Jak odzyskać należność od dłużnika, który nie płaci - windykacja krok po kroku

Zanim wejdziesz na drogę sądową

Windykacja nie zaczyna się od pozwu. Większość spraw da się rozwiązać wcześniej - szybciej i taniej.

Wezwanie do zapłaty. To pierwszy i niezbędny krok. Dobrze sporządzone wezwanie powinno zawierać dokładną kwotę zadłużenia wraz z odsetkami, podstawę prawną roszczenia, termin zapłaty oraz informację o konsekwencjach braku reakcji. Wezwanie wysłane listem poleconym stanowi dowód w ewentualnym postępowaniu sądowym.

Negocjacje i ugoda. Jeśli dłużnik nie kwestionuje długu, ale ma przejściowe problemy z płynnością, warto rozważyć rozłożenie należności na raty lub odroczenie terminu płatności. Ugoda zawarta na piśmie - najlepiej z klauzulą wykonalności nadaną przez sąd - daje podstawę do egzekucji bez konieczności prowadzenia procesu.

Mediacja. Postępowanie mediacyjne pozwala wypracować porozumienie przy udziale neutralnego mediatora. Jest szybsze niż proces sądowy i mniej kosztowne dla obu stron.

Postępowanie sądowe - kiedy i w jakim trybie

Gdy windykacja polubowna nie przynosi rezultatu, pozostaje droga sądowa. Wybór trybu zależy od wartości i charakteru roszczenia.

Postępowanie upominawcze

Sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie dokumentów załączonych do pozwu - bez rozprawy. To najszybszy i najtańszy tryb. Dłużnik może wnieść sprzeciw w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu - wtedy sprawa trafia na rozprawę.

Postępowanie nakazowe

Możliwe, gdy roszczenie wynika z weksla, czeku lub dokumentu urzędowego. Nakaz zapłaty wydany w tym trybie ma rygor natychmiastowej wykonalności - wierzyciel może złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia.

Postępowanie gospodarcze

Stosowane w sprawach między przedsiębiorcami. Obowiązują tu rygorystyczne wymogi formalne - strony zobowiązane są do podania wszystkich twierdzeń i dowodów już w pierwszym piśmie procesowym.

Egzekucja komornicza

Uzyskanie wyroku to nie koniec drogi - jeśli dłużnik nadal nie płaci, konieczne jest wszczęcie egzekucji komorniczej. Wniosek składa wierzyciel, wskazując sposób egzekucji:

• z rachunku bankowego,
• z wynagrodzenia za pracę,
• z nieruchomości,
• z ruchomości dłużnika.

Egzekucja jest możliwa dopiero po uzyskaniu tytułu wykonawczego, czyli wyroku lub nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności. Koszty egzekucji co do zasady obciążają dłużnika.

O przedawnieniu nie można zapomnieć

Roszczenia majątkowe przedawniają się. Ogólny termin przedawnienia wynosi sześć lat, jednak dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Bieg przedawnienia przerywa m.in. wniesienie pozwu, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej czy uznanie długu przez dłużnika.

Gdy kolejne wezwania nie przynoszą efektu, warto skonsultować sprawę z prawnikiem, zanim roszczenie ulegnie przedawnieniu. Przykładowo Kancelaria Polewski prowadzi obsługę prawną w sprawach windykacyjnych, zarówno na etapie polubownym, jak i sądowym. Wczesna konsultacja z radcą prawnym w Poznaniu pozwala wybrać najskuteczniejszą ścieżkę odzyskania należności.