Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Przedawnienie roszczenia regresowego

Autor: Marek Gola

Chciałbym rozstrzygnąć kwestię przedawnienia się roszczenia regresowego. W 2010 r. doszło do zdarzenia – potrącenia dwóch pieszy (ja i mój kolega) z naszej winy, przyjęliśmy mandaty. Odszkodowanie z polisy AC zostało wypłacone poszkodowanemu kilka tygodni po tym zdarzeniu (pokrycie kosztów naprawy). Następnie w 2012 r. ubezpieczyciel wystosował wobec nas nakaz zapłaty, a potem przedsądowy nakaz zapłaty roszczenia wynikającego z wypłaty odszkodowania swojemu klientowi. Odpowiedzieliśmy, tłumacząc, że nie mamy środków finansowych na spłatę (byliśmy na początku studiów dziennych). W następnych latach nic się nie wydarzyło. Dopiero pod koniec 2018 r. otrzymaliśmy sądowy nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Przedstawiciel (kancelaria) ubezpieczyciela złożyła pozew przeciwko nam, co poskutkowało nakazem zapłaty. W 2016 nastąpiła zmiana własnościowa w firmie ubezpieczającej. Wiele wskazuje na to, że roszczenie uległo przedawnieniu. Nie był to wypadek, ponieważ poszkodowany nie ucierpiał w żaden sposób (oprócz szkody na pojeździe). Czy to prawda, że roszczenie uległo przedawnieniu po 3 latach i powinienem złożyć zażalenie z tego powodu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przedawnienie roszczenia regresowego

Kiedy przedawnia się roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

Najistotniejsze w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy mamy do czynienia z wykroczeniem, czy też z przestępstwem, bowiem, jak słusznie Pan zauważa, termin przedawnienia dla tego rodzaju zdarzeń jest odmienny. Zgodnie z art. 4421 Kodeksu cywilnego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Bez wątpienia w niniejszej sprawie sprawca zdarzenia był znany od razu, bowiem, jak Pan pisze, przyjął Pan mandat.

Początek biegu przedawnienia roszczeń na podstawie art. 442 k.c.

Proszę jednak zwrócić uwagę na bardzo istotną kwestię, mianowicie, ustawodawca w art. 4421 § 1 mówi o „szkodzie, która była znana”, zachodzi zatem pytanie, czy szkoda, która została Pana zachowaniem wyrządzona, była znana od razu, czy też powstała w późniejszym okresie? O ile bowiem na pierwszy rzut oka wydaje się, że roszczenie jest przedawnione i zarzut przedawnienia może być skutecznie podniesiony, o tyle analiza przedstawionego przeze mnie zagadnienia jest konieczna. Na Pana korzyść przemawia jednak pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt III APa 5/18, zgodnie z którym „dla początku biegu przedawnienia roszczeń na podstawie art. 442 k.c. (obecnie 442(1) § 1 k.c.) nie ma znaczenia pogorszenie się stanu zdrowia poszkodowanego, ponieważ okres przedawnienia nie rozpoczyna się z tą chwilą na nowo, tylko biegnie od pierwotnego zaistnienia szkody, co nastąpiło w dacie wypadku”.

Jednakże jeżeli następstwem czynu niedozwolonego jest kilka zdarzeń kolejno następujących w czasie, a pozostających w związku przyczynowym z tym czynem i szkodą lub krzywdą, to w celu określenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia (art. 442 § 1) należy rozważyć wzajemny stosunek tych zdarzeń: czy są one ze sobą tak ściśle związane, że stanowią tylko elementy jednej szkody lub krzywdy, czy też mają samodzielny byt i stanowią odrębne szkody lub krzywdy, wyrosłe w różnych przedziałach czasowych. W pierwszym wypadku punktem odniesienia dla określonego biegu trzyletniego terminu przedawnienia jest zdarzenie początkowe, a dalsze zdarzenia stanowią tylko powiększenie tej samej szkody. W drugim wypadku poszczególne zdarzenia mają w odniesieniu do wywołanych nimi szkód samodzielny byt i wyznaczają własny trzyletni termin przedawnienia.

Zgodnie z art. 4421 § 1 nie chodzi o zdobycie przez poszkodowanego całkowicie pewnej wiedzy o dwóch podstawowych elementach współkształtujących odpowiedzialność odszkodowawczą, gdyż prowadziłoby do subiektywizacji tych przesłanek i oceniania ich wyłącznie z punktu widzenia stanu świadomości poszkodowanego, co jest w naszym systemie prawnym niedopuszczalne. Dlatego też przyjmuje się na ogół zgodnie, że bieg przedawnienia terminu liczonego a tempore scientiae, jak to ma miejsce w wypadku terminu z art. 4421 § 1, rozpoczyna się od otrzymania przez poszkodowanego takich informacji, które, oceniając obiektywnie, pozwalają z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo szkody konkretnemu podmiotowi. O „dowiedzeniu się o szkodzie” w rozumieniu art. 4421 § 1 można mówić wtedy, gdy poszkodowany „zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody”, a więc, gdy ma świadomość doznanej szkody. W przypadku gdy zdarzeniem szkodzącym, a właściwie krzywdzącym jest osadzenie osoby w przeludnionej celi, bez zapewnienia jej należytych warunków bytowych, sanitarnych, medycznych czy kulturalnych, ujemne następstwa tego zdarzenia (naruszenia dóbr osobistych) takie jak poczucie poniżenia, upokorzenia, cierpienia (naruszenia dobra osobistego w postaci godności) są odczuwane w dacie zaistnienia tych zdarzeń, a nie kilka lat później. Nie chodzi tu o krzywdę przyszłą, ale dziejącą się, odczuwaną wówczas, gdy miały miejsce zdarzenia ją wywołujące.

Reasumując, konieczne jest ustalenie, czy w powództwie o zapłatę wskazano na nowe, nieznane dotychczas okoliczności zdarzenia i jego skutków, czy też powód powołuje się na szkodę, uprzednio znaną. Wówczas zarzut przedawnienia byłby jak najbardziej zasadny.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

praworolne.info

Szukamy prawnika »