Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z windykacją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasady ponoszenia kosztów procesu w postępowaniu cywilnym

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 2009-09-17

Artykuł omawia główne zasady, jakie obowiązują przy rozdziale kosztów postępowania w procesie cywilnym.

zdjęcie prawnika
Karol Jokiel

»Wybrane opinie klientów

Rzeczowa konstruktywna porada
Grażyna
Dziękuję bardzo za informację.
Tomasz
Pełen profesjonalizm. Polecam Państwa firmę wszystkim potrzebującym porad prawnych. Serdecznie dziękuje Panu Mecenasowi Michałowi Soćko za profesjonalne porady i pisma procesowe. 
Krystyna, 66 lat
Dziękuję za poradę, jest ona dla mnie bardzo pomocna.
Krzysztof
Odpowiedz na pytanie jasna i kompleksowo wyjaśnia problem. Poparta przywołanymi przepisami prawa.
Eugeniusz
Serdecznie polecam - pomoc uzyskałam szybko i pomogło mi to w sprawie ! 
Elżbieta
Bardzo dziękuję za profesjonalny, terminowy serwis. Obsługujący mnie mec. T. Krupiński zachowując 24 h termin przedstawił wyczerpującą opinię na zadane pytanie a na dodatkowe moje pytania jeszcze szybciej, co dodatkowo doceniam w sobotę. Gratuluję dobrego serwisu założycielom portalu, co w obszarze usługowym nie jest naprawdę łatwe.
Aldona, przedsiębiorca
Człowiek zawsze podchodzi sceptycznie do wszystkiego czego nie zna i jest mu obce, a tymczasem korzystając z usług eporady24.pl przekonałem się, że w prosty i szybki sposób mój problem trafił do fachowca z danej dziedziny prawa, który w sposób rzetelny i z należytą starannością zajął się moim problemem udzielając mi fachowej porady, ukierunkowując na dalszy tok postępowania, napisał odpowiednie pismo w oparciu o obowiązujące prawo i co najważniejsze za co ja osobiście bardzo polubiłem taką formę korzystania z usług fachowców z dziedziny prawa to brak tracenia czasu, wszystko co potrzeba to napisać w czym rzecz i posiadać swojego prywatnego maila do korespondencji reszte ma się na portalu na swoim koncie użytkownika i naprawdę bardzo sprawnie odpowiadają i działają serdecznie dziękuję polecam.
Leszek, 32 lataa
Bardzo profesjonalna obsługa. Mój problem dot. spraw dziedziczenia, spadku itp. Po szukaniu odpowiedzi na własną rękę, miałam w głowie mętlik. Pan Marcin wszystko wyjaśnił i uporządkował. Odpowiedzi szybkie, po kilku godzinach a nawet minutach mimo, że to był weekend.
Anna, nauczyciel, 63 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpujące odpowiedzi na moje pytania. Jednocześnie odbyło się to w bardzo krótkim czasie. Jestem zadowolona .
Jadwiga, nauczyciel, 62 lata
Jak zwykle bardzo wyczerpująca analiza nawet najbardziej zawiłej kwestii prawno-podatkowej!DziekujęPrzemek
Przemysław, 36 lat
Bardzo dziękuję za niezwykle wnikliwą analizę prawna. Jestem bardzo pozytywnie zaskoczony jakością odpowiedzi.
Mariusz, 32 lata
Jestem bardzo zadowolona z serwisu, szybka rzeczowa odpowiedz, zawsze można dopytać i rozwiać ewentualne niejasności. Bardzo polecam, na pewno w trudnych sytuacjach będę korzystać
Bożena
Witam!! Jestem zadowolona z porady. Teraz wiem co i w jakiej kolejności załatwiać. Dziękuję i śmiało mogę Was polecać. Życzę Państwu Wesołych Świąt Bożego Narodzenia i Szczęśliwego Nowego Roku
Janina
Udzielono mi bardzo wyczerpującej, precyzyjnej odpowiedzi ze wskazaniem na możliwe działania, które mogę podjąć. Nie wiem jak finalnie zakończy się temat, z którym się zgłosiłam, natomiast na podstawie informacji głównie wskazań wyroków Sądu Najwyższego oraz punktów w prawie, które mogą pomóc w rozwiązaniu mojego problemu, mogłam stworzyć profesjonalne dokumenty i wnioski. Polecam usługę.
Angelika
Za symboliczną kwotę uzyskałem zadawalającą mnie odpowiedź na zadane pytania, również na pytania dodatkowe uzyskałem wyczerpującej odpowiedzi. Bardzo polecam eporady24
Roman, emeryt, 67 lat
Bardzo profesjonalne podejście do klienta, konkretne szczegółowe odpowiedzi na każde pytania i ogólne i dodatkowe. Jestem bardzo zadowolona i usatysfakcjonowana. Cena też uważam uczciwa. Szkoda, że nie ma oceny 10 pkt. bo dałabym bez zastanowienia. Polecam eporady24, wszystkim znajomym, zagubionym często w gąszczu przepisów prawnych i w skomplikowanych sytuacjach w których się znaleźli. W tym miejscu znajdą wyjaśnienie i pocieszenie, że w każdej sytuacji jest jakieś rozwiązanie. 
Niuta, 55 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź: rzeczową, ściśle związaną z tematem porady i nieskomplikowaną prawniczym językiem, który bywa często niezrozumiały dla osób niezwiązanych z kanonami prawa. 
Anna
Dziękuję serdecznie za szybką i wyczerpującą odpowiedź 
Elżbieta
Szanowni Państwo, bardzo dziękuję za wyczerpujące opisanie zagadnienia w danej sprawie. Jestem wielce zadowolony z danej porady prawnej, którą od Państwa otrzymałem.
Andrzej, 28 lat, księgowy
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Janina
Pani mec. Anna Sufin wskazała sposoby rozwiązania mojego problemu oraz rozwiała wszelkie niejasności. Usługa porad prawnych na najwyższym poziomie.
Bartłomiej, student , 23 lata
Dziękuję bardzo! Świetna opinia
Mariusz
Bardzo dziękuję za profesjonalną pomoc i przedstawioną w zrozumiały sposób poradę. Jestem w pełni zadowolony i na pewno jeszcze nie raz skorzystam w przyszłości.
Krzysztof, 26 lat
Bardzo kompleksowa i wyczerpująca odpowiedź w oparciu o aktualne przepisęy prawa. Szybka odpowiedź na dodatkowe pytania oraz załączone wzory dokumentów. 
Rafał, 36 lat
Jestem zadowolony z odpowiedzi
Bogusław
Porady państwa uważam za kompetentne, odpowiedzi udzielane w expresowym tempie.
Renata, nauczyciel 52 lata
Pójdę drogą wskazaną w odpowiedzi, myślę, że jedynie możliwą w mojej sytuacji . Dziękuję za sprowadzenie mnie na tą drogę. Odpowiedz na moje pytanie znajduję jako wyczerpującą i szczegółową.
Władysław
Bardzo serdecznie dziękuję, Państwa opinia okazała się nadzwyczaj pomocna :) Pozdrawiam Panią Mecenas Izabelę Nowacką-Marzeion :)
Tomasz
Bardzo dziękuję za szybką, zrozumiala odpowiedź. Pełen profesjonalizm Zachęcam wszystkich do korzystania z tego portalu.
Izabela

Niebagatelne znaczenie dla każdego, kto występuje w postępowaniu cywilnym w charakterze strony (jako powód lub pozwany) lub uczestnika postępowania, ma odpowiedź na pytanie: czy, i na jakich zasadach może zostać obciążony kosztami tego postępowania? Jak również: czy, i ewentualnie na jakich zasadach jest obowiązany zwrócić koszty poniesione w toku postępowania przez drugą stronę (innego uczestnika postępowania)? W niniejszym opracowaniu omówimy podstawowe zasady rządzące rozdziałem kosztów w postępowaniu procesowym.

 

Co do zasady, obowiązek zwrotu kosztów procesu ciąży zwykle na jednej ze stron. O tym, która ze stron zostanie obciążona decyduje sąd w każdej sprawie stosując przepisy art. 98-110 Kodeksu postępowania cywilnego – ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.)

 

Podstawową zasadą, rządzącą rozdziałem kosztów w postępowaniu procesowym, jest zasada odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie z przepisem art. 98 K.p.c.: „strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu)”. Warto jeszcze zwrócić uwagę, że w tym przepisie zdefiniowane zostało pojęcie „kosztów procesu” – to koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że koszty procesu z całą pewnością obejmują:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  1. koszty sądowe, a więc opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna) oraz podlegające zwrotowi wydatki sądowe (np. wynagrodzenie powołanych w sprawie biegłych sądowych),
  2. koszty strony występującej osobiście lub przez pełnomocnika niebędącego adwokatem, radcą prawnym, prawnikiem zagranicznym albo rzecznikiem patentowym,
  3. koszty zastępstwa procesowego strony przez adwokata, radcę prawnego, prawnika zagranicznego albo rzecznika patentowego.

