|
Opublikowane: 30.10.2009 Autor: Karol Jokiel Potrącenie wierzytelności po upadku spółkiZostała ogłoszona upadłość spółki z o.o. obejmująca likwidację majątku. Pod zarządem syndyka spółka prowadzi nadal działalność. Pracownik spółki dokonał przedpłaty na zakup surowców produkcyjnych, jednak omyłkowo zapłacił wyższą kwotę niż wynikająca z faktury pro forma. Dostawca surowców zaliczył tę nadpłatę na poczet zobowiązań spółki powstałych przed ogłoszeniem jej upadłości. Czy dostawca mógł tak zrobić? Czy spółka może żądać zwrotu od dostawcy omyłkowej bieżącej nadpłaty? W odpowiedzi na Pana pytanie uprzejmie informuję, co następuje.
W pierwszej kolejności chciałbym podkreślić, że z prawnego punktu widzenia kontrahent spółki – jak wynika z Pana opisu – dokonał w istocie nie „zaliczenia”, ale „potrącenia” swojej wierzytelności przysługującej mu względem spółki a powstałej jeszcze przed dniem ogłoszenia upadłości z wierzytelności tejże spółki do kontrahenta o zwrot nadpłaconej faktury, która to z kolei wierzytelność powstała dopiero po dniu ogłoszenia upadłości.
Potrąceniem jest bowiem czynność polegająca na tym, że gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, jedna z nich potrąca (składa drugiej stronie odpowiednie oświadczenie woli) swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (art. 498 Kodeksu cywilnego).
Na gruncie rozporządzenia z 1934 r. poprzedzającego obecną ustawę z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze tego typu spory kilkakrotnie trafiały przed oblicze Sądu Najwyższego. Obecnie sprawa, w świetle opinii przedstawicieli nauki prawa, jest już zasadniczo jednoznaczna.
Zgodnie z art. 95 Prawa upadłościowego i naprawczego, które znajduje zastosowanie w przypadku upadłości likwidacyjnej, potrącenie nie jest dopuszczalne, jeżeli wierzyciel stał się dłużnikiem upadłego po dniu ogłoszenia upadłości.
Przytoczony art. 95 wyłącza zatem dopuszczalność potrącenia wierzytelności istniejącej w stosunku do upadłego (już w chwili ogłoszenia upadłości) z wierzytelnością wzajemną masy upadłości, która powstała dopiero po ogłoszeniu upadłości. Przepis ma zapobiegać polepszaniu swej sytuacji przez wierzyciela upadłościowego w drodze dokonywania czynności prawnych z syndykiem masy upadłości, z których wynika jego obowiązek zapłaty na rzecz masy (tak A. Jakubecki, Komentarz do art. 95 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Zakamycze 2003).
Zakazem potrącenia objęte są wszelkie wierzytelności masy w stosunku do wierzyciela upadłościowego powstałe po ogłoszeniu upadłości (w tym jak w niniejszej sprawie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia) – tak Z. Świeboda [w:] Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2006.
W nauce prawa wyrażany jest pogląd, że zakaz potrącania wierzytelności nie odnosi się jedynie do potrącenia długu wierzyciela do wysokości kwoty, która mu przysługuje na podstawie planu podziału funduszów masy upadłości, o ile plan ten już istnieje i jest prawomocnie zatwierdzony.
Reasumując, kontrahent spółki nie mógł dokonać potrącenia, a potrąconą kwotę winien zwrócić spółce. W przeciwnym wypadku spółka, w moim przekonaniu, będzie mogła z dużymi szansami sukcesu wystąpić przeciwko kontrahentowi z powództwem o zapłatę potrąconej kwoty.
poleć pytanie znajomemu
|
NEWSLETTER
Zapisz się tutaj, jeśli chcesz otrzymywać newsletter.
POPULARNE ARTYKUŁY
POPULARNE PYTANIA
NAJNOWSZE ARTYKUŁY
NAJNOWSZE PYTANIA
Nasi prawnicy
Polecamy: eBooki | Prawnik przez internet | Sylwester | Webgunner |
