Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odpowiedzialność męża za kredyty wzięte przed rozdzielnością majątkową

Monika Wycykał • Opublikowane: 2019-08-26

Rok temu otworzyłam działalność gospodarczą. W tym czasie mieliśmy z mężem wspólnotę majątkową. Pół roku temu przeprowadziliśmy rozdzielność, przepisując działkę, którą posiadaliśmy na męża i mąż zaczął budowę domu za kredyt hipoteczny zaciągnięty na niego. Jeszcze przed zawarciem rozdzielności wzięłam parę kredytów, o których mąż nie wie (część była na mnie, a część na firmę). Po zawarciu rozdzielności zaciągnęłam kredyt na rozwój firmy. Co się stanie, jeśli zaczęłyby się jakieś problemy ze spłatą kredytów? Czy mąż będzie za coś odpowiadał?

zdjęcie prawnika
Monika Wycykał

»Wybrane opinie klientów

Kolejne pytanie i kolejna bardzo dobra ocena z mojej strony. Serdecznie polecam ;)
Danuta
Dziękuję za szybką i pomocną odpowiedż
Halina, 55 lat, technik ekonomista
Jestem bardzo zadowolona, dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź
Katarzyna, 59 manager
Jestem bardzo zadowolona z odpowiedzi, kolejny raz przekonałam się, że są to odpowiedzi wyczerpujące i w pełni profesjonalne
Ela
Jestem zadowolony z porad prawnych udzielonych przez \"eporady24.pl\". Zadawałem kilkukrotnie pytania dodatkowe i otrzymałem ostatecznie wyczerpująca odpowiedź, a co najważniejsze, jej podstawę prawną.
Jerzy, fizjoterapeuta, 64 lata

Sprawy związane ze sprawami majątkowymi małżonków, zwłaszcza z ich majątkiem wspólnym i odrębnymi, jak również odpowiedzialnością za zobowiązania zaciągane w trakcie trwania małżeństwa regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 25 lutego 1964 r. (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 z późn. zm. – dalej: K.r.o.).

Odnosząc się do zobowiązań zaciągniętych przez Państwa w czasie, gdy jeszcze istniała ustawowa wspólność małżeńska (a więc, gdy istniał pewien majątek wspólny), należy stwierdzić, że możliwość zaspokojenia wierzycieli z majątku wspólnego jest uzależniona od tego, czy drugi małżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania. Wynika to bezpośrednio z treści art. 41 § 1-2 K.r.o.:

„Art. 41. § 1. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.”

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tym samym, jeżeli w czasie trwania wspólności majątkowej dane zobowiązanie zostało zaciągnięte przez oboje małżonków lub przez jednego, ale za zgodą drugiego, to wówczas egzekucja może być prowadzona nie tylko z majątku osobistego należącego do małżonka, ale także z majątku wspólnego. Odpowiedzialność z majątku wspólnego jest warunkowana spełnieniem następujących czterech przesłanek:

1) powstanie zobowiązania w wyniku czynności prawnej dokonanej przez jednego z małżonków,

2) obowiązywanie ustroju ustawowej wspólności majątkowej w chwili powstania zobowiązania,

3) wyrażenie przez współmałżonka zgody na zaciągnięcie zobowiązania,

4) pozostawanie zobowiązania w związku z majątkiem wspólnym.

Jeżeli którakolwiek ze wspomnianych przesłanek nie jest spełniona (np. drugi małżonek nie wyraził zgody na zobowiązanie), to wówczas, co do zasady uprawnienia wierzyciela do dochodzenia roszczeń zostają w pewien sposób ograniczone – może żądać zaspokojenia jedynie z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Tym samym brak zgody małżonka na dokonanie czynności prawnej powinien wyłączyć możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, aczkolwiek w praktyce dochodzi do kontrowersji na tym tle, np. w związku z dorozumianą zgodą drugiego małżonka lub skorzystaniem przez drugiego małżonka z korzyści, jakie dawało zobowiązanie.

W związku z powyższym, jeżeli zaciągnęła Pani kredyty i pożyczki przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej, a Pani mąż o tym nie wie, wierzyciele raczej nie mogą prowadzić egzekucji z majątku wspólnego istniejącego przed podpisaniem umowy małżeńskiej.

Odnosząc się do drugiej kwestii, czyli zależności między rozdzielnością majątkową a zaciągnięciem kredytu po jej ustanowieniu, należy stwierdzić, że jest to jedna z form umownego ustroju małżeńskiego, którą opisują przepisy art. 51-511 K.r.o. Zgodnie z nimi w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później, a ponadto każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Jeżeli przed powstaniem rozdzielności istnieją trzy majątki (majątek wspólny, majątek osobisty męża i majątek osobisty żony), to po zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej pozostają jedynie dwa majątki: majątek osobisty męża i majątek osobisty żony. Dotychczasowy majątek wspólny może zostać podzielony umową, w wyniku czego poszczególne składniki wejdą do danego majątku osobistego, lub zmienić się we współwłasność ułamkową, gdzie udziały małżonków są równe.

W związku z powyższym powstaje sytuacja, w wyniku której pod względem majątkowym oboje małżonków trzeba traktować jako osoby obce, dysponujące autonomią w zakresie swoich spraw majątkowych. Każdy z małżonków samodzielnie ponosi odpowiedzialność za własne zobowiązania i jest zobligowany do ich wypełnienia. Należy jednak w tym miejscu poczynić istotną uwagę, związaną z brzmieniem przepisu art. 471 K.r.o.: „Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome”. Cytowana norma powoduje, że pozytywne skutki zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej mogą wystąpić tylko wówczas, gdy przy zaciąganiu zobowiązania (np. w postaci kredytu) wierzyciel wiedział, że małżonek podpisał taką umowę majątkową. Jeżeli tej wiedzy nie posiadał, to wówczas umowa majątkowa staje się bezskuteczna w odniesieniu do tego konkretnego wierzyciela. W takim przypadku stosuje się przepisy, które obowiązywałyby w sytuacji, gdyby umowa nie została podpisana, czyli np. o ustawowej wspólności majątkowej: „Jeżeli osoba trzecia nie wiedziała o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej oraz jej rodzaju (także, gdy nie była świadoma jednej z tych okoliczności), zawarta umowa jest względem niej bezskuteczna. Mamy tutaj do czynienia z bezskutecznością względną, sięgającą tak daleko, jak niekorzystna byłaby skuteczność umowy dla interesów osoby trzeciej. Zamiast postanowień umowy zastosowanie znajdą przepisy dotyczące ustroju majątkowego, który obowiązywałby małżonków, gdyby umowy nie zawarli. Wyraźnie podkreślił to Sąd Apelacyjny w Warszawie, wskazując, że w razie niespełnienia przesłanek skuteczności umowy majątkowej małżeńskiej wobec osoby trzeciej istnieje taki stan majątkowy jak przy wspólności ustawowej (zob. wyrok SA w Warszawie z 29 listopada 2007 r., VI ACa 949/2007, Lexis.pl nr 1907393)” (E. Skowrońska-Bocian, Komentarz do art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, LexisNexis 2014).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że:

1) jeżeli zaciągnęła Pani kredyt po ustanowieniu rozdzielności majątkowej;

2) poinformowała Pani podmiot udzielający kredytu, że podpisała Pani umowę małżeńską,

to wówczas za ten dług odpowiada wyłącznie Pani, z własnego majątku osobistego (należy pamiętać, że jeżeli nie dokonali Państwo podziału majątku wspólnego, to wierzyciele mogą zaspokoić swoje roszczenia również z Pani udziału we współwłasności).

Jeżeli kredytodawca takiej informacji nie dostał, to wówczas traktuje się Panią jako osobę, która pozostaje w ustroju wspólności majątkowej z mężem, jednakże należy pamiętać o kwestiach związanych z odpowiedzialnością majątkiem wspólnym, które zostały poruszone w pierwszej części odpowiedzi – jeżeli Pani małżonek nie wyraził zgody na zaciągnięcie kredytu, to wierzyciel nie może kierować egzekucji do Państwa majątku wspólnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Domaganie się przez bank spłaty kredytu po 5 latach

Moja mama zmarła w 2011 roku. Kredyt zaciągnęła rok wcześniej. Zawiadomiłam bank o jej śmierci zaraz w tym samym miesiącu, później...

Szansa na odzyskanie pożyczonych pieniędzy

Znajomy pożyczył ode mnie kilka tysięcy złotych i miał je oddać za kilka dni. Parę razy dzwonił, przesuwał termin, przysyłał SMS-y. Potem kontakt...

Oddanie części pożyczki - jak otrzymać całość?

Pożyczyłem byłem dziewczynie łącznie 45 tys. zł w ciągu 1,5 roku. Nie mieliśmy umowy pisemnej, pozostały tylko rozmowy na portalu społecznościowym...

Wpadłam w pętlę kredytową

Wpadłam w pętlę kredytową. Pół roku temu zaufałam firmie oddłużeniowej, która zamiast mi pomóc pogłębiła mój dług (prawie dwukrotnie). Moje...

Zawiadomienie z urzędu skarbowego o zajęciu świadczeń rentowych

Mam pytanie dotyczące opłaty RTV. Nie miałem podpisanej żadnej umowy z radiem i telewizją na świadczenie usług. Dzisiaj dostałem zawiadomienie...

Informacja o ogromnych długach męża - jak się zabezpieczyć?

Od miesiąca mam informację o ogromnych długach męża. Okazało się, że jest hazardzistą. Pożyczał pieniądze od prywatnych osób, ma 280 tys. zł...

Powrót z zagranicy a stary dług

Po jakim czasie przedawniają się długi i czy trzeba składać jakiś wniosek o przedawnienie? Mieszkamy od 12 lat za granicą i chcielibyśmy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »