Kategoria: Długi, pożyczki, kredyty

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie pieniędzy od nieuczciwego znajomego

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2016-11-30

Kolega organizował koncert, przy którym mu pomagałem. Potrzebował na szybko gotówki, dlatego niestety wziąłem kredyt – 80 tys. zł i tymi pieniędzmi opłaciłem jego faktury (mam na to potwierdzenia). Wypłaciłem również 20 tys. zł z bankomatu, ponieważ potrzebował na uregulowanie płatności w US (posiadam wiadomości SMS od niego, że potrzebuje gotówki i żebyśmy się spotkali przy bankomacie). Faktury, które opłaciłem, są na jego firmę. Niestety, on nie zamierza mi oddać pieniędzy – twierdzi, że nie musi, bo to było moje ryzyko, ponieważ koncert nie wypalił. Zostałem z kredytem i ratami. Czy jest szansa na odzyskanie pieniędzy?

zdjęcie prawnika
Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Jestem bardzo zadowolona, odpowiedź była szybka i merytoryczna, z uzasadnieniem i powołaniem się na przepisy
Ela
Usługa wykonana w terminie i zgodnie ze zleceniem. Zaletą jest szybka reakcja na pytania dodatkowe i informowanie na bieżąco o statusie zlecenia. Będę polecała znajomym.
Bożenna
Genialna porada :) sprawa jest trochę skomplikowana i tu potrzebne jest tez podejście psychologiczne jednak wile mi rozjaśniło i dało możliwość lepszej obrony w razie czego.
Walczący
Z przesłanej opini na zadane pytanie jestem zadowolony i jeśli ktoś potrzebuje pomocy jak najbardziej polecam
Zenon
Odpowiedź konkretna i satysfakcjonujący wynik
Barbara

Wszystko zależy od tego, jak umówił się Pan z owym kolegą, tj. czy było to wspólne przedsięwzięcie, gdzie zyski i koszty miały być jakoś dzielone między Panami, czy też była to po prostu umowa pożyczki.

Jeśli było to wspólne przedsięwzięcie, a tak zdaje się twierdzić tamten człowiek, to oczywiście Pan ponosił ryzyko związane z jego powodzeniem i raczej nie widzę tu podstaw do tego, aby żądał Pan zwrotu tych kosztów. Jeśli zaś miała to być pożyczka, to wyjaśnię Panu kwestie z tym związane i tym samym możliwość dochodzenia zwrotu tych przekazanych sum.

Otóż zgodnie z treścią art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego (K.c.) umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem.

W Pana przypadku ta forma nie została zachowana, dlatego też wyjaśnię, jaki ma to skutek w zakresie dochodzenia przed sądem zwrotu takiej pożyczki. Mianowicie w nauce prawa przyjmuje się, że jest to forma zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych. Innymi słowy, pożyczka bez zachowania formy pisemnej jest ważna, ale istnieją ograniczenia dowodowe przed sądem.

Ograniczenie to wynika z art. 74 K.c. i 246 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Najpierw treść tych przepisów przytoczę, a następnie wyjaśnię, o co dokładnie chodzi.

Art. 74. § 1. Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

§ 2. Jednakże mimo niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.

§ 3. Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.”

Art. 246 Jeżeli ustawa lub umowa stron wymaga dla czynności prawnej zachowania formy pisemnej, dowód ze świadków lub z przesłuchania stron w sprawie między uczestnikami tej czynności na fakt jej dokonania jest dopuszczalny w wypadku, gdy dokument obejmujący czynność został zagubiony, zniszczony lub zabrany przez osobę trzecią, a jeżeli forma pisemna była zastrzeżona tylko dla celów dowodowych, także w wypadkach określonych w kodeksie cywilnym.”

Przepisy te zatem uniemożliwiają dowodzenie, że umowa pożyczki w ogóle miała miejsce, chyba że obie strony (i powód, i pozwany) się na to zgodzą (wiadomo, że druga strona zgody nie wyrazi), jeśli pożyczka miała miejsce w ramach działalności gospodarczej albo jedna ze stron jest przedsiębiorcą albo umowa pożyczki była, ale np. zaginęła, albo też mamy fakt zawarcia umowy uprawdopodobniony za pomocą pisma.

W Pana przypadku, jeśli nie jest Pan także przedsiębiorcą tylko konsumentem, możliwe byłoby prowadzenie dowodu z przesłuchania stron.

Jeśli jednak jest Pan również przedsiębiorcą, to na ten moment możemy rozważać przesłankę uprawdopodobnienia za pomocą pisma.

W doktrynie przyjmuje się w tym zakresie, że w przypadku formy pisemnej dla celów dowodowych wymaga się, aby fakt czynności był stwierdzony pismem, co wcale nie jest jednoznaczne z zachowaniem formy pisemnej dla samego oświadczenia woli, czyli w tym przypadku umowy pożyczki. Wystarcza więc sporządzenie i podpisanie odpowiedniej notatki albo innego dokumentu stwierdzającego dokonanie powyższej czynności prawnej (tak np. S. Rudnicki (w:) Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga I, LexisNexis 2007, s. 356).

Potwierdza to także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI ACa 719/13, który stanowi, iż przepis art. 720 § 2 K.c. wymaga – przy określonej wartości pożyczki – stwierdzenia umowy pismem. Ustawodawca posłużył się określeniem „stwierdzenie pismem”, a nie zawarcie umowy w formie pisemnej. Powyższe wskazuje, że chodzi o istnienie pisma stwierdzającego, że umowa została zawarta. Sama umowa może być więc zawarta w formie dowolnej, nawet ustnie, fakt jej zawarcia powinien być natomiast potwierdzony pismem.

O niczym takim Pan nie wspomina, aby istniało. Istnieją jednak przelewy i sms-y. Przelewy oczywiście są dowodem, a jeśli chodzi o SMS – oczywiście wydrukowany także może stanowić dowód w sprawie i może decydować o wyniku takiej sprawy. Nie wiem, co jest napisane w tych SMS-ach, ale jeśli wyraźnie jest mowa o pożyczce, kwocie, jej zwrocie itd., to będą to mocne dowody na Pana korzyść. SMS może być bowiem dowodem w postępowaniu cywilnym na podstawie art. 309 K.p.c., a więc tzw. innym środkiem dowodowym, np. do innych środków dowodowych judykatura zalicza także wydruki komputerowe, w tym wydruki wiadomości mailowych (wyr. SN z 5.11.2008 r., I CSK 138/08.).

Dodam jeszcze, że pożyczka nie musi być przekazana samemu pożyczkodawcy, ale możliwe jest także przelanie kwot np. na zadłużenie pożyczkodawcy czy inne wskazane przez niego cele.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »