Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie nieruchomości i odzyskanie długu

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2019-08-30

Otrzymałam z sądu klauzulę wykonalności dla wierzytelności. Niestety dłużnik nie pracuje i jedynym majątkiem, który posiada jest nieruchomość wspólna. Współwłaścicielem jest były małżonek. Nie mogę starać się o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko byłemu małżonkowi dłużnika, ponieważ nie jestem w stanie udowodnić, że odbyło się to za jego zgodą. Czy jest sposób na zabezpieczenie nieruchomości i odzyskanie długu w takiej sytuacji?

zdjęcie prawnika

»Wybrane opinie klientów

Kolejne pytanie i kolejna bardzo dobra ocena z mojej strony. Serdecznie polecam ;)
Danuta
Dziękuję za szybką i pomocną odpowiedż
Halina, 55 lat, technik ekonomista
Jestem bardzo zadowolona, dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź
Katarzyna, 59 manager
Jestem bardzo zadowolona z odpowiedzi, kolejny raz przekonałam się, że są to odpowiedzi wyczerpujące i w pełni profesjonalne
Ela
Jestem zadowolony z porad prawnych udzielonych przez \"eporady24.pl\". Zadawałem kilkukrotnie pytania dodatkowe i otrzymałem ostatecznie wyczerpująca odpowiedź, a co najważniejsze, jej podstawę prawną.
Jerzy, fizjoterapeuta, 64 lata

Dysponuje Pani tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikowi opatrzonym klauzulą wykonalności tylko przeciwko niemu. Nie ma klauzuli przeciwko małżonkowi z ewentualnym ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku wspólnego. Na podstawie tytułu wykonawczego prowadziła Pani postępowanie egzekucyjne. Majątkiem wspólnym jest nieruchomość. Ale jak się okazało wskutek rozwodu ustała wspólność majątkowa między dłużnikiem a jego małżonkiem z nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską. Piszę o rozwodzie z uwagi na wskazanie, że współwłaścicielem jest „były małżonek”.

Od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Według art. 1035 K.c., jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

W wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r., IV CSK 414/10 (nie publ.), Sąd Najwyższy zauważył, że po ustaniu wspólności majątkowej do nieruchomości małżonków stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 46 K.r.o.), co przesądza nie tylko o statusie prawnym tej nieruchomości (jej współwłasności), ale także o odpowiedzialności małżonka będącego dłużnikiem składnikami majątkowymi tworzącymi jego majątek osobisty w chwili wszczęcia egzekucji (tj. udziałem we współwłasności) za zobowiązania. Dopuszczalność egzekucji z udziału małżonka będącego dłużnikiem w nieruchomości stanowiącej współwłasność w częściach ułamkowych nie zależy od odpowiedniej aktywności wierzyciela, tj. od uprzedniego zajęcia przez niego prawa dłużnika do żądania dokonania podziału majątku wspólnego (art. 896 i 912 K.p.c.), wystąpienia na tej podstawie o podział majątku wspólnego i jego przeprowadzenia. Nie ma podstaw twierdzenie, że do momentu podjęcia takich czynności przez wierzyciela ustawodawca chroni prawa małżonków, których wspólność majątkowa ustała.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ograniczenia dopuszczalności prowadzenia egzekucji ze wspólnej masy majątkowej i warunki, od których zależy ich zniesienie zostały przez ustawodawcę określone w odniesieniu do egzekucji z majątku wspólnego objętego wspólnością małżeńską, ze spadku aż do jego działu.

Ustawodawca nie przewidział identycznego uregulowania w odniesieniu do małżonków, pomiędzy którymi ustał ustrój wspólności ustawowej. Przeciwko dopuszczalności takiej egzekucji nie przemawia także to, że do czasu podziału majątku wspólnego każdemu z małżonków przysługuje uprawnienie do zgłoszenia żądania ustalenia nierównych udziałów w tym majątku (art.43 § 2 K.r.o.). Uprawnienie to małżonek może bowiem zrealizować tylko w postępowaniu sądowym, natomiast skutek w postaci ustalenia, że udziały małżonków nie są równe nie występuje bez konstytutywnego orzeczenia.

Skoro ustawodawca nie nałożył na małżonków obowiązku przeprowadzenia podziału majątku objętego wspólnością ustawową i nie wyznaczył terminu, w którym powinni dochodzić roszczeń rozstrzyganych w postępowaniu działowym, to nie sposób jest latami opisywać statusu poszczególnych składników majątku wspólnego jedynie tymczasowo. Takie podejście destabilizowałoby stosunki prawne odnoszące się do przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego.

Nie ma żadnych powodów ku temu, żeby to na wierzycieli małżonków przenosić powinność inicjowania postępowań o podział ich majątku wspólnego, gdy uzyskaniem takiego rozstrzygnięcia nie są zainteresowani sami małżonkowie.

Wskazane wyżej argumenty skłaniają do wniosku, że Pani jako wierzyciel jednego z małżonków, poszukując zaspokojenia z majątku wspólnego po ustaniu wspólności małżeńskiej, może skierować egzekucję do udziału swojego dłużnika w majątku wspólnym.

Odzyskanie środków zależy od tego, czy da się skierować egzekucję do majątku dłużnika. W przedmiotowej sprawie jest nim jego udział w majątku wspólnym po ustaniu wspólności.

Egzekucja do udziału w prawie własności rzeczy (zarówno ruchomości, jak i nieruchomości) może jednak okazać się mniej skuteczna niż egzekucja skierowana do tej rzeczy (prawa jej własności), a to dlatego, że udział nie znajduje z taką łatwością nabywcy w postępowaniu egzekucyjnym.

Należałoby rozważyć to, by zamiast prowadzić egzekucję do udziału dłużnika we własności przedmiotu należącego do majątku wspólnego po ustaniu wspólności (nieruchomości), zdecydować się na skierowanie egzekucji do prawa, z mocy którego małżonek będący dłużnikiem może żądać podziału majątku wspólnego (art. 912 K.p.c.), chociaż ta droga poszukiwania zaspokojenia wierzytelności jest długotrwała i połączona z wyższymi wydatkami. Na podstawie takiego zajęcia mogłaby Pani wytoczyć proces o podział majątku wspólnego tak, by uzyskać zaspokojenie np.: przyznanie nieruchomości dłużnikowi ze spłatą małżonka lub odwrotnie i zajęcie w pierwszym przypadki całej nieruchomości, a w drugim zajęcie pieniędzy na spłatę od byłego małżonka.

Ani pierwsza, ani druga ewentualność nie daje gwarancji uzyskania zaspokojenia. Zajęcie udziału w nieruchomości to początek. Dopiero jej skuteczna sprzedaż prowadzi do zaspokojenia całkowitego lub tylko częściowego (zależnie od uzyskanej ceny oraz wielkości długu).

Niezależnie od tego konieczne jest sprawdzenie wpisu w księdze wieczystej nieruchomości pod kątem ujawnienia w niej ustania wspólności i zmiany współwłasności na ułamkową. Albowiem skoro można prowadzić egzekucję z udziału dłużnika po ustaniu wspólności majątkowej a przed podziałem majątku, to tym bardziej można wpisać hipotekę przymusową na udziale dłużnika. Hipoteka pozwoliłaby na spokojniejsze działania w przyszłości.

Musiałaby Pani wystąpić do sądu o tytuł wykonawczy nr 2 i wskazać, że służyłby on wpisaniu hipoteki przymusowej na udziale dłużnika we współwłasności nieruchomości. Do takiego wniosku należałoby załączyć wyciąg z księgi wieczystej, z którego wynikałoby, że dłużnik jest współwłaścicielem ułamkowym.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Obniżenie wysokości zajęcia komorniczego wynagrodzenia

Mam zajęcie komornicze wynagrodzenia. Miesięcznie mam potrącane prawie 1000 zł. Odnoszę wrażenie, że dużą część tej kwoty stanowi opłata dla komornika....

Egzekucja długów partnera zameldowanego w moim mieszkaniu

Mój partner, który jest zameldowany w moim mieszkaniu, otrzymał wezwanie przed egzekucyjne. Nie wiem, gdzie obecnie przebywa, bo po prostu zniknął. Boję...

Spłacanie długu za pośrednictwem komornika

Moja sprawa dotyczy zadłużonego mieszkania rodziców na kwotę ok. 50 000 tys. zł. Wiem że była już rozprawa sądowa, spłata miała być dokonana, ale...

Kolejność zajmowania pieniędzy na koncie

Rozpocząłem pracę na podstawie umowy o pracę. Wynagrodzenie netto 3000 zł. Mam zasądzone alimenty 1200 zł (jest wyrok) i płacę je regularnie....

Jak postąpić, aby nie płacić niezasłużonych zaległości alimentów?

Za mną wyrok rozwodowy bez orzekania o winie, alimenty na dziecko i alimenty na byłą żonę. Z tego co wiem po 5 latach, o ile była żona...

Egzekucja długów od małżonków pozostających w separacji

Jestem od 12 lat w separacji (sąd), wcześniej wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko mojej żonie, później również przeciwko mnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »