Dlaczego pożyczkodawca i tak sprawdza bazy?
Ocena zdolności kredytowej nie jest dobrą wolą firmy, tylko obowiązkiem ustawowym¹. Instytucja pożyczkowa może udzielić pożyczki wyłącznie po pozytywnej ocenie zdolności, a ocenę tę przeprowadza na podstawie danych od zaufanych dostawców, przede wszystkim BIK i biur informacji gospodarczej¹². Oświadczenie o dochodach i wydatkach wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy analiza danych z baz nie pozwala ocenić klienta¹. Wpisy zostaną więc sprawdzone niezależnie od tego, czy wnioskujący o nich wie.
Znajomość własnych danych pomaga też trafniej wybrać ofertę. Jeżeli jedynym problemem jest historia w BIK, a rejestry dłużników są czyste, sensowniej jest porównać pożyczki bez BIK, czyli oferty firm, które w ocenie klienta opierają się na innych źródłach. Ich zestawienie prowadzi finansowo.pl, pośrednik przedstawiający po jednym bezpłatnym wniosku propozycje różnych firm pożyczkowych.
Kopia danych z BIK: co zawiera i ile trwa jej uzyskanie?
Na podstawie art. 15 RODO konsument może raz na 6 miesięcy bezpłatnie otrzymać z BIK kopię swoich danych³. Znajdują się w niej wszystkie zobowiązania zgłoszone do biura, czyli kredyty, pożyczki i limity, wraz z nazwami instytucji, które je przekazały³. Kopia nie zawiera oceny punktowej ani wskaźników, które są elementem płatnego Raportu BIK³.
Jedna uwaga organizacyjna: realizacja wniosku o kopię może potrwać nawet miesiąc³. Kto planuje pożyczkę na konkretny termin, powinien wystąpić o dane odpowiednio wcześniej.
Przeglądając kopię, warto odpowiedzieć sobie na trzy pytania. Czy wszystkie zobowiązania rzeczywiście należą do mnie? Czy spłacone umowy mają status zamkniętych? Czy przy którejś z nich widnieje opóźnienie, o którym nie wiedziałem?
Jak sprawdzić, czy masz wpis w rejestrze dłużników?
Informacje o zaległościach gromadzą biura informacji gospodarczej, działające na podstawie ustawy z 2010 r. Najbardziej znane to BIG InfoMonitor, Krajowy Rejestr Długów i ERIF⁴. Każde prowadzi własną bazę, więc brak wpisu w jednym nie oznacza czystej karty w pozostałych. Aby mieć pełny obraz, trzeba zwrócić się do każdego biura osobno.
Ustawa gwarantuje konsumentowi bezpłatny dostęp do informacji o sobie, jeśli występuje o niego nie częściej niż raz na 6 miesięcy⁵. Warto pamiętać, że dane do rejestrów trafiają nie tylko od banków. Może je przekazać każdy wierzyciel prowadzący działalność gospodarczą, a więc także operator telekomunikacyjny, dostawca mediów czy firma windykacyjna⁴⁵.
Kiedy wpis w rejestrze jest zgodny z prawem?
Wierzyciel nie może wpisać konsumenta do rejestru za dowolną kwotę i w dowolnym momencie. Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych wymaga, aby jednocześnie⁵:
- łączna kwota wymagalnych zobowiązań wobec tego wierzyciela wynosiła co najmniej 200 zł,
- zobowiązania były wymagalne od co najmniej 30 dni,
- od wysłania listem poleconym albo doręczenia wezwania do zapłaty minął co najmniej miesiąc,
- od dnia wymagalności nie upłynęło 6 lat.
Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków daje podstawę do zakwestionowania wpisu, najpierw u wierzyciela, a następnie w biurze.
Co zrobić, gdy dane w rejestrze są błędne lub nieaktualne?
Po wykonaniu zobowiązania wierzyciel ma obowiązek wystąpić do biura o aktualizację danych niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni⁵. Biuro usuwa informację na jego wniosek w terminie 7 dni⁵. Jeżeli wpis widnieje dłużej, należy wezwać wierzyciela na piśmie, załączając potwierdzenie spłaty. Wierzyciel ma też obowiązek sprostować lub usunąć dane nieprawdziwe albo nieaktualne na wniosek dłużnika⁵.
W BIK obowiązują inne zasady. Informacja o opóźnieniu przekraczającym 60 dni może być przetwarzana przez 5 lat bez zgody klienta, jeśli instytucja uprzedziła go o tym co najmniej 30 dni wcześniej⁶. Usunięcia można żądać, gdy dane są błędne albo wprowadzone omyłkowo, a także po upływie tego pięcioletniego okresu⁶. W obu sytuacjach właściwym adresatem jest instytucja, która przekazała dane, ponieważ to ona odpowiada za ich treść.
Jak przygotować się do złożenia wniosku o pożyczkę?
Najpierw kopia danych z BIK, z zapasem czasu na jej realizację. Następnie zapytanie do każdego z biur informacji gospodarczej. Potem porównanie wpisów z własną dokumentacją: umowami, potwierdzeniami przelewów, korespondencją z wierzycielami. Dopiero po wyjaśnieniu rozbieżności warto składać wniosek o pożyczkę. Kilka tygodni porządkowania danych może oszczędzić serii odmów, z których żadna nie zostanie uzasadniona.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Finansowo.pl nie udziela pożyczek ani kredytów i nie podejmuje decyzji kredytowych. Przed podpisaniem umowy zapoznaj się z formularzem informacyjnym i sprawdź RRSO oraz całkowitą kwotę do zapłaty.
Źródła
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (art. 9, art. 9a). Dz.U. 2011 nr 126 poz. 715 z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111260715
- Ustawa antylichwiarska nakłada na instytucje pożyczkowe nowe obowiązki. LEX.pl [dostęp: 29.09.2026]. https://www.lex.pl/ustawa-antylichwiarska-naklada-nowe-obowiazki-na-instytucje-pozyczkowe,21721.html
- Biuro Informacji Kredytowej. Raport BIK i kopia danych - czym to się różni? [dostęp: 29.09.2026]. https://www.bik.pl/poradnik-bik/raport-bik-i-kopia-danych
- BIG InfoMonitor. Krajowy Rejestr Długów - jakie informacje przechowuje BIG InfoMonitor? [dostęp: 29.09.2026]. https://www.big.pl/baza-wiedzy/krajowy-rejestr-dlugow
- Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (art. 2, art. 14, art. 22b, art. 29, art. 30, art. 31). Dz.U. 2010 nr 81 poz. 530 z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20100810530
- Biuro Informacji Kredytowej. Kiedy można prosić o usunięcie danych z BIK? [dostęp: 29.09.2026]. https://www.bik.pl/poradnik-bik/kiedy-mozna-prosic-o-usuniecie-danych-z-bik