Opublikowane: 17.09.2009

Autor: Monika Cieszyńska

Szantaż – co robić?

Jakiś czas temu poznałem mężczyznę. Spotykaliśmy się przez jakiś czas. On pożyczył mi pieniądze, które zdeklarowałem się oddać. Zaczął mnie jednak szantażować, wysyłać SMS-y z groźbami, że jeśli nie oddam wszystkiego, to powiadomi moja rodzinę o naszym „związku”. Pieniądze wpłacam na jego konto, natomiast on nie zaprzestaje wysyłania SMS-ów z groźbami i wyzwiskami pod moim adresem. Kiedy się spotykaliśmy, nie miał pracy, a ja robiłem mu zakupy do domu – mam na to dowody w formie wyciągu z karty płatniczej. Czy mogę odliczyć wszystkie zakupy od długu? Co ponadto mogę zrobić?

Jeśli chodzi o kwestię potrącenia kosztów zakupów poniesionych przez Pana z pożyczki, jaką Pan otrzymał, to oczywiście jest to możliwe. Stosownie do art. 498 Kodeksu cywilnego: „gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym”.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności mniejszej.

Uważam, że w Pana sprawie spełnione są powyższe warunki, wymagane do dokonania skutecznego potrącenia. Pan jest zarówno dłużnikiem, jak i wierzycielem tego drugiego pana, i odwrotnie. Dłużnikiem jest Pan z tytułu pożyczki, wierzycielem zaś z tytułu poniesionych kosztów zakupów – oczywiście pod warunkiem że koszty te miały być Panu zwrócone w oznaczonym czasie (w razie sporu należałoby powołać się na jakiś dowód). Chodzi o to, żeby zakupy poczynione przez Pana na rzecz tej drugiej osoby nie mogły być uznane za darowiznę. Nadto powinien już minąć termin zwrotu Panu tych kosztów.

Zgoda drugiej strony na potrącenie nie jest potrzebna. Potrącenie jest bowiem jednostronną czynnością prawną.

Potrącenia należy dokonać przez złożenie pisemnego oświadczenia drugiej stronie. W piśmie tym proszę wskazać, ile jest Pan winny temu panu (i z jakiego tytułu) oraz ile ten pan jest winny Panu (i z jakiego tytułu), a także oświadczyć mu, że korzysta Pan z prawa potrącenia i na tej zasadzie obie wierzytelności kompensuje. Pismo należy wręczyć osobiście (wówczas powinien Pan odebrać potwierdzenie odbioru) bądź nadać listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Co do szantażu i oszczerstw, może Pan zawiadomić prokuraturę, a jeśli prokuratura odmówi zajęcia się Pana sprawą – samemu wnieść do sądu prywatny akt oskarżenia o popełnienie przez tego pana przestępstwa z art. 216 Kodeksu karnego, które polega na znieważeniu innej osoby w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie, lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła. Występek ten zagrożony jest karą grzywny lub ograniczenia wolności.

W zawiadomieniu do prokuratury należy wskazać sprawcę i popełniony czyn, a także określić, na czym polega zachowanie sprawcy, wyliczyć groźby wysuwane pod Pana adresem i skutki, jakie mogą te groźby za sobą pociągnąć. Należy też wskazać, że groźby wywołują u Pana uzasadnioną obawę.

Przestępstwo znieważenia ścigane jest z oskarżenia prywatnego, toteż prokuratura często odmawia wszczęcia postępowania z uwagi na to, że nie znajduje interesu społecznego, który obligowałby ją do zajęcia się daną sprawą. Wówczas nie pozostaje nic innego, jak wnieść do sądu prywatny akt oskarżenia.

W celu wszczęcia postępowania karnego przeciwko sprawcy musi Pan:

1. Wnieść do sądu prywatny akt oskarżenia (do sądu wnosi Pan pismo w 2 egzemplarzach plus 1 egzemplarz dla siebie – dostanie Pan potwierdzenie wpływu).
2. Określić sąd, do którego Pan wnosi. Sądem właściwym będzie sąd rejonowy – wydział karny.
3. Wskazać oskarżonego – jego tożsamość oraz adres zamieszkania.
4. Pismo należy zatytułować „Prywatny akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 216 K.k.”.
5. Określić zarzucany oskarżonemu czyn, czyli popełnienie przestępstwa zniewagi przeciwko Panu, tj. występku z art. 216 K.k.
6. Wskazać dowody, na których opiera Pan swoje oskarżenie, np. powołać świadków na okoliczność zniewagi. Dowodem mogą też być: nagranie dźwiękowe czy wszelkie pisma, jeśli takimi Pan dysponuje. Wskazując świadków, należy podać ich tożsamość oraz adres, na który można przesłać im ewentualne wezwanie na rozprawę.
7. Własnoręcznie podpisać pismo.

Nadto jest Pan zobowiązany załączyć do aktu oskarżenia dowód wpłaty do kasy sądowej zryczałtowanej równowartości wydatków.

Opłata ta wynosi obecnie 300 zł. Sąd może (ale nie musi) zwolnić Pana z wyłożenia całości lub części kosztów sądowych, jeśli wykaże Pan – wypełniwszy stosowny formularz, dostępny w sekretariacie sądu, i załączywszy zaświadczenia o dochodach – że ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie tej opłaty byłoby dla Pana i Pana rodziny zbyt uciążliwe.

Pieniądze te może Pan odzyskać od oskarżonych tylko w razie:

• skazania oskarżonego,
• warunkowego umorzenia,
• umorzenia postępowania ze względu na znikomą szkodliwość czynu (jest to kwestia ocenna).

W powyższych sytuacjach sąd zasądzi od oskarżonego zwrot poniesionych przez Pana kosztów.

Natomiast w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania z innych przyczyn niż znikoma szkodliwość czynu – sąd obciąży Pana kosztami procesu.

Musi Pan mieć świadomość, że jeszcze przed rozprawą główną sąd ma obowiązek wyznaczenia Panom postępowania pojednawczego, na którym wezwie Panów do zawarcia ugody. Jeśli ani Pan, ani Pana ewentualny obrońca nie stawicie się bez usprawiedliwionej przyczyny, sąd uzna, że odstąpił Pan od oskarżenia i postępowanie umorzy. Trzeba zatem pamiętać, że na posiedzenie to należy się stawić pod rygorem umorzenia postępowania.

W razie pojednania sąd postępowanie umorzy – w tym przypadku wszystkie strony zostaną obciążone kosztami procesu, chyba że w ugodzie postanowicie inaczej.

Jeśli nie dojdzie do pojednania, sąd wyznaczy termin rozprawy, na którą Pan lub przynajmniej Pana obrońca winien się stawić, chyba że usprawiedliwicie swoją nieobecność. Nieusprawiedliwione niestawienie się na rozprawę również powoduje umorzenie postępowania.

Póki co może więc postraszyć tę osobą złożeniem doniesienia do prokuratury i wszczęciem postępowania karnego, aczkolwiek trudno powiedzieć, czy skłoni to go do odstąpienia od wysuwania pod Pana adresem kolejnych zniewag.

Oceń przydatność tekstu: Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu: Ocena zrozumienia tekstu:

poleć pytanie znajomemu     wersja do druku