 

Przy czym K.p.c. doprecyzowuje dalej, że do niezbędnych kosztów procesu, prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się tylko poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość ich zarobku, utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Natomiast w wypadku strony reprezentowanej przez adwokata do niezbędnych kosztów procesu zalicza się tylko wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

 

Przegrywającym sprawę jest powód, którego żądanie nie zostało uwzględnione, lub pozwany, którego obrona okazała się nieskuteczna. Za stronę przegrywającą sprawę należy także uważać pozwanego, który w toku procesu spełnił dochodzone od niego świadczenie, czym zaspokoił roszczenie powoda, wymagalne w chwili wytoczenia powództwa (tak wyrok Sądu Najwyższego z 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSN 1952, nr 2, poz. 49) jak również powoda, który cofnął pozew.

 

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty procesu zostaną przez sąd wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone (według stopnia uwzględnienia i nieuwzględnienia żądań). Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik przegrał tylko co do nieznacznej części swego żądania albo, gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu (art. 100 K.p.c.).

 

Od reguły odpowiedzialności za wynik procesu przepisy przewidują wyjątki w postaci zasady zawinienia i zasady słuszności.

 

Zgodnie z przepisem art. 101 K.p.c., „zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu”. W świetle orzecznictwa sądowego, pozwany nie daje powodu do wytoczenia powództwa, jeżeli jego stosunek wobec roszczenia powoda, oceniony zgodnie z doświadczeniem życiowym, usprawiedliwia wniosek, że powód uzyskałby zaspokojenie swego roszczenia bez wytoczenia powództwa (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1961 r., 4 CZ 23/61, OSN 1962, nr 5, poz. 121).

 

Podobny cel, jak w przypadku przepisu art. 101 K.p.c., przyświecał ustawodawcy przy formułowaniu treści przepisu art. 103 K.p.c. – „niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem”. Chodzi tu zwłaszcza o koszty powstałe wskutek uchylenia się przez stronę od wyjaśnień lub złożenia wyjaśnień niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.

 

Wyjątkiem od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 K.p.c.) jest zasada słuszności, uregulowana w przepisie art. 102 K.p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów, albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. K.p.c. nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi. W szczególności można uznać za sprzeczne z zasadami słuszności – i nie obciążyć pełnymi kosztami strony przegrywającej sprawę – żądanie zapłaty kosztów procesu zgłoszone przez przeciwnika, który swym niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem wywołał proces i koszty połączone z prowadzeniem tego procesu (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 1981 r., II CZ 98/81, OSNCP 1982, nr 2-3, poz. 36).

 

Na marginesie należy wskazać, że sąd może również od świadka, biegłego, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego – po ich wysłuchaniu – zasądzić zwrot kosztów wywołanych ich rażącą winą. Do zachowań objętych zakresem tego przepisu można przykładowo zaliczyć:

  • nieusprawiedliwione niestawiennictwo świadka,
  • samowolne oddalenie się świadka z sądu,
  • nieuzasadnioną odmowę zeznań lub przyrzeczenia,
  • nieusprawiedliwione niestawiennictwo biegłego, nieuzasadnioną odmowę złożenia przyrzeczenia lub opinii albo nieusprawiedliwione złożenie opinii.

 

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (art. 108 K.p.c.).

 

Roszczenie strony uprawnionej o zwrot kosztów procesu wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu (art. 109 K.p.c.).

 

Nieco odmienne od opisanych tu, są zasady rozdziału kosztów procesu, które obowiązują w postępowaniu z zakresu prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Opinie klientów

Dziękuję bardzo, jestem pozytywnie zaskoczona i bardzo zadowolona. Porada jest bardzo szczegółowa, zrozumiała. Pomogła mi podjąć decyzje co do dalszego postepowania. Urszula, lekarz medycyny, 49 lat
Bardzo dziękuję. Nie spodziewam się odpowiedzi tak szybko i profesjonalnie udzielonej w dniu wolnym od pracy. Elżbieta
Skorzystałam z porady w sprawie spadkowej. Informacje są wyczerpujące, szczegółowe. Do odpowiedzi zadawałam dodatkowe pytania i w ciągu paru minut miałam konkretną odpowiedź. Pierwszy raz płaciłam za poradę internetową, ale warto. Polecam. Próbowałam wyjaśnić w sądzie, Urzędzie Skarbowym - ale nic nie zrozumiałam z wyjaśniań urzędników. W Google są wyjaśnienia ale bez szczegółowych przykładów, które są podobne do mojego przypadku. Bożena, pracownik biurowy, 40 lat
Dziękuję za poradę, bardzo szybko została udzielona odpowiedź, również na dodatkowe pytania. Marek

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z windykacją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jak zabezpieczyć wierzytelności na hipotece?

Wykonałem prace budowlane dla generalnego wykonawcy, który zbankrutował, ponieważ developer nie zapłacił mu za część robót. Chcę wystąpić przeciwko nim do sądu o zapłatę solidarnie. Developer zaczął bardzo szybko sprzedawać wybudowane przez nas domy. Czy istnieje jakaś możliwość prawna zabezpieczenia dochodzonych przez nas kwot na wybudowanych przez nas domach (nieruchomościach) do czasu rozstrzygnięcia przez sąd? Czy można dokonać jakichś zapisów w hipotekach?

Pojazd wykupiony na raty i problemy ze spłatą

Posiadam pojazd wykupiony na raty, ale mam problemy ze spłatą. Kilka lat temu wzięłam auto kredytowanie przez bank. Później pojawiły się problemy finansowe. Zrobiłam wycenę pojazdu, żeby zwrócić go wierzycielowi. Niestety wycena nie została skomentowana przez bank (wysłałam ją pocztą). Sprawa poszła do komornika, ten jednak umorzył postępowanie. Teraz dostałam informację, że bank grozi mi wnioskiem do prokuratora o przywłaszczenie mienia. Co robić? Nie mam dostępu do umowy.

Pozbycie się nieruchomości i ogłoszenie upadłości

Przebywam za granicą. W Polsce mam niespłacone należności z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, bank także wypowiedział mi umowę hipoteczną z powodu niespłacania kredytu. Chcę w Wielkiej Brytanii ogłosić upadłość gospodarczą, lecz nie mogę, dopóki jestem w posiadaniu nieruchomości. Co mam zrobić po kolei?

Przepisanie nieruchomości po licytacji

Nieruchomość jest po 2. licytacji, sprawa na razie jest umorzona. Bank nie chciał przejąć nieruchomości. Co mogę zrobić, żeby nie stracić domu? Czy mogę negocjować ugodę lub przepisać dom na inną osobę? Jakie będą skutki moich decyzji?

Zameldowanie osoby z długami komorniczymi

Chcę zameldować mamę u siebie na pobyt tymczasowy. Mama posiada długi komornicze. Czy nie będę miał problemów z tego powodu?

Nękanie przez firmy windykacyjne mimo korzystnego wyroku sądu

W latach 1998-2003 współpracowałem z Towarzystwem Ubezpieczeniowym w ramach umowy agencyjnej. Po zakończeniu współpracy otrzymałem wezwanie do zwrotu części prowizji. Ponieważ posiadałem dokument potwierdzony przez dyrektora oddziału o rozliczeniu się ze środków finansowych, odmówiłem zwrotu pieniędzy. Po jakimś czasie zaczęły do mnie dzwonić i przysyłać pisma firmy windykacyjne. W końcu otrzymałem sądowy nakaz zapłaty, od którego się odwołałem. W sądzie zapadł wyrok o bezzasadności roszczeń firmy windykacyjnej i ubezpieczeniowej. Miałem spokój przez dwa lata. A pół roku temu odezwała się kolejna firma windykacyjna, nie pomogły moje wyjaśnienia, zażądali odpisu wyroku (nie odebrałem z sądu i nie posiadam). Przestałem odbierać korespondencję i telefony od nich. Teraz znowu zacząłem otrzymywać telefony i pisma od kolejnej firmy windykacyjnej. Co mam zrobić, żeby zaprzestano mnie nękać telefonami i pismami?

Żądanie wykreślenia z listy dłużników za stary dług

Ponad 10 lat temu, prowadząc spółkę, nie byliśmy w stanie ze wspólnikiem zapłacić kilku rachunków. Spółka została już dawno rozwiązana, ale oczywiście odpowiadamy jako wspólnicy, jednak nie dłużej niż 3 lat. Minęło 10 lat, a firma ta wpisała mnie na listę dłużników, nie kwestionując przedawnienia. Jednak twierdzą, że nie wykreślą mnie, dopóki nie spłacę całości zadłużenia. Czy jest szansa na zażądanie wykreślenia z listy dłużników za stary dług i wygranie?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »