Kategoria: Egzekucja

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opcje wierzycieli nieżyjącego dłużnika

Marek Gola • Opublikowane: 2017-01-18

Ojciec kilka lat temu pożyczył pewnej osobie dużą kwotę, niestety nie doszło do oddania długu. Pół roku temu zmarł. Otrzymaliśmy wyrok prawomocny przeciwko dłużnikowi. Ten jednak przekazał wspólny z żoną dom na rzecz córki. Będziemy składać skargę pauliańską, ale tak czy inaczej połowa domu jest mniej warta niż dług. Nie wiemy, czy żona wyraziła zgodę na tę pożyczkę jej męża. Jakie opcje mamy jako wierzyciele?

zdjęcie prawnika
Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Dokładność i Szybkość odpowiedzi
Anita, 43 lata
Konkretna odpowiedz pod daną sprawę i możliwość zadawania dodatkowych pytań.
Jerzy
Jestem bardzo zadowolona, odpowiedź była szybka i merytoryczna, z uzasadnieniem i powołaniem się na przepisy
Ela
Usługa wykonana w terminie i zgodnie ze zleceniem. Zaletą jest szybka reakcja na pytania dodatkowe i informowanie na bieżąco o statusie zlecenia. Będę polecała znajomym.
Bożenna
Genialna porada :) sprawa jest trochę skomplikowana i tu potrzebne jest tez podejście psychologiczne jednak wile mi rozjaśniło i dało możliwość lepszej obrony w razie czego.
Walczący

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. Istotna w powyższym stanie prawnym jest treść art. 527–529 K.c., zgodnie z którymi:

„Art. 527. § 1. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

§ 2. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

§ 3. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

§ 4. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 528. Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Art. 529. Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny”.

Wyraźnie podkreślić należy, iż „niewypłacalność dłużnika musi istnieć w chwili wydania przez sąd orzeczenia o uznaniu czynności za bezskuteczną; nie można też mówić o niewypłacalności dłużnika, jeżeli mimo dokonania przez niego czynności prawnej pozostały majątek wystarcza na pokrycie długów, albo jeżeli na podstawie tej czynności, lub nawet niezależnej od niej, do majątku dłużnika weszły inne wartości, np. w wyniku umowy zamiany lub późniejszego obdarowania dłużnika przez inną osobę” (S. Gurgul, „Rzeczpospolita”, 18.09.1997).

Za czynność nieodpłatną można w takiej sytuacji uznać sprzedaż za symboliczną złotówkę, a za czynność odpłatną darowiznę obciążoną poleceniem. O odpłatności lub nieodpłatności decydować przy tym będą zarówno kryteria obiektywne (wartość gospodarcza obu świadczeń), jak i kryteria subiektywne (w przypadku pretium affectionis). Jeżeli darowizna nie była obciążona, np. poleceniem, czynność taką uznać należy za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pana ojciec nie musi przy tym wykazywać, że dziecko dłużnika wiedziało, czy też nawet przy zachowaniu należytej staranności mogło wiedzieć, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W treści pytania nie wskazuje Pan, czy dziecko dłużnika jest pełnoletnie. W przedmiotowej sprawie może bowiem wystąpić ciekawa sytuacja, że dłużnikiem, jak i osobą, która miałaby wskazywać na wolę osób trzecich, jest ta sama osoba. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.

Jednakże żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka:

  • przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską;
  • przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.

W mojej ocenie to do córki odnosi się twierdzenie art. 528 K.c., zgodnie z którym „wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli”.

Na niekorzyść dłużnika świadczy także art. 529 K.c., zgodnie z którym jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. Z treści Pana pytania wynika bowiem, iż darowizna doprowadziła w najlepszym wypadku do niewypłacalności.

Powyższe domniemanie jest wzruszalne. Wzruszalność domniemania, które ustawodawca przewidział w art. 529 K.c., oznacza, że nawet w przypadku darowizny dłużnik może się skutecznie bronić przed uznaniem czynności za bezskuteczną. Do obalenia domniemania niezbędnym będzie wykazanie, iż w chwili dokonania darowizny pozwany nie miał świadomości pokrzywdzenia wierzyciela. Warunkiem koniecznym do obalenia takiego domniemania, jest wskazanie na sytuację, iż z dokonaniem darowizny zbiegło się zdarzenie niezależne od dłużnika, które pozbawiło go majątku. Innymi słowy prócz darowizny nastąpiła inna sytuacja która uszczupliła majątek pozwanego.

Niewypłacalności dłużnika, której wykazanie spoczywa na wierzycielu (art. 6 K.c.), można dowodzić wszelkimi środkami. Chwilą darowizny jest chwila zawarcia umowy darowizny, a nie moment jej wykonania.

Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności małżonki, wskazać należy, iż zasadne byłoby zapoznanie się z dokumentami, które stanowiły podstawę wydania orzeczenia zasądzającego określoną kwotę na rzecz Pana ojca. Jeżeli takie dokumenty występują, proszę o ich skan, wówczas uzupełnię opinię. Być może w ich treści znajduje się „coś”, co pozwoli prowadzić egzekucję z majątku wspólnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z egzekucją?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »