłaca były mąż. Po roku komornik zajął jej rachunek bankowy z powodu zaległości kredytowych. Dopiero wtedy dowiedziała się, że brak formalnej zmiany umowy kredytowej oznacza dalszą odpowiedzialność wobec banku.
FAQ
Czy bank musi zgodzić się na wykreślenie jednego z małżonków z kredytu?
Nie. Bank ocenia ryzyko i zdolność kredytową osoby, która miałaby samodzielnie spłacać zobowiązanie. Jeżeli uzna, że ryzyko jest zbyt duże, może odmówić zmiany umowy.
Czy wyrok rozwodowy zmienia umowę kredytową?
Nie. Wyrok rozwodowy reguluje relacje między małżonkami, ale nie zmienia automatycznie umowy zawartej z bankiem.
Czy bank może prowadzić egzekucję tylko przeciwko jednej osobie?
Tak. Przy odpowiedzialności solidarnej bank może dochodzić całej należności od jednego współkredytobiorcy, od obu jednocześnie albo od każdego osobno.
Czy sprzedaż samochodu rozwiązuje problem kredytu?
Nie zawsze. Jeżeli cena sprzedaży pozwoli całkowicie spłacić kredyt, zobowiązanie wygaśnie. Jeżeli jednak pozostanie niedopłata, bank nadal może dochodzić pozostałej części długu.
Czy można dochodzić zwrotu pieniędzy od byłego małżonka?
Tak. Osoba, która spłaciła więcej niż wynikało z ustaleń między stronami, może dochodzić rozliczenia od byłego małżonka przed sądem cywilnym.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
