Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłacanie długu za pośrednictwem komornika

Anna Sufin • Opublikowane: 2019-07-24

Moja sprawa dotyczy zadłużonego mieszkania rodziców na kwotę ok. 50 000 tys. zł. Wiem że była już rozprawa sądowa, spłata miała być dokonana, ale rodzice nie zapłacili. Niedawno odebraliśmy pismo od komornika w sprawie uiszczenia długu lub stawienia się do jego siedziby. Czy w takim wypadku muszą rodzice iść do komornika i tam spłacać dług, czy mogą bezpośrednio próbować załatwić to w mieszkaniówce?

zdjęcie prawnika
Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za szybką i pomocną odpowiedż
Halina, 55 lat, technik ekonomista
Jestem bardzo zadowolona, dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź
Katarzyna, 59 manager
Jestem bardzo zadowolona z odpowiedzi, kolejny raz przekonałam się, że są to odpowiedzi wyczerpujące i w pełni profesjonalne
Ela
Jestem zadowolony z porad prawnych udzielonych przez \"eporady24.pl\". Zadawałem kilkukrotnie pytania dodatkowe i otrzymałem ostatecznie wyczerpująca odpowiedź, a co najważniejsze, jej podstawę prawną.
Jerzy, fizjoterapeuta, 64 lata
Bardzo serdecznie dziękuje Pani mecenas za porade. Wszystko jest dla mnie jasne.
Edyta, mgr administracji, 38 lat

Zgodnie z art. 801 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: K.p.c.) jeżeli wierzyciel lub sąd zarządzający z urzędu przeprowadzenie egzekucji albo uprawniony organ żądający przeprowadzenia egzekucji nie wskaże majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, komornik może wezwać dłużnika do złożenia wyjaśnień. Wysłuchanie dłużnika uznawane jest za szczególną formę uzyskiwania wyjaśnień i informacji przez komornika, o których mowa w art. 761 § 1 K.p.c. (na mocy tego przepisu: „organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgać od organów administracji publicznej, organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, organów podatkowych, organów rentowych, banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, przedsiębiorstw maklerskich, organów spółdzielni mieszkaniowych, zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz innych podmiotów zarządzających mieszkaniami i lokalami użytkowymi, jak również innych instytucji i osób nieuczestniczących w postępowaniu informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji”.).

Art. 762 § 1 stanowi, że §za nieuzasadnioną odmowę udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji przewidzianych w art. 761 albo za udzielanie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez organ egzekucyjny grzywną do dwóch tysięcy złotych. Grzywną taką może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca swojego pobytu„.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Z powyższych przepisów wynika zatem, że w razie niestawienia się u komornika i niezłożenia wyjaśnień, rodzice muszą liczyć się z tym, że zostanie na nich nałożona grzywna w wysokości do 2 tys. zł. W doktrynie podnosi się, że kilkukrotne nałożenie grzywny jest niedopuszczalne, tj. w razie dalszego niestawiania się na wezwanie, komornik nie nałoży kolejnej grzywny.

Nie ma przepisu, który w przypadku postępowania komorniczego nakazywałby spłacać dług u komornika, nie zaś bezpośrednio u wierzyciela. Gdyby udało się Państwu dogadać z wierzycielem w ten sposób, że Państwo spłacą dług bezpośrednio u niego, on zaś złoży wniosek o umorzenie egzekucji bez wskazania, że wniosek ten składa w związku z dokonaną spłatą, istniałaby szansa na obniżenie kosztów komorniczych. Szansa ta wynika z przyjmowanej wykładni art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji.

Zgodnie z art. 49 ust. 2 zd. 1 „w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 Kodeksu postępowania cywilnego komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego”.

Art. 49 ust. 2 nie rozstrzyga, czy świadczenie uiszczone przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi traktować jako kwotę wyegzekwowaną, czy pozostałą do wyegzekwowania.

Z jednej strony twierdzi się bowiem, że świadczeniem pozostałym do wyegzekwowania jest kwota stanowiąca różnicę między wartością egzekwowanego świadczenia, ustaloną na dzień wpływu wniosku wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego lub dzień umorzenia się postępowania z mocy samego prawa, a kwotą już wyegzekwowaną przez komornika, z drugiej – że jest to różnica z kwotą wyegzekwowaną w toku egzekucji, także bezpośrednio do rąk wierzyciela.

Za pierwszym poglądem opowiada się część doktryny (np. J. Świeczkowski, Komentarz do art. 49 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, teza 8, a także Z. Knypl, Opłaty stosunkowe w egzekucji świadczeń pieniężnych, LEX, cytowany przez niego L. Jantowski), a także orzecznictwo – tutaj przytoczona przez Panią uchwała SN z 29 października 2009 r., sygn. akt III CZP 82/09. Stanowisko to uzasadnia się tak założeniem ustawy o korelacji nakładu pracy komornika do nałożonych opłat, jak i okolicznością, że to wierzyciel swobodnie rozporządza postępowaniem egzekucyjnym, a komornik nie może dociekać przyczyn żądania przez wierzyciela umorzenia egzekucji (art. 825 pkt 1, art. 804 K.p.c.).

Przedstawiciele drugiego poglądu podkreślają, że „spełnienie przez dłużnika świadczenia po prawidłowym wszczęciu egzekucji nie nosi cechy dobrowolności i stanowi o skuteczności przeprowadzonej egzekucji”, jest więc wynikiem pracy komornika [M. Brulińska (w:) J. Gołaczyński (red.), Wybrane zagadnienia egzekucji sądowej, Warszawa 2008, s. 78 i n.]. „Opłata 5% powinna być pobierana tylko od tej części świadczenia, której wierzyciel nie otrzymał i z której dochodzenia od dłużnika w danym postępowaniu egzekucyjnym zrezygnował, składając wniosek o umorzenie” (M. Bieżuński, P. Bieżuński, Komentarz do art. 49 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, teza 7).

Na gruncie ścierających się dwóch stanowisk wypracowano wykładnię, która nakazuje pobieranie opłaty w wysokości 15% kwoty bezpośrednio uiszczonej wierzycielowi w przypadku, gdy wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania, podając w nim, że otrzymał należność w określonej kwocie bezpośrednio od dłużnika, natomiast pobieranie opłaty w wysokości 5% następuje, gdy wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania bez podania w nim, czy otrzymał świadczenie bezpośrednio od dłużnika. Opłatę w takim wypadku pobiera się oczywiście od tej części świadczenia, która w toku egzekucji nie została przekazana wierzycielowi za pośrednictwem komornika (por. M. Bieżuński, j. w.). Takie zróżnicowanie opłat uzasadnia się okolicznością, że co do zasady świadczenie złożone bezpośrednio do rąk dłużnika należy traktować jako świadczenie „wyegzekwowane” w rozumieniu art. 49 ust. 2 ustawy, jednakże skoro komornik nie ma uprawnienia do badania powodu złożenia wniosku o umorzenie postępowania, wzgląd na wpłatę bezpośrednio dłużnikowi może mieć tylko wtedy, gdy tę informację uzyskał od wierzyciela.

Gdyby zatem zadbali Państwo, by w odpowiednim wniosku wierzyciela o umorzenie postępowania komorniczego nie byłoby wskazania, że kwota została wpłacona bezpośrednio do rąk wierzyciela, a komornik mimo to obciążył Państwa wyższą opłatą, można by takie rozstrzygnięcie zaskarżyć i powołać przytoczone wyżej poglądy.

Nadmienię, że jeśli to komornik wyegzekwuje dług (tj. spłacą go Państwo u komornika), pobierze on opłatę zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy.

W sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż trzydziestokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże w przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, świadczenia z ubezpieczenia społecznego jak również wypłacanych na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłku dla bezrobotnych, dodatku aktywizacyjnego, stypendium oraz dodatku szkoleniowego, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 8% wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanego świadczenia (ust. 1a).

Proszę także zwrócić uwagę, by podczas wysłuchania rodzice zadbali, aby w protokole znalazło się stwierdzenie, że podają określone składniki majątku. Komornik bowiem – o ile poszukiwanie majątku zostało zlecone przez wierzyciela – pobiera opłatę za odnalezienie majątku:

„Art. 53a. 1. Opłatę stałą w wysokości 2% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego komornik pobiera od wierzyciela w przypadku otrzymania zlecenia poszukiwania majątku dłużnika w trybie art. 7971 Kodeksu postępowania cywilnego. W razie nieuiszczenia opłaty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, komornik zwraca wniosek zawierający zlecenie.

2. W razie odnalezienia majątku dłużnika w trybie określonym w ust. 1 komornik pobiera opłatę stałą w wysokości 5% szacunkowej wartości tego majątku, nie więcej jednak niż 100% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata ta ulega zmniejszeniu o kwotę opłaty pobranej na podstawie ust. 1. Przepis art. 49 ust. 3 stosuje się odpowiednio”.

Opłatą tą obciążany jest ostatecznie dłużnik. Jeśli jednakże dłużnik poda na początku postępowania składniki majątku, wystarczające do zaspokojenia egzekucji (ważne jednak, by mógł to udowodnić, tj. by znalazło to odzwierciedlenie w protokole), komornik nie będzie musiał podejmować dalszych czynności w celu odnalezienia majątku, opłata zatem za jego poszukiwanie nie będzie opłatą celową, którą wedle art. 770 K.p.c. winno się obciążyć dłużnika. W orzecznictwie można spotkać zapatrywanie, że czynności wymienione w art. 761 K.p.c. i art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych, w tym odebranie wyjaśnień dłużnika (w trybie art. 801 K.p.c.) oraz uzyskanie informacji dotyczącej jego numeru rachunku bankowego to czynności rutynowe, a czynności rutynowych nie można utożsamiać z czynnościami podjętymi na podstawie art. 797¹ K.p.c., tj. na podstawie zlecenia poszukiwania majątku. Takie poszukiwanie wymaga bowiem wykonania czynności dodatkowych, innych niż wskazane w powyższych przepisach. Zaznaczam jednak, że argumentacji takiej może nie podzielić sąd orzekający w sprawie (można bowiem znaleźć argumenty przemawiające przeciwko takiej koncepcji) –warto ją jednak podać w ew. skardze na czynność komornika pobrania przedmiotowej opłaty, gdyż być może dany sąd przychyli się do takiego stanowiska.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Odpowiedzialność za długi narzeczonego sprzed małżeństwa

Planujemy z narzeczonym ślub. Problem w tym, że narzeczony wziął jakiś czas temu kredyt i nie spłacał go, w związku z czym sprawę...

Wykupienie nieuznanego długu

Firma windykacyjna kupiła mój dług (nakaz zapłaty z e-sądu z 2013 r.). Nie znam tej firmy, nigdy nie uznałem tego długu, egzekucja komornicza od...

Postępowanie egzekucyjne za przejazd bez biletu

Dostałem pismo od komornika sądowego o zasądzeniu kary za przejazd bez biletu 4 lata temu. Koperta zawierała około 10 różnych pism – wszystkie...

Kolejność zajmowania pieniędzy na koncie

Rozpocząłem pracę na podstawie umowy o pracę. Wynagrodzenie netto 3000 zł. Mam zasądzone alimenty 1200 zł (jest wyrok) i płacę je regularnie....

Zabezpieczenie nieruchomości i odzyskanie długu

Otrzymałam z sądu klauzulę wykonalności dla wierzytelności. Niestety dłużnik nie pracuje i jedynym majątkiem, który posiada jest nieruchomość...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